આજે ઘણા વખતે ફરી એક હિંદી ફિલ્મની કવ્વાલી સાંભળીએ..! આજકલની ફિલ્મો હવે પહેલા જેટલી કવ્વાલીઓ આવતી નથી.. અને કવ્વાલી હોય તો પણ એમાં પહેલા જેટલી મઝા નથી આવતી..(થોડા અપવાદ સિવાય). અને એમાં અપવાદરૂપ કહી શકાય એવી આ કવ્વાલી..! ફિલ્મ પરંપરા.. આમિર ખાન અને સૈફઅલી ખાનને ચમકાવતી આ ફિલ્મ ક્યારે આવીને ગઇ એ પણ કદાચ ઘણાને ખબર ના હોય.. પણ એમાંની આ સાબરી બ્રધર્સની કવ્વાલી મેં કદાચ ‘ना तो कारवाँ की तलाश है… … જેટલી જ સાંભળી હશે..!!
Album:Parampara
Artist:Sabri Brothers
Ishq Kaa Zikr Aasamaanon Par
Ishq Kaa Naam Sab Zubaanon Par
Khel Dil Kaa Hai Ye, Magar Is Men
Khel Jaate Hain Log Jaanon Par
( Main Jis Ki Talaash Men Nikalaa ) – 3
( Usako To Mainne Dhuundh Liyaa ) – 2
Use Dhuundh Ke Main Khud Kho Gayaa
(Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq) – 2
Kaafir Kaho To Kah Lo
Kah Lo, Kaafir Kaho To Kah Lo
Mazahab Hai Ishq Meraa
Meraa, Mazahab Hai Ishq Meraa
( Matalab Hai Ishq Meraa ) – 2
Na Samajho Dillagi Hai
Ke Ye Dil Ki Lagi Hai
Ye Meri Jaan Legi
Ye Sab Kuchh Phuunk Degi
Dhuaan Uthane Lagaa Hai
Yah Dam Ghutane Lagaa Hai
Ke Dil Men Haule-Haule
(Bhadak Uthe Hain Shole) – 2
Dekh Rahi Hai Saari Duniyaa
Duur Khadi Hairaani Se
Saat Samandar Haar Gae
Yah Aag Bujhi Na Paani Se
Mere Dil Ki Naabin Chali Gayi
( Barasaat Baras Kar Chali Gayi ) – 2
Saavan Bhi Aakar Ro Gayaa
( Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq ) – 2
( Janaazaa Uthegaa, Yaa Baaraat Hogi
Magar Aaj Un Se Mulaaqaat Hogi ) – 2
Bade Zor Ki Pyaas Jaagi Hai Dil Men
Bade Zor Ki Aaj Barasaat Hogi
Ni Saa Saa, Ni Saa Saa, Ni Saa Saa
Ni Paa Maa Paa Gaa Gaa Gaa Maa
Re Saa Saa Gaa Maa Gaa Gaa Ni Paa
Kahaan Se Aa Rahaa Huun
Kahaan Main Jaa Rahaa Huun
Mujhe Is Ki Kabar Kyaa
Idhar Kyaa Hai, Udhar Kyaa
Mere Chit-Chor Se Main
Bandhaa Huun Duur Se Main
( Jahaan Bhi Jaaegaa Vo Mujhe Le Jaaegaa Vo ) – 2
Bhuul Bhulaiyaa Nain Sajan Ke
Mujhako Isaki Kabar Nahin
Jaane Ki To Hai
( Vaapas Aane Ki Koi Dagar Nahin ) – 2
Na Suurat Usaki Aai Nazar
Na Prem Gali Ko Jo Gayaa
( Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq ) – 2
Ishq Kudaa Hai, Ishq Hi Rab Hai
Ishq Hi To Duniyaa Kaa Sabab Hai
Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Ishq Hi Jaaduu, Ishq Hi Kushabuu
Ishq Nahin To Kyaa Main Kyaa Tuu
Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Naam Hazaaron, Ishq Akelaa
Ishq Binaa Hai Kaun Saa Melaa
Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Ishq Sayaanaa, Ishq Divaanaa
Ishq Ko Samajhe Kyaa Yah Zamaanaa
Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
Ishq Ki Baaten Hain Har Dil Men
Mandir Masajid Ek Hi Dil Men
Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq
( Mujhe Ishq Ho Gayaa, Ishq, Ishq ) – 4
આજે ૧૨ ઓક્ટોબર ૨૦૦૯ – કવિ શ્રી રાજેન્દ્ર શુક્લનો ૬૭મો જન્મદિવસ..! આપણા બધા તરફથી એમને જન્મદિનની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ સાથે… ટહુકો પર પહેલા મુકાયેલી આ ગઝલ – આજે એમના પોતાના અવાજમાં ફરીથી સાંભળીએ.
આજે ૧૧ ઓક્ટોબર – કવિ શ્રી સુરેશ દલાલનો જન્મદિવસ.. એમને આપણા સર્વે તરફથી જન્મદિવસની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ..!
! સાથે સાંભળીએ એમનું આ મીરાં-કાવ્ય – ઐશ્વર્યાના મધુરા અવાજ ને પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયના મઝાના સંગીત સાથે. અને હા.. મને સાથે સાથે મુકેશ જોષીનું આ ગીત યાદ આવી ગયું – ખાસ તો ઐશ્વર્યાને લીધે.. જેટલીવાર એનું કોઇ પણ ગીત સાંભળું, મને એકવાર ફોટા સાથે અરજી ! સાંભળવાનું અચૂક મન થાય..!
અહીં અમેરિકામાં પાનખરની શરૂઆત થઇ ગઇ છે, ત્યારે આદિલ સાહેબની આ ગઝલ, ગૌરાંગ વ્યાસના અદ્ભુત સ્વરાંકન સાથે. અકિંત ત્રિવેદીએ આ ગઝલની પૂર્વભુમિકામાં કહ્યું હતું એમ – ગઝલનું વૃંદગાન બનાવવું એ ખરેખર પડકારનું કામ છે.
જુલાઇ ૨૦૦૯ માં આપણે કવિ શ્રી મનોજ ખંડેરિયાની કલમને માણવા – ઉજવવા, એક અઠવાડિયા સુધી મનોજ પર્વ મનાવેલો, એ યાદ છે ને?
ત્યારે પસ્તુત મનોજ ખંડેરિયાની આ પીછું ગઝલ – આજે સ્વરકાર અનંત વ્યાસના સ્વર-સંગીત સાથે ફરીથી એકવાર… અને મને ખાત્રી છે કે નવા સ્વર-સંગીતની સાથે સાથે તમને પહેલા પ્રસ્તુત કવિ શ્રી રમેશ પારેખના સ્વરમાં આ ગઝલ વિષેની વાતો – તેમ જ ચીનુ મોદીના સ્વરમાં આ ગઝલનું પઠન – ફરીથી સાંભળવું પણ એટલું જ ગમશે..!!
ગઇકાલે જે ‘વરસોના વરસ લાગે‘ ગઝલની વાત કરી, એ મનોજ ખંડેરિયાની એક ગઝલકાર તરીકેની સિધ્ધીની વાત હતી..! આજે પ્રસ્તુત ગઝલ એટલે મનોજ ખંડેરિયાનું એ સિધ્ધી તરફ ગયેલું પહેલું પગલું.
સૌપ્રથમ સાંભળીયે કે કવિ રમેશ પારેખ આ ગઝલ વિષે શું કહે છે..!
.
અને હવે સાંભળીયે આ ગઝલનું પઠન કવિ શ્રી ચિનુ મોદીના સ્વરમાં.. અને સાથે એમણે કવિ શ્રી મનોજ ખંડેરિયા વિષે, એમની ગઝલ વિષે કરેલી થોડી વાતો..!
.
ગગન સાથ લઇ ઊતરે એ ફરકતું
વિહગ-પાંખથી જે ખરી જાય પીછું
ફરકતું પડે ત્યારે ભૂરી હવામાં
ઝીણાં શિલ્પ કૈં કોતરી જાય પીછું
હજી એમાં કલશોર ગૂંજે વિહગનો
સૂનું આંગણું આ ભરી જાય પીછું
હ્રદયમાં વસ્યાં પંખીઓ બ્હાર આવે
કદી આંખમાં જો તરી જાય પીછું
ગગનના અકળ શૂન્યમાં જઇ ડૂબે, જે
વિહગને ખર્યું સાંભરી જાય પીછું.
– મનોજ ખંડેરિયા
સાથે માણીએ કવિ શ્રી સુરેશ દલાલે કરેલો આ ગઝલનો આસ્વાદ…
મનોજની આ નજમ ઊંડાણનો અને અભિવ્યક્તિની છટાનો અને એને આધુનિકતાનો પણ, આધુનિકતાના કોલાહલ વિના પરિચય આપે છે. પંખીની પાંખમાંથી પીછું ખરે છે ત્યારે એ પીછાંના અવતરણમાં આખું આકાશ ઊતરી આવે છે. પંખી ઊડે છે ત્યારે એનો નાતો આકાશ સાથે છે અને આકાશમાં ઊડતા પંખીનું પીછું ખરે ત્યારે એની સાથે આખું ગગન સરતું એવું લાગે. અંશની સાથે અખિલ હંમેશા સંકળાયેલું હોય છે.
શાયરે અહીં હવાને રંગ આપ્યો છે. ‘ભૂરી હવા’ કહી છે. પીછું ઊતરે છે ત્યારે આ પીંછુ હવામાં ઝીંણા શિલ્પો કોતરે છે. હવા પણ દેખાતી નથી શિલ્પો પણ દેખાતાં નથી. શિલ્પ મૂર્ત હોય છે, હવા અદ્રશ્ય હોય છે. અદ્રશ્યનું આ દ્રશ્ય છે, કવિની કલ્પનાની આંખે જોયેલું.
સૂના આંગણામાં પીછું છે; પણ આંગણાને સભર કરવાની એની શક્તિ છે. એક પીછામાં જો શિલ્પ દેખાય છે, તો એમાં પંખીનો કલશોર પણ સંભળાય છે. એટલું જ નહીં, પણ પીછું કે પીછાની સ્મૃતિ જો આંખમાં તરે તો હ્રદયમાં વસેલાં કેટલાય પંખીઓ બહાર ધસી આવે છે.
પીંછુ તો ખરી જાય છે પણ પંખીને જો ખરી ગયેલા પીછાની સ્મૃતિ થાય તો? એ પંખી જઇ જઇને ક્યાં ડૂબે? એક જ સ્થાન છે; ગગનના અકળ શૂન્યમાં..!
