Category Archives: કવિઓ

ઝૂમી ગઝલ – ઊર્મિ

વહાલી ઊર્મિને આજે ઊર્મિસાગર.કોમની ત્રીજી વર્ષગાંઠ પર ખૂબ ખૂબ.. મબલખ શુભેચ્છાઓ..!

kupan3.jpg

(ડાળખીની શૂન્યતામાં પણ જુઓ લૂમી… 2 જુલાઈ, 2007 )

*

લયમાં ઢળી
તારી યાદ- ને બની
ગઈ ગઝલ!

*

આ ફરી શું યાદ આવ્યું કે ફરી ફૂટી ગઝલ?
કે પછી કુંપળ વિરહની થઈ ફરી મ્હોરી ગઝલ?!

પાનખરમાં થઈ વસંતી વાયરો ઉડી ગઝલ,
ડાળખીની શૂન્યતામાં પણ જુઓ લૂમી ગઝલ.

અર્થ ઘોળ્યાં શબ્દમાં તો પણ એ બહુ જામી નહીં,
ભાવ ને લયથી સજાવી તો ઘણી ઝૂમી ગઝલ.

વેદનાને તળિયે જઈ સમૃદ્ધ થઈ પાછી ફરી,
દીન થઈ ગઈ રાહમાં, કોણે હતી લૂંટી ગઝલ?

આમ તો કાયમ કટાણે જ એ નજીક આવી હતી,
લાડ જ્યારે ના કર્યા ત્યારે ફરી રૂઠી ગઝલ.

મોકલાવ્યું મેં તને દર્પણ બનાવી ઊર્મિનું,
કંઇ ન દેખાયું તને તરડાઈને તૂટી ગઝલ.

-’ઊર્મિ’

છંદવિધાનઃ ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગા

ગીત – જંગલનું…. – નીતિન વડગામા

થોડા દિવસ પહેલા ધ્રુવ ભટ્ટનું ‘નકરો જાદુ’ ભરેલી કવિતા મૂકી’તી એ યાદ છે ને? બસ એવું જ કંઇ આ કવિતામાં પણ અનુભવાશે.. પાંદડા, પતંગિયા, પહાડ, ઝરણા, ડાળખી અને કેડીની વાતો કરતા કરતા કવિ આપણને જાણે ઘરે બેઠા-બેઠા જ જંગલની વધુ નજદીક પહોંચાડી દે છે..

(ઝરણાના નીર…. Lower Yosemite Falls, Yosemite N.Park, Apr 09)

* * * * *

આજ જંગલ ઊમટ્યું છે મારી આંખમાં
ઝાડથી વછૂટેલા ટહુકાઓ આવીને બેસે છે આજ બારસખમાં

ડાળખીને દોમદોમ ફૂટે ભીનાશ એની
પાંદડાઓ લખતા કંકોતરી
હવે આવશે લીલોતરીનું બે કાંઠે પૂર
આવી આગાહી થાતી આગોતરી
આખ્ખો વિસ્તાર પછી કેમ કરી માપવો નાનકડી નજરુંની પાંખમાં…

ઝરણાના નીરનુંય એવું ખમીર છે કે
મ્હેંક મ્હેંક થાય અંગ આખું
થનગનતા પ્હાડનેય થાતું કે આજ હવે
કેડીને ચૂમું કે ચાખું?
ઊછળતા-કૂદતા પતંગિયાને મુઠ્ઠીમાં તુંય હવે કેદ કરી રાખમાં…

સાત સૂરોના સરનામે… – અંકિત ત્રિવેદી

અંકિત ત્રિવેદીએ આ ગીત ખાસ ટહુકો માટે લખ્યું હોય એવું નથી લાગતું? યાદ અને સપનાની વચ્ચે ટહુકો થઈને જામ્યાં…. બરાબર ને? ૨૦૦૬ના ‘ગુજરાત સમાચાર – સમન્વય’ કાર્યક્રમમાં આ ગીતની રજૂઆત થઇ હતી, એટલે આમ જોવા જાવ તો ટહુકો ત્યારે અસ્તિત્વમાં જ નો’તો..! પણ ગીત એવું મઝાનું છે, અને પાર્થિવે જે પ્રેમથી ગીત પીરસ્યું છે આપણને.. મને તો ટહુકો જ યાદ આવે ને…!! 🙂

સ્વર : પાર્થિવ ગોહિલ
સંગીત : ગૌરાંગ વ્યાસ

.

સાત સૂરોનાં સરનામે અમે તમને મળવા આવ્યાં,
સૂર શબદનાં સથવારે બે વાત મઝાની લાવ્યાં.

તમને કહું છું કે ખિસ્સામાંથી સાંજ મઝાની કાઢો,
ગમતા જણની, ગમતી ક્ષણની વાત મઝાની માંડો,
યાદ અને સપનાની વચ્ચે ટહુકો થઈને જામ્યાં,
સૂર શબદનાં સથવારે બે વાત મઝાની લાવ્યાં,
સાત સૂરોનાં..

ગીત ગઝલમાં ગગન ઉમેરી ઊડવાનું છે મન,
સાથ તમારો મળે સૂરીલો, રસભર છે જીવન,
રોમ-રોમમાં જે અજવાળે એ દિવડાં પ્રગટાવ્યાં,
સૂર શબદનાં સથવારે બે વાત મઝાની લાવ્યાં,
સાત સૂરોનાં..

સાત સૂરોનાં સરનામે અમે તમને મળવા આવ્યાં,
સૂર શબદનાં સથવારે બે વાત મઝાની લાવ્યાં.

ચાલો પછી તો આપણે મળશું ફરી કદી – હિમાંશુ ભટ્ટ

આજે હિમાંશુભાઇની એક સાદ્યંત સુંદર રચના… ( બધા જ શેર સરસ મજાના છે. અને એમાં પણ મક્તા તો મને ખૂબ જ ગમી ગયો..!

મારામાં પણ હવે કદી, હું કયાં મળું છું દોસ્ત?
મળશે ફરી જો ‘હું’ કદી, મળશું ફરી કદી

આ ગઝલ પાછળ પણ એક વાર્તા છે – જે આપ હિમાંશુભાઇના ‘એક વાર્તાલાપ‘ પર વાંચી શકશો.

‘આપણે મળશું ફરી કદી..’ આ શબ્દો આમ જુઓ તો છેતરામણા છે. એક જ શહેરમાં રહેતા મિત્રને આ શબ્દો કહ્યા હોય તો કેટલા routine લાગે ! પરંતુ દૂર-દેશમાં રહેતા મિત્રો મળે, અને છૂટા પડતી વખતે આ જ શબ્દો કહે ત્યારે કેટલી લાગણીઓ છલકાય છે એમાં… ખબર છે કે જલ્દી નથી મળવાના.. મહિનાઓ કે વર્ષો નીકળી જશે….

અને ઘણીવાર છૂટા પડતી વખતે ક્યાંય એવું પણ હોય છે કે – ફરી મળશું ખરા?… તો પણ ક્યાં કોઇ કહી શક્યું છે કે ફરી નહી મળીએ કદાચ..! ત્યારે પણ શબ્દો અને કદાચ લાગણીઓ એ જ કહેતી હોય છે.. મળશું ફરી કદી…

અને મનોજભાઇ એ  जाने बहार हुस्न तेरा बेमिसाल है… ના સંગીત પર આ ગઝલ એવી સરસ રીતે રજૂ કરી છે કે જાણે આ સંગીત આ શબ્દો માટે જ બન્યું હોય..!

સ્વર : મનોજભાઇ મહેતા

ચાલો પછી તો આપણે મળશું ફરી કદી
બાકી રહી જે વાત તે કરશું ફરી કદી

ભીનાશ કોઇ પણ હવે તો સ્પર્શતી નથી
ઝાકળ થઇને ફુલથી ઝરશું ફરી કદી

ઘરથી પરે આ ઘર કર્યું, ચાલો ભલું થયું
શું મેળવ્યું ને શું ગયું? કળશું ફરી કદી

ગુંજ્યા કરે છે ચોતરફ, પડઘા અતિતના
વાળીને આજ, કાલમાં વળશું ફરી કદી

મારામાં પણ હવે કદી, હું કયાં મળું છું દોસ્ત?
મળશે ફરી જો ‘હું’ કદી, મળશું ફરી કદી

– હિમાંશુ ભટ્ટ (૨૦૦૪)

મધ્યરાત્રીએ કોયલ – નરસિંહરાવ દિવેટિયા

કવિતા, કુદરત અને ટહુકાના પ્રેમીઓએ વિવેકભાઇની એક કવિતા ખાસ વાંચવા જેવી છે..! નાળવિચ્છેદ.

દેશમાં ઉનાળો આવે એટલે અહીં પરદેશમાં બેઠા બેઠા જેટલી કેરીઓ યાદ આવે એટલી જ કોયલો પણ યાદ આવે. (જો કે હવે તો ચોમાસું આવવાનું થોડા દિવસમાં).

ઇન્દુલાલ ગાંધીનું પેલું ગીત – આજ મેં તો મધરાતે સાંભળ્યો મોર… યાદ છે? એ ગીતની જેમ અહીં કવિ નરસિંહરાવ દિવેટિયા મધરાતે કોયલ સાંભળે છે…

male cuckoo

(ફરી એક વેળા બોલ… ટુહૂ !   Photo : Vivek Tailor)

* * * * * * *

શાંત આ રજની મહીં, મધુરો કહીં રવ આ ટુહૂ ?
ઝીણો પડ્યો શ્રવણે અહીં,શું હું સ્વપ્નમાં સુખ આ લહું ?
મંદ વાઈ સમીર આ દિશ જો વહે રવ એ ફરી
નહિ સ્વપ્ન એ તો ગાન પેલી ગાય કોયલ માધુરી

મધ્યરાત્રિ સમે તને અલિ કોકિલા ! શું આ ગમ્યું ?
હા, મેહુલો વરસી રહ્યો તેથીજ તુજ મનડું ભમ્યું.

દુઃખ નવ સ્વપ્ને દીઠું ને સુખ મહીં તું રેલતી,
આ રમ્ય રાત્રિ મહીં અધિક આનંદ-ગાને ખેલતી.

નીતરી ધોળી વાદળી રહી વ્યોમમાં પથરાઈ આ,
ને ચાંદની ઝીણી ફીકી વરસી રહી શી સહુ દિશા !

ગાન મીઠું અમી સમું, તેણે ભર્યું તુજ કંઠમાં,
આ શાંતિ અધિક વધારતું, તે જાય ઊભરી રંગમાં.

નગર બધું આ શાંત સૂતું, ચાંદની પણ અહીં સૂતી
ને વાદળીઓ ચપળ તે પણ આ સમે નવ જાગતી.

અનિલ ધીરે ભરે પગલાં, પળે શાંતિ રખે સહુ-
ત્યાં ઊછળતી આનંદ રેલે, કોકિલા બોલે-ટુહૂ !

સૃષ્ટિ સઘળી શાંત રાખી, મુજને જ જગાડતો,
ટહુકો મીઠો તુજ પવન લહરી સંગ જે બહુ લાડતો.

ગાન તુજ સીંચે હ્રદયમાં મોહની કંઈ અવનવી,
ભૂલી ભાન,તજી રમ્ય શય્યા, હઈડું દોડે તવ ભણી.

દોડી ખેલે મધુર તુજ ટહુકાની સંગે રંગમાં,
આનંદસિંધુતરંગમાં નાચંતુ એ ઉછરંગમાં;

હા વિરમી પણ ગયો, ટહુકો હ્રદય લલચાવે બહુ,-
ફરી એક વેળા, એક વેળા, બોલ મીઠી ! ટુહૂ ટુહૂ !

– નરસિંહરાવ દિવેટિયા

—————–
અને જ્યારે ટહુકાની વાત થઇ જ રહી છે, તો એને સાંભળવાનું બાકી રખાય?

Video from  Vimeo.

સજના – પ્રજ્ઞા વશી

આજે કવિયત્રી પ્રજ્ઞા વશીના નવા આલ્બમ ‘સાતત્ય’નું વિમોચન છે. પ્રજ્ઞા વશીની કલમના સોનામાં ભળેલી મેહુલ સુરતીના સંગીતની સુગંધ..! તમે સુરતમાં હોવ તો આ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહેવાનું ખાસ આમંત્રણ છે..! મેહુલ અને એની ટીમ આપને આ આબ્લમના ગીતો ઉપરાંત ઘણું બધું પીરસશે એની ખાત્રી હું આપું છું 🙂 .. તમારા સમ.. આ સુરત છે.. એવા કેટલાય મેહુલ-સ્પેશિયલ ગીતો માણવાનો આ સુંદર મોકો જરાય ચુકવા જેવો નથી..!!

(Click on the image to read the invitation)
* * * * * * *

અને સુરત બહાર વસતા બધા મિત્રો માટે સાતત્યની એક ઝલક આ રહી….

સ્વર : દ્રવિતા ચોક્સી , પાર્થિવ ગોહિલ
સંગીત : મેહુલ સૂરતી

.

ધીરે ધીરે ધીરે ધીરે વાય પવન જો
ધીમે ધીમે ધીમે ધીમે ગાય ગગન જો

તું જો નહીં આવે સજના
સૂનું સૂનું લાગે સજના

ભીતરમાં છલકાતી લાગણીઓને સથવારે હું
પતિંગીયાની પાંખો પહેરી ફૂલો પર મંડરાવું
સૂર્યકિરણને સેંથે પૂરી મેઘધનું આકારું
દરિયાની લ્હેરો ઉપર હું નામ લખી લઉં તારું
હું તડપતી રેત બનું ને તું ભીનું આકાશ થાને

તું જો નહીં આવે સજના
સૂનું સૂનું લાગે સજના

સાજ નથી સરગમ નથી પણ તુજ સંગે મારે ગાવું
ભીના ભીના શમણાં લઇને તારે દ્વારે આવું
રીમઝીમ હેલી થઇને હું તુજ મનમંદિર સજાવું
વરસાદી ફોરાંના ફૂલો તુજ પર હું વરસાવું
ચાલને હું તું છોડી એક બીજામાં ભળીએ

તું જો નહીં આવે સજના
સૂનું સૂનું લાગે સજના

ધીરે ધીરે ધીરે ધીરે વાય પવન જો
ધીમે ધીમે ધીમે ધીમે ગાય ગગન જો

————————–
અરે હા, સાસત્યની બીજી એક ગઝલ -સાંભળો પાર્થિવના સ્વરમાં ગાગર પર..

(સહેજ પણ સહેલું નથી) -પ્રજ્ઞા વશી

————————–

PRAGNA DIPAK VASHI

Pragna Vashi is a well known poetess, columnist and educator. She has soulfully explored her own spirituality, often in poignant, deeply personal poetry. She was born in a small village Bharthana near Surat, Gujarat in 1957. She has received Bachelor and Master Degrees in Gujarati language as well she has done her Masters in Education. She has been rendering her service as a teacher in T&TV High School, Surat for last two decades. She always proved to be dazzling student as well as well-liked educator. She began writing poetry at the age of 16. Pragna Vashi has published four poetry collections by now. Two of them are Gazal Sangrah : SPANDANVAN and AAKASHE AKSHAR, one collection named “SWAS SAJAVI BETHA contains miscellaneous kind of poetry which include Geet, A-chandas, Haiku etc, and the forth collection called “ PICNIC PARVA” which is magic box for children as it includes wonderful poems of children.

Continue reading →

તમારું સ્મરણ, સાંજ, ડૂમો અગાસી…. – જયેશ ભટ્ટ

સ્વર : મનન ભટ્ટ
કવિ : જયેશ ભટ્ટ
સ્વરકાર : મોહંમદ દેખૈયા

(તમારું સ્મરણ, સાંજ…. Photo by: Vivek Tailor)

* * * * *

.

તમારું સ્મરણ, સાંજ, ડૂમો અગાસી;
ભળે તળ-અતળમાં કણસ ને ઉદાસી.

કદી નાચી મથુરા કદી નાચી કાશી;
પીડા મારી થઈ ગઈ અરે! દેવદાસી.

હવાનું ઉપસ્થિત ન હોવું નદીમાં;
અને હાથ મારા નિરંતર ખલાસી.

રહો છો અલગ આપ ભીતર લગોલગ;
ત્વચાને ઉતરડી કરી છે તલાસી.

ન હું પી શક્યો કે હતી પ્યાસ ઘેરી;
ફરી પાછી રહી ગઈ મનમીન પ્યાસી.

થયું મારું મન સ્હેજ ભીનું કે તત્ક્ષણ-
થયાં વાદળો, વીજળી પણ પ્રકાશી.

જાદુ – ધ્રુવ ભટ્ટ

ચાલ સખી, પાંદડીમાં… અને એ ગીત મારા કહેવાય કઇ રીતે? કવિ ધ્રુવ ભટ્ટ ના બંને ગીતો મારા ખૂબ જ ગમતાં ગીત..! જેટલીવાર સાંભળો એટલીવાર કવિની કલમને દાદ આપવાનું મન થાય.. અને આ ગીતમાં કવિએ કુદરતના જાદુને પણ આબાદ રીતે કલમથકી ઉજાગર કર્યો છે..! ખરેખર, કુદરતના સૌંદર્યના દરેક રૂપને જોઇને એ નકરો જાદુ જ લાગે ને?

(નકરો જાદુ…. Top of Nevada Falls, Yosemite N.Park, Apr 09)

* * * * *

લોક કહે ડુંગર પર ઊગ્યાં છે ઝાડ,
મારાં ઝાડવાંમાં ડુંગર રમમાણ છે,
આખો યે દેશ સાવ વાદળ થઇ જાય
એવા નકરા જાદુનું આ કામ છે.

કાળા-જૂના પથ્થરમાં ઊભી તિરાડ સમી
આકરી વ્યથામાં સ્હેજ જોવું,
અંદર છે ઝરણાને રણઝણતું રાખવાને
આખાયે જંગલનું હોવું.
ક્યાંક કંઇક કોળે તો એક વાત જાણીએ કે
ધરતી તો ઊગવાનું જ્ઞાન છે.

આખો યે દેશ સાવ વાદળ થઇ જાય
એવા નકરા જાદુનું આ કામ છે.
લોક કહે ડુંગર પર ઊગ્યાં છે ઝાડ,
મારા ઝાડવામાં જંગલ રમમાણ છે.

મહુડા કે સાગડામાં આથમતા સૂરજથી
જંગલની વારતાઓ થાય નહીં;
રંગ-રૂપ, ગંધ-સ્વાદ, શબ્દ-ઢોલથાપ વિના
જંગલના ગીતો ગવાય નહીં.
જંગલ તો હાથ મૂકો છાતીએ ને
સાંભળી લો એવા થડકારનું નામ છે.

લોક કહે ડુંગર પર ઊગ્યાં છે ઝાડ,
મારાં ઝાડવાંમાં ડુંગર રમમાણ છે,
આખો યે દેશ સાવ વાદળ થઇ જાય
એવા નકરા જાદુનું આ કામ છે.

– ધ્રુવ ભટ્ટ

સૂડી વચ્ચે સોપારી – ભગવતીકુમાર શર્મા

સૌથી પહેલા તો કવિ શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માને એમના ૭૫મા જન્મદિવસ પર ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ..!

HAPPY 75th BIRTHDAY Dear Bhagavatikaka…!!!

ઓગસ્ટ ૨૦૦૭માં સુરત ગઇ હતી ત્યારે સપ્તર્ષિના એક કાર્યક્રમમાં એમને રૂબરૂ મળવાનો અને એમના આશિર્વાદ મેળવવાનો મોકો મળ્યો હતો. (આભાર જનકભાઇ & મકરંદભાઇ… એ દિવસ મારા માટે ઘણી રીતે સ્પેશિયલ હતો..)

અને કવિને ટહુકોની શુભેચ્છાઓ સૂની સૂની તો ના જ હોઇ ને? સાંભળીએ ભગવતીકાકાનું એક રમતિયાળ ગીત – અમર ભટ્ટના સ્વરાંકનમાં. ૨૦૦૭ના સમન્વય કાર્યક્રમમાં ‘આ વર્ષના સ્વરકાર’ તરીકે અમરભાઇએ કેટલાક ગીત-ગઝલ રજુ કર્યા હતા, એમાંનું આ એક ગીત… અને કોઇ પણ ગીત-ગઝલ રજુ કરવાની એમની આગવી રીત અહીં પણ સાંભળવા મળશે જ..

આ ગીત એમના નવા આબ્લમ ‘શબ્દોનો સ્વરાભિષેક’માં પણ સ્વરાંકિત છે, અને હા.. મેં અને અહીં બે-એરિયાના બીજા કેટલાક મિત્રોએ તો આ ગીત અમરભાઇ પાસે રૂબરૂમાં સાંભળ્યું છે. (લોસ એંજલિસના મિત્રોને એ લ્હાવો આવતી કાલે મળશે 🙂 )

સ્વર: શ્રધ્ધા શાહ, ગાર્ગી વોરા

.

સ્વર : વિરાજ – બીજલ
આલબમ : શબ્દનો સ્વરાભિષેક

.

સૂડી વચ્ચે સોપારી ને સોપારી નંગ સોળ
કે રાજ લવિંગ લ્યો…
સોળ વરસની છોરી એને કાળજે કુણા સોળ
કે રાજ લવિંગ લ્યો…

નમણી નાગરવેલ એનાં લીલાં પાન કપૂરી
હો સોળ વરસની ઉંમર કાજે ક્યાં લગી રહેવું ઝુરી
એક બેડું આપે તો, આખો મનખો ઝાકમજોળ, કે રાજ…

સૂડી વાગી આંગળીયે એનો કાળજડે ગરમાટો
હો પાલવનું રેશમ ફાડીને ચાલો બાંધીએ પાટો
રસ ઝરપે ને લોહી દદડે, ધબકારે ઘમરોળ, કે રાજ…

સોળ વરસની છોરી એને કાળજે કુણા સોળ, કે રાજ…
સૂડી વચ્ચે સોપારી ને સોપારી નંગ સોળ, કે રાજ…

—————————–

અમરભાઈએ યાદ કરેલા ગીત-ગઝલ :

એ સોળ વરસની છોરી,
સરવરિયેથી જલને ભરતી તોયે એની મટકી રહેતી કોરી.
એ સોળ વરસની છોરી…

– પ્રિયકાંત મણિયાર

હાથમાં કારોબાર રાખ્યો તેં,
ને મને બારોબાર રાખ્યો તેં.

– મનોજ ખંડેરિયા

—————————–

ભગવતીકાકાની અન્ય રચનાઓ અહીં સાંભળો / વાંચો :

ટહુકો પર
લયસ્તરો પર
ગાગરમાં સાગર પર

તસવીર જેમ ટાંગશું તારા અભાવને – જિગર જોષી ‘પ્રેમ’

ઍવું ગજૂ નથી કે છુપાવું આ ઘાવને
તસવીર જેમ ટાંગશું તારા અભાવને.

આઘેથી એક મત્સ્ય પરી જોઈ ને પછી
દરિયાને કીધુ ‘એ ય પરીચય કરાવને !

હોઠૉના સૌ કમાડ કરીને જરાક બંધ
કેવું સરસ એ મૌનમાં બોલી ‘તી “જાવ ને”

ઈચ્છા તો છેલ્લી એજ કે દર્દોનું ઘર મળે
દુખતી રગોને સહેજ તું પાછી દબાવને.

તારા સ્મરણથી કાલ છલોછલ ભર્યુ ‘તું જે
જોયા કરું છું આજ એ ખાલી તળાવને.

પીળાશ પાનખર સમું ક્યાયે કશું નથી
કમળૉ થયો છે ‘પ્રેમ’ તમારા સ્વભાવને..

– જિગર જોષી ‘પ્રેમ’