આ વાત બીજાને કેટલી લાગુ પડે એ તો મને ખબર નથી, પણ મારા માટે તો આ ‘દમાદમ મસ્ત કલંદર’ અને રુના લૈલાનો અવાજ જાણે એકબીજા ના પર્યાય છે.. આમ તો મેં આશા ભોસલે, આબિદા પરવીન જેવા કલાકારોને પણ આ ગીત ગાતા સાંભળ્યા છે, પણ તો યે, રુના લૈલાનું નામ આ ગીતથી અલગ નથી કરી શકી.
હું ઘણી નાની હતી ત્યારે દુરદર્શનના ‘નવા વર્ષ’ના કોઇ કાર્યક્રમમાં પહેલી વાર આ ગીત એમના અવાજમાં સાંભળ્યું હતું. અને ત્યારે ભાઇએ કે મમ્મીએ એવું કંઇ કહ્યું હતું, કે બાંગ્લાદેશ સાથેની કોઇ એક વાતમાં જ્યારે થોડી ખેંચતાણ હતી, ત્યારે હસવામાં એવું કહેવાતું કે બાંગ્લાદેશ જો રુના લૈલા આપણને આપી દે, તો આપણે પણ કંઇક જતુ કરવા તૈયાર છે. 🙂
સ્વર : રુના લૈલા
ओ हो हो…..
ओ लाल मेरी पत रखियो बला झुले लालण
सिंदरी दा, सेवण दा, सखी शाहबाज़ कलंदर
दमादम मस्त कलंदर, अली दम दम दे अंदर
दमादम मस्त कलंदर, अली दा पहेला नंबर
चार चराग तेरे, बर्ण हमेशा – 3
पंजवा में बारण, आइ बला झुले लालण
सिंदरी दा, सेवण दा, सखी शाहबाज़ कलंदर
दमादम मस्त कलंदर, अली दम दम दे अंदर
दमादम मस्त कलंदर, अली दा पहेला नंबर
સૌ પ્રથમ તો સૌને ‘ગુજરાત દિન’ની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ.. અને આજના આ ખાસ દિવસે આપણી સાથે ગુજરાતની થોડી વાતો અને ગુજરાતના ગૌરવવંતા ગીતો લઇને હાજર છે દેશગુજરાત.કોમ ના જપન પાઠક. જપનની ઓળખાણ આપવા હું એટલું જ કહીશ, કે એકવાર દેશગુજરાત.કોમની મુલાકાત જરૂર લેશો. ‘Ahmedabad is changing’ નો episod હોય કે પછી વર્ષો પહેલાના વાઘ ‘બળેલો’ની વાતો, કે પછી શરદપૂનમની વાતો, જપનને સાંભળવાનો જેટલી વાર લ્હાવો મળે, ચુકવા જેવો નથી.
તો આજે હવે હું તમારો વધુ સમય નહીં લઉં, સાંભળો : જપન પાઠક અને એમની વાતો, સાથે સાથે આપણા ગીતો તો ખરા જ.
.
અને હા, ‘ગુજરાત દિન’ નો આ ઉત્સવ આપણે કાલે પણ ઉજવશું, કારણ કે કાલે ટહુકો પર નવી પોસ્ટ મુકવાના સમયે અહીં અમેરિકામાં 1 લી મે થઇ હશે. એટલે કાલે સાંભળશું, જેને હું ગર્વથી ‘ગુજરાતનું ગૌરવ’ કહું છું, એવા આપણા મેહુલભાઇએ સંગીતબધ્ધ કરેલ ગીત ‘ગુણવંતી ગુજરાત…’. એમના આલ્બમ ‘પ્રેમ શોર્ય ગુજરાત’નું આ મારું સૌથી ગમતું ગીત.
જપને જે ગુજરાતપ્રેમને લગતા ગીતોના આલ્બમની વાત કરી ને, એના વિષે એક વાત કહું? 1 મે, 2004 ના દિવસે, ગુજરાતને ચાહતા, અને ગુજરાતી સાંભળતા અદના ગુજરાતીને અર્પણ એવું આલ્બમ ‘મેહુલ સુરતી’ એ બહાર પાડ્યું હતુ, ‘પ્રેમ શોર્ય ગુજરાત’. (આજનું શિર્ષક પણ મેહુલભાઇના જ શબ્દો છે). મને આશા છે કે ઘીમે ઘીમે આ આલ્બમ વિષેની જાગૃતતા વધે, અને દેશભક્તિના હિન્દી ગીતો જેટલા પ્રચલિત છે, એટલા જ આ બધા ગીતો પણ પ્રચલિત અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ બને.
પણ એની વધુ વાત કરીશું આવતી કાલે. આજે તો બસ આટલું જ કહીશ.
Jay jay garavi Gujarat, jai jai garvi Gujarat, Gujarat din special songs, listen online gujarati music, japan pathak jyan jyan vase ek gujarati , sadakaal gujarat
જે મસ્તી હોય આંખોમાં સુરાલયમાં નથી હોતી
અમીરી કોઈ અંતરની મહાલયમાં નથી હોતી
શીતળતા પામવાને માનવી તું દોટ કાં મૂકે?
જે માની ગોદમાં છે એ હિમાલયમાં નથી હોતી
Muktak, suren thakkar mehul, tahuko.com – listen Gujarati music online
પૂર્ણ થઇ શીતલ રજની, ને શુષ્ક નિયમનો અંત જડ્યો,
વનવનમાં ઉત્સવ કરવા, મદમસ્ત રજાનો ઘંટ પડ્યો,
ને છુટ્યો વાયરો દક્ષિણથી, કિલ્લોલ કરતો આજે
ડોલ્યા તરુવરને ડોલી વલ્લરી, નવ પલ્લવથી સાજે
ઉદય મઝુમદાર અને રેખા ત્રિવેદીના સ્વરમાં આ શબ્દો સાથે જ્યારે આ ગીત શરુ થાય છે, ત્યારે કોઇ પણ ઋતુમાં વસંતનું વાતાવરણ ઉભુ કરી દે છે. જેટલીવાર સાંભળો, એટલીવાર વધુ ને વધુ ગમી જાય એવું સુંદર ગીત.
કોઇ ગીત તમને એના શબ્દોને લીધે ગમી જાય, કોઇ એના સંગીત કે પછી કોઇ ગાયકીને લીધે. પણ આ ગીત માટે એક વાત જરૂર કહીશ, આટલીવાર સાંભળવા છતાં હું એ નક્કી નથી કરી શકી કે મને આ ત્રણમાંથી સૌથી વધુ શું ગમી ગયું !
શબ્દોની જ વાત કરું, તો આ ગીતની દરેકે દરેક કડીમાં કવિએ વસંતને એવી અલગ અલગ ઉપમાઓ આપી છે કે કવિની કલ્પનાને સલામ કર્યે જ છુટકો. પછી એ કરિયાવરના લીલા પટોળા હોય, ભીક્ષા માંગતા ભમરાનો ગુન ગુન કરતો એકતારો, કે રાત-દિવસનો ગરબો. વસંતનો ઉત્સવ ઉજવતા માનસપટલ પર દરેક કડી એક અલગ જ ચિત્ર ઉભું કરી દે…. આનંદકેરી લહેરે આપણે પણ ઝુમી ઉઠીયે…..
Semi-classical જેને કહી શકાય, એવું આ ગીતનું સંગીત પણ એટલું જ કર્ણપ્રિય છે. રાગનું નામ તો નથી ખબર, પણ ગાવાનું મન થઇ જાય એટલો સરસ રાગ છે ગીતનો, અને આખા ગીતમાં વાગતા તબલા અને ખંજરી ખાસ ધ્યાન ખેંચે છે. ‘નાચે છે નટરાજ નચાવી…. આ કડી પછી જે ફક્ત તબલા વાગે છે, એ સાંભળીને તો જાણે આપણને નાચવાનું મન થઇ જાય…
અને ઉદય મઝુમદાર – રેખા ત્રિવેદીની જોડીનો કંઠ પણ એટલું જ ધ્યાન આકર્ષે છે. બે ગાયકો વચ્ચે જયારે આવો સરસ તાલ-મેલ ( આ ગુજરાતી શબ્દ છે ? ) હોય, ત્યારે એક Duet ગીતની મજા જ નીરાળી હોય છે.
આપણા ગુજરાતમાં તો વસંત ઋતુ ક્યારની આવી ને ગઇ… પણ આ વખતે અહીં અમેરિકામાં મોડી મોડી હજુ હમણા જ વસંત આવી છે. ( જો કે મારા કેલિફોર્નિયામાં તો એ પણ કંઇ એટલું જણાતુ નથી. ) વસંતની પધરામણીનું એક ખુબ જ સુંદર ગીત આવતી કાલે… પણ આજે વાંચીયે જયંત પાઠકની આ કવિતા. લાગે છે કે આવા જ કોઇ પ્રેમીની ફરિયાદ ઉપરવાળાએ સાંભળી લીધી હશે 🙂
પણ હા, એક વાત જરૂર કહીશ… નાની અમથી, પણ તરત જ ગમી જાય એવી સુંદર કવિતા.