કઈ અણજાણી લ્હેર મને વ્હાલ કરી ગઈ,
હતું અંધારું આભ, ત્યાં ગુલાલ કરી ગઈ!
જરા ઝૂકીને જોઈ રહે જોઈ કાંચનાર,
અને ટહુકીને પૂછે કોઈ પંખી લગાર,
જાણે લજ્જાની વેલ લાલલાલ કરી ગઈ,
કઈ અણજાણી લ્હેર મને વ્હાલ કરી ગઈ!
જરા લંબાઈ મારગડે જોઈ લીધું કૈંક,
પેલાં કિરણોએ ઝાકળપિયાલે પીધું કૈંક,
ભાન ભૂલેલી સાનનો કમાલ કરી ગઈ,
કઈ અણજાણી લ્હેર મને વ્હાલ કરી ગઈ!
જુગોજુગોની નીંદ થકી મારા પ્રાણને કોણ જગાડે રે !…
ફીણવાળા મારા નીર-ઘોડીલા…
ઘૂમરી ખાતા રોષમાં તાતા
પાગલ પગ પછાડે રે ….
દૂરે દૂરે મહાગાન સિંધુનું
કાન વિશે ભણકારે રે !
( રવીન્દ્રનાથ ઠાકુરના બંગાળી પરથી )
ગઇકાલે મુકેલા ગીત – વગડાનો શ્વાસ – ની સાથે ચંદ્રકાંતભાઇએ આ ગીત યાદ કરાવ્યું, તો મને થયુ.. ચલો, शुभस्य शीघ्रम 🙂
ખરેખર… ઘણીવાર કુદરતના અમુક રંગોને જોઇને તો એમ જ પૂછવાની ઇચ્છા થાય – ये किस कविकी कल्पना का चमत्कार है… !!
Movie Name: Boond Jo Ban Gayee Moti (1967)
Singer: Mukesh
Music Director: Satish Bhatia
Lyrics: Bharat Vyas
Year: 1967
Director: V Shantaram
तपस्वियों सी हैं अटल ये पर्वतों की चोटियां
ये बर्फ की घुमेरदार घेरदार घाटियां
ध्वजा से ये खडे हुए
ध्वजा से ये खडे हुए है वृक्ष देवदार के
गलीचे ये गुलाब के बगीचे ये बहार के
ये किस कवि की कल्पना
ये किस कवि की कल्पना का चमतकार है
ये कौन चित्रकार है, ये कौन चित्रकार
कुदरत की इस पवित्रता को तुम निहार लो
इनके गुणो को अपने मनमे तुम उतार लो
चमका लो आज लालीमा
चमका लो आज लालीमा अपने ललाट की
कण कण से झांकती तुम्हे छवि विराट की
अपनी तो आंख एक है, उसकी हज़ार है
ये कौन चित्रकार है, ये कौन चित्रकार
એક જ ગીતના કેટલા બધા કોમ્પોઝિશન હોઈ શકે ? આ છે કવિના શબ્દોનો જાદુ 🙂
લો માણો વધુ એક કોમ્પોઝીશન:
સ્વર અને સ્વરાંકન : અંકુર જોશી
સ્વર અને સંગીત : કલ્પક ગાંધી
.
સ્વર : રિષભ મહેતા,ગાયત્રી ભટ્ટ
સ્વરાંકન : રિષભ મહેતા
.
સ્વર : અન્વેષા
સ્વરાંકન : નયનેશ જાની
.
સ્વર : રેખા ત્રિવેદી
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી
આલ્બમ : સંગત
.
સ્વર : શિવાંગી દેસાઈ
સ્વરાંકન : અમર ભટ્ટ
.
સ્વર : માલિની પંડિત
સ્વરાંકન : પરેશ નાયક
.
આપી આપીને તમે પીંછું આપો, સજન!
પાંખો આપો તો અમે આવીએ….
ચાંદો નીચોવી અમે વાટકા ભર્યા
ને એને મોગરાની કળીએ હલાવ્યા,
આટલા ઉઝરડાને શમણું ઓઢાડી
અમે ઊંબરની કોર લગી લાવ્યાં;
આપી આપીને તમે ટેકો આપો, સજન!
નાતો આપો તો અમે આવીએ…
કાગળમાં કાળઝાળ રેતી વિંઝાય
અને લેખણમાં બેઠી છે લૂ ,
આંગળિયું ઑગળીને અટકળ થઇ જાય
અમે લખીએ તો લખીએ પણ શું?
આપી આપીને તમે આંસુ આપો, સજન!
આંખો આપો તો અમે આવીએ…
– વિનોદ જોશી
હ્રદયના કોડિયે લોહીની શગ બળે તે ગઝલ
વિરહ, ઉજાગરા, મંથનમાં ટળવળે તે ગઝલ
રમત ગઝલને સમજનારા, આવ સમજાવું :
કશુંક છાતીમાં તૂટે ને તરફડે તે ગઝલ.
મીણબત્તીને સૂરજ માની જીવ્યા તે આપણે,
ને ફરીથી સ્વર્ણ-મૃગ પાછળ પડ્યા તે આપણે…
સાત સાગર પાર જઇને સામે કિનારે ઊતર્યા,
ઝાંઝવાના એક બિન્દુમાં ડૂબ્યા તે આપણે.
આંખ સામે મોલ સુકાયા, ન આપ્યું બુંદ પણ,
ને ‘જટિલ’, રણ-રેતમાં વરસી પડ્યા તે આપણે.
સ્વર : સોલી કાપડિયા.
.
વાતને રસ્તે વળવું નથી,
આપણે હવે મળવું નથી…
આપણો મારગ એકલવાયો,
આપણે આપણો તડકો-છાંયો,
ઊગવું નથી, ઢળવું નથી,
આપણે હવે મળવું નથી…
હોઠથી હવે એક ના હરફ,
આંખમાં હવે જામતો બરફ,
અમથા અમથા ગળવું નથી,
આપણે હવે મળવું નથી…
સ્વર : મુકેશ
.
પ્રીતિનું પુષ્પ ખીલે છે ઘડીભરની જુદાઇમાં
અજંપો લાગતો મીઠો મીઠો પ્રીતની સગાઇમાં
આવો તો યે સારુ, ન આવો તો યે સારુ,
તમારું સ્મરણ છે તમારાથી પ્યારું
આવો ને જાઓ તમે ઘડી અહીં ઘડી તહીં
યાદ તો તમારી મીઠી અહીં ની અહીં રહી
મોંઘું તમારાથી સપનું તમારું
તમારું સ્મરણ છે તમારાથી પ્યારું
મિલનમાં મજા શું, મજા ઝુરવામાં
બળીને શમાના, પતંગો થવામાં
માને ના મનાવ્યું મારું હૈયું નઠારું
તમારું સ્મરણ છે તમારાથી પ્યારું
વાત કહી ના જાય
મનની વાત સહી ના જાય.
રાતદિવસના જડ જંતરમાં
અંતર મુજ કંતાર,
ઝંખે નયનો તે તો પાંપણ
પછવાડે સંતાય.
એકલું એકલું અંતર બેઠું
હેઠળ દુ:ખની છાંય
હે અણદીઠ ઇંગિત તારાં ના
કેમ અહીં વરતાય ?
ગીત ઘણાં આ કંઠ રાત’દિ
ઘૂંટી ઘૂંટીને ગાય,
જીવનગીતની ધ્રુવપંક્તિનો
પ્રાસ મળે ના ક્યાંય.
———————-
જંતર =યંત્ર (તાંત્રિક આકૃતિ, તાવિજ વગેરે), કંતાર=અરણ્ય, જંગલ અને ઇંગિત=ઇશારો, સંકેત.
રેલાઇ આવતી છોને બધી ખારાશ પૃથ્વીની,
સિન્ધુના ઉરમાંથી તો ઊઠશે અમી-વાદળી !
