Category Archives: ગીત

કચક્કડાની ચૂડી – વિનોદ જોષી

આજે ઘણા વખતે વિનોદ જોષીની કવિતા સાંભળીએ… અને આ વખતે પણ તમારી થોડી મદદ જોઇશે… આ ગીત સમજવામાં મદદ કરશો? 🙂

સ્વરાંકન : અજિત શેઠ
સ્વર : ફાલ્ગુની શેઠ

.

કચક્કડાની ચૂડી રે મારું કૂણું માખણ કાંડું.
સૈયર શું કરીએ?

ફળિયે રોપ્યો લીંબુડીનો કાચો છોડ કાચો છોડ
કાચો રે પડછાયો એમાં
તકલાદી થડ ફરે,
ખડખડ કરતું પડે પાંદડું
ભણકારા અવતરે;

ખરબચડી કેડી પર પાની પરવાળાની માંડું.
સૈયર શું કરીએ?

અડધે મારગ ઠેબે આવ્યું રાતું ફૂલ રાતું ફૂલ
રાતું રે અજવાળું એમાં
લીલો સૂરજ તરે,
પડતર પાંપણના તોરણથી
ખરખર નીંદર ખરે;

સપનાનું સાંબેલું લઇને ઉજાગરાને ખાંડું.
સૈયર શું કરીએ?

નાનકડી નારનો મેળો – વેણીભાઇ પુરોહિત

હાલો પરોઢિયે ખોલ્યાં છે પોપચાં,
તેજના ટશિયા ફૂટે રે લોલ ;
ઘમ્મર વલોણે ગાજે ગોરસિયાં,
ખીલેથી વાછડાં છૂટે રે લોલ.

હાલોને સહિયર ! પાણીડાં જઇએ,
વીરડે વાતું કરશું રે લોલ :
વાટકે વાટકે ભરશું રે લોલ.

આખાબોલું તે અલી અલ્લડ જોબનિયું,
હૈયે ફાગણિયો ફોરે રે લોલ :
ઘૂમટો તાણીને હાલો ઉતાવળી,
ઘરડા બેઠા છે ગામચોરે રે લોલ –
હાલોને સહિયર…

નેણનાં નેવાંને ઊટકે આંજણિયાં,
હથેળી હેલને માંજે રે લોલ :
ચકચકતી ચૂની ને ચકચકતું બેડલું,
એકબીજાને ગાંજે રે લોલ.
હાલોને સહિયર…

સાસુએ માગ્યાં ઊનાં પાણીને
સસરે દાતણ માગ્યું રે લોલ ;
કાચી નીંદરને કાંઠેથી સપનું
મુઠ્ઠી વાળીને ભાગ્યું રે લોલ.
હાલોને સહિયર…

હાલો પરોઢિયે ખોલ્યાં છે પોપચાં
તેજના ટશિયા ફૂટે રે લોલ :
મેળો જામ્યો છે અહીં નાનકડી નારનો,
આપણી વાતું નો ખૂટે રે લોલ –
હાલોને સહિયર…

ફૂલ તો એની ફોરમ ઢાળી રાજી – મકરન્દ દવે

ફૂલ તો એની
ફોરમ ઢાળી રાજી.

વાયરો ક્યાં જઇ ગંધ વખાણે,
ફૂલ તો એનું કાંઇ ન જાણે,
ભમરા પૂછે ભેદ તો લળી
મૂંગું મરતું લાજી.

ફૂલ તો એની ફોરમ ઢાળી રાજી.

એક ખૂણે આ આયખું નાનું,
કેવું વીતી જાય મજાનું !
કોઇનું નહીં ફરિયાદીને
કોઇનું નહીં કાજી !
ફૂલ તો એની ફોરમ ઢાળી રાજી.

એનું નિજના રંગમાં રાતું,
ખુશ્બૂભર્યું એકલું ખાતું,
મસળી નાખે કોઇ તો સામે,
મહેક દે તાજી તાજી.
ફૂલ તો એની ફોરમ ઢાળી રાજી.

રસિયો ફાગણ આયો ! – જયંત પલાણ

આજે ફરી ફાગણનું એક મજેદાર ગીત..! આમ તો ફાગણ મહિનો અડધો જતો પણ રહ્યો.. પણ હોળીના-કેસુડાના રંગોની વાત થતી હોય તો આવું રંગીલું ગીત સંભળાવવા માટે બીજા એક વર્ષ રાહ જોવાઇ?

સ્વર – ગીતા દત્ત

.

હે અલબેલો…
હે અલબેલો ફૂલ છોગળીયાળો રસિયો ફાગણ આયો
હે કામણગારા…
હે જી કામણગારા….
કામણગારા કેસુડાનો રંગ છબીલો છાયો
…રસિયો ફાગણ આયો !

વનરાવનમાં તનમાં મનમાં થનગન જોબન લાયો
ફોરંતી પાંખડીએ આંજેલી આંખડીએ આવી
મઘુ ટપકટે મુકુલડે મલકાયો ફાગણ આયો
…રસિયો ફાગણ આયો !

હે આવ્યો મસ્તાનો ગોપી-ગોપ કેરા રાસે
કળીઓના કાળજળે આવ્યો પ્રેમભરી
મનમોહનની યાદ બનીને અંતરમાં સમાયો
…રસિયો ફાગણ આયો !

હોરી આઇ હોરી કાના… – પિનાકીન ઠાકોર

ફરીથી એકવાર.. સૌને હોળી-ધૂળેટીની રંગભર શુભેચ્છાઓ..

સ્વર : શ્રુતિવૃંદ
સંગીત : ક્ષેમુ દિવેટીઆ

.

હોરી આઇ હોરી કાના હોરી આઇ રે
આજ હોરી આઇ રે…

કદંબ બનકી ડાલી ડાલી પે છિપ છિપ
બંસી બજાઇ રે
આજ હોરી આઇ રે…

દૂર ગગન મેં ગુલાલ પૂરવને શુભ્ર ભાલ
રેલ રહી લાલ લાલ
કેસરિયા કિરણોની ઝળહળ
ઝળહળ અરુણાઇ રે
આજ હોરી આઇ રે….

વાયુની વાય વેણુ વનવનમાં મત્તમધુર
પાથરે પરાગરેણુ પાગલ પ્રીતિને સૂર
વાગે ઝાંઝ પખાવજ

ફાગણની શરણાઇએ
આજ હોરી આઇ રે….

મોરલા હો ! મુંને થોડી ઘડી… – રવિન્દ્રનાથ ટાગોર (અનુ. ઝવેરચંદ મેઘાણી)

રાષ્ટ્રીય શાયર શ્રી ઝવેરચંદ મેઘાણીને એમની પૂણ્યતિથિને દિવસે શ્રધ્ધાંજલી.. ! ( જન્મ – August, 17, 1896 :અવસાન – March 9, 1947 ). અને સાંભળીયે આ સુંદરગીત..!

સાથે આજે તમારા માટે એક કામ લઇને આવી છું. મકરંદ દવે એ ઝવેરચંદ મેઘાણી માટે લખેલું કાવ્ય ‘મેઘાણીને’ – શોધી આપશો?

સ્વર : શ્યામલ – સૌમિલ – આરતી મુન્શી
સંગીત : શ્યામલ – સૌમિલ મુન્શી

.

મોરલા હો ! મુંને થોડી ઘડી
તારો આપ અષાઢીલો કંઠ :
ખોવાયેલી વાદળીને હું
છેલ્લી વાર સાદ પાડી લઉં.

ઇંન્દ્રધનુષ ! તારા રંગ-ધોધોમાંથી
એક માગું લીલું બુન્દ :
સાંભરતાંને આંકવા કાજે
પીંછી મારી બોળવા દેજે !

મેઘમાલા ! તારા લાખ તારોમાંથી
ખેંચવા દે એક તાર :
બેસાડીને સૂર બાકીના
પાછી સોંપી દૈશ હું વીણા.

ઘોર સિંધુ ! તારા વીંજણાનું નાનું
આપજે એક કલ્લોક :
હૈયું એક નીંદવિહોણું –
ભાલે એને વાયરો ઢોળું.

રાતરાણી ! તારા ઝાકઝમાળાનું
મારે નથી કાંઇ કામ :
ગાઢ અંધકાર – પછેડા
ઓઢાડી દે ઊંઘની વેળા.

કાચમાં રહે છે પારદર્શકતા એમ તમે મારામાં આરપાર રહેતાં.. – રમેશ પારેખ

રમેશ પારેખના ચાહકો માટે વધુ એક ‘આ હા હા… ‘ કહેવા જેવું ગીત..! ‘કાચમાં રહે છે પારદર્શકતા એમ તમે મારામાં આરપાર રહેતાં’ – જાણે આ એક પંક્તિ એક આખા ગીતની ગરજ સારે એવી છે..!

સ્વર – સંગીત : નયનેશ જાની

કાચમાં રહે છે પારદર્શકતા એમ તમે મારામાં આરપાર રહેતાં
કાચમાં રહે છે પારદર્શકતા એમ તમે મારામાં આરપાર રહેતાં

ફૂટી ગયેલી આરપારતાને વળગીને
તાકતી સપાટીઓ તો અંધ
ડાળમાંથી પાન જેમ ઊગી નીકળે છે
એમ આપણને ઊગ્યો સંબંધ

પાન ને લીલાશ બેઉ વચ્ચેની દૂરતામાં જોજનનાં પૂર હવે વહેતાં
પાન ને લીલાશ બેઉ વચ્ચેની દૂરતામાં જોજનનાં પૂર હવે વહેતાં

આખ્ખા એ પૂરને હું બે કાંઠે ઘૂઘવતી
ઘુમ્મરીની જેમ રે વલોવું
ઘૂમ્યા કરે છે એકધારી ભીનાશ
મને લાગતું ન ક્યાંક મારું હોવું

હોવા વિનાની કોઇ શક્યતામાં ઓગળીને જળનો આકાર તમે લેતાં
હોવા વિનાની કોઇ શક્યતામાં ઓગળીને જળનો આકાર તમે લેતાં

પાગલ થઈ ગઈ -પન્ના નાયક

‘વિદેશિની’ એટલે? ઘણા કવિતાપ્રેમીઓ જાણતા હશે – વિદેશિની એ અત્યાર સુધીનાં (હવે લગભગ અપ્રાપ્ય એવા) પન્ના નાયકના પાંચ કાવ્યસંગ્રહોને સમાવી લેતો સમગ્ર કાવ્યસંગ્રહ.. પ્રવેશ, ફિલાડેલ્ફીઆ, નિસ્બત, અરસપરસ અને આવજાવન એટલે વિદેશિની.

જો કે ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૯માં ‘વિદેશિની’ ને એક બીજી વ્યાખ્યા મળી – કવિયત્રી પન્ના નાયકનાં ગીતોની સંગીતમય રજૂઆત..!!
આ આલ્બમમાં એમના કાવ્યસંગ્રહમાંથી લેવાયેલા 7 ગીતો – અને 3 નવા ગીતોનો સમાવેશ કરાયો છે. આલ્બમનાં બધા જ ગીતો ખૂબ જ સુંદર રીતે સંગીતબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે અને એમનું સ્વરાંકન પણ ખૂબ જ કર્ણપ્રિય થયું છે. અમર ભટ્ટ, અમિત ઠક્કર, ગૌરાંગ વ્યાસ, ક્ષેમુ દિવેટિયા, પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય અને દિલીપ ધોળકિયા -જેવા દિગજ્જોના સ્વરાંકનમાં જ્યારે ઐશ્વર્યા મજમુદાર, ઝરણા વ્યાસ, સોનિક સુથાર, પાર્થિવ ગોહિલ, કલ્યાણી કૈઠાળકર, ગાર્ગી વ્હોરા, અમર ભટ્ટ, વિરાજ-બિજલ અને દીપ્તિ દેસાઈ જેવા સુરીલા કંઠ ભળે – તો આબ્લમ કેટલું સુરીલું બને એ તમે જાણતા જ હશો…

અને હા.. ગઇકાલે ‘વિદેશિની’ને એક ત્રીજી વ્યાખ્યા પણ મળી – પન્ના નાયકનાં કાવ્યોની વેબસાઇટ : http://pannanaik.com/

તો ચલો, સાંભળીએ એમના આબ્લમ ‘વિદેશિની’માં સ્વરબધ્ધ થયેલું આ મઝાનું ગીત..

અને હા, ગુજરાતી સુગમ સંગીતનાં પ્રેમીઓને ખાસ જણાવવાનું કે વિદેશિની સાઈટ પર તમને આ સીડીનાં બધા જ ગીતોનું મુખડું સાંભળવા મળશે… 🙂

સ્વર : કલ્યાણી કૌઠાળકર
સંગીત : ગૌરાંગ વ્યાસ

.

ટહુકો ફોંઉન્ડેશન પ્રસ્તુત “સંવેદનાનની સુરાવલી” કાર્યક્રમમાં આણલ અંજારિયાના અવાજમાં ગવાયેલ ગીત :

હું તો તારી તે પ્રીતમાં પાગલ થઈ ગઈ,
એવી પાગલ થઈ ગઈ…
હું તો ધરતીની ધૂળ જાણે વાદળ થઈ ગઈ.
હું તો તારી તે પ્રીતમાં પાગલ થઈ ગઈ.

હું તો કંઇ પણ નથી ને મને ફૂલ ફૂટ્યાં,
હું તો બ્હાવરી : મેં તારા કંઇ ગીત ઘૂંટ્યાં;
તારી સાથેની મારી પળપળની વાત,
મારી કોરી આંખોનું કાજળ થઇ ગઇ ;
હું તો તારી તે પ્રીતમાં પાગલ થઇ ગઇ.

હું તો આંખો મીંચીને ગીત સાંભળ્યા કરું,
મારી છાની આ લાગણી પંપાળ્યા કરું ;
કેવાં આ લાભશુભ : ઓચિંતા એક દિવસ,
હું તો કંકોતરીનો કાગળ થઇ ગઇ ;
હું તો તારી તે પ્રીતમાં પાગલ થઇ ગઇ.

-પન્ના નાયક

આ ગીત વિશેની પ્રેરણા વિશે પન્ના નાયકનાં થોડા શબ્દો અને પછી નિશાબેને ગાયેલું આ ગીત અહીં સાંભળો…!

————

અને હા… આ જ આબ્લમનું બીજુ એક મઝાનું ગીત સાંભળો : ગાગરમાં સાગર પર

સૈયર મારો સાહ્યબો રીસાયો સારી સાંજ – મેઘલતા મહેતા

રીસાયેલા સાહ્યબાને મનાવવા આ ગીત/ગરબાની નાયિકાએ કેટકેટલું કરવું પડ્યું… પણ જોવાનું એ છે કે સાહ્યબો આખરે કઇ તરકીબથી રીઝાયો એ તો ખબર જ ના પડી.. (નહીંતર કોઇકવાર મારે/તમારે રીસાયેલા સાહ્યબાને મનાવવામાં કામ લાગ્યું હો’ત 🙂 )

સ્વર : માધ્વી મહેતા
સંગીત : દિલીપ ધોળકિયા

.

સૈયર મારો સાહ્યબો રીસાયો સારી સાંજ

એને કેટલું મનાવ્યો,
કંઇ કંઇ રીતે મનાવ્યો
સૈયર તોયે સાહ્યબો રીસાયો સારી સાંજ

સૈયર મેં તો હોંશે હોંશે રાંધ્યા ધાન
સૈયર મીઠા મીઠા રાંધ્યા પકવાન
તો યે સાહ્યબો ન રીઝ્યો સારી સાંજ

સૈયર મેં તો સોળે સજ્યા શણગાર
સૈયર સજ્યાં ઝળહળતા હીરાના હાર
તો યે સાહ્યબો ન રીઝ્યો સારી સાંજ

સૈયર મેં તો થાકી લીધા રે અબોલડા
સૈયર હું તો બેસી રહી ચૂપચાપ
તો યે સાહ્યબો ન રીઝ્યો સારી સાંજ

સૈયર મારા મૌનનો કરાવ્યો એણે ભંગ
સૈયર મારો સાહ્યબો રીઝી ગ્યો મુજ સંગ
સૈયર.. હે સૈયર.. હે હે સૈયર…
સાહ્યબો રીઝાયો સારી સાંજ…

ફાગણ આયો ફાંકડો કોઇ ફાગણ લ્યો – રાજેન્દ્ર શાહ

આજે ફાગણ સુદ એકમ… અને હમણાં જ તો આપણે ‘ક્ષેમુ દિવેટીઆ સ્પેશિયલ’ અઠવાડિયુ ઉજવ્યું – તો પછી આજે રંગીલા ફાગણને આવકારવા આના કરતા વધારે સારું ગીત કયું હોય, બરાબર ને? ફાગણના અલગ-અલગ રંગોને કવિને ખૂબ સુંદર રીતે વણી લીધા છે ગીત માં – અને સાથે એવાજ ખુશાલીના રંગો ઉમેર્યા છે ક્ષેમુદાદાના સંગીત અને ભવન્સવુંદના સ્વરો એ..!!

આપણને ય જાણે મન થઇ જાય કે ટોપલામાં ફાગણ નાખીને વહેંચવા નીકળી પડીયે… કોઇ ફાગણ લ્યો… કોઇ ફાગણ લ્યો…!!

(આંબાની મ્હોરી મંજરી … Photo From : emblatame (Ron))

* * * * *

.

હે જી ફાગણ આયો ફાંકડો કોઇ ફાગણ લ્યો
એના વાંકડિયો છે લાંક રે કોઇ ફાગણ લ્યો
એ જી આંબાની મ્હોરી મંજરી કોઇ ફાગણ લ્યો
એવા સરવર સોહે કંજ રે કોઇ ફાગણ લ્યો

હે જી દરિયા દિલનો વાયરો કોઇ ફાગણ લ્યો
એ તો અલમલ અડકી જાય રે કોઇ ફાગણ લ્યો
હે જી જુગલ વાંસળી વાજતી કોઇ ફાગણ લ્યો
એને નહીં મલાજો લાજ રે કોઇ ફાગણ લ્યો

હે જી દિન કપરો કંઇ તાપનો કોઇ ફાગણ લ્યો
એની રાત ઢળે રળિયાત રે કોઇ ફાગણ લ્યો
હે જી ઊડે કસુંબો આંખમાં કોઇ ફાગણ લ્યો
એને વન પોપટની પાંખ રે કોઇ ફાગણ લ્યો

હે જી ગગન ગુલાબી વાદળાં કોઇ ફાગણ લ્યો
જોબનિયું કરતું યાદ રે કોઇ ફાગણ લ્યો
હે જી ફાગણ આવ્યો ફાંકડો કોઇ ફાગણ લ્યો
એનો વાંકડિયો છે લાંક રે કોઇ ફાગણ લ્યો