Category Archives: કવિઓ

રઢિયાળી ગુજરાત – માધવ ચૌધરી

સૌને મારા તરફથી ‘ગુજરાત દિન’ની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ…

સ્વર : નરેશ ખંભાતી
સંગીત : મેહુલ સુરતી

રઢિયાળી ગુજરાત
અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!
વીરનરોની માત
અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!

કીર્તિ તણી સૌરભ પ્રસરતાં ગરવાં તારાં બાળ,
ગાંધી વલ્લભ સપૂત તારા, ભારતતારણહાર!
દેશ થયો રળિયાતઃ
અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!

દયાનંદ સ્વામીએ સ્થાપ્યો રૂડો આર્ય સમાજ,
દલપતરામ-કવિ નર્મદને કર્યાં કીર્તિનાં કાજ;
કૂખ દીપાવે માતઃ
અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!

———————————————————

સાથે સાંભળો :

અમે યુ.એસ.એ. ના રહેવાસી…. – ચન્દુ મટ્ટાણી

ગુજરાત, આપણું વ્હાલ અને વૈભવ…

ગુણવંતી ગુજરાત …. – અરદેશર ખબરદાર ‘અદલ’

સદાકાળ ગુજરાત – અરદેશર ફ. ખબરદાર ‘અદલ’

સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ યશગાથા ગુજરાતની…

કંકોતરી -આસીમ રાંદેરી

કંઠસ્થ ગઝલો એમણે મારી કરી તો છે,
એને પસંદ છો હું નથી, શાયરી તો છે,
વર્ષો પછી યે બેસતા વરસે એ દોસ્તો,
બીજું તો નથી એમની કંકોતરી તો છે!

– અમૃત ‘ઘાયલ’

card1274

.

મારી એ કલ્પના હતી કે વિસરી મને,
કિન્તુ એ માત્ર ભ્રમ હતો થઇ ખાતરી મને.

ભુલી વફાની રીત ન ભુલી જરી મને,
લ્યો એના લગ્નની મળી કંકોતરી મને…

સુંદર ના કેમ હોય કે સુંદર પ્રસંગ છે,
કંકોતરીમાં રૂપ છે, શોભા છે, રંગ છે.

કાગળનો એનો રંગ છે ખીલતા ગુલાબ સમ,
જાણે ગુલાબી એના વદનના જવાબ સમ.

રંગીનીઓ છે એમાં ઘણી ફૂલછાબ સમ,
જાણે કે પ્રેમકાવ્યોની કોઇ કિતાબ સમ.

જાણું છું એના અક્ષરો વર્ષોના સાથથી,
સિરનામું મારૂ કીધું છે ખુદ એના હાથથી.

ભુલી વફાની રીત ન ભુલી જરી મને,
લ્યો એના લગ્નની મળી કંકોતરી મને…

કંકોતરીથી એટલું પુરવાર થાય છે,
નિષ્ફળ બને જો પ્રેમ તો વહેવાર થાય છે.

જ્યારે ઉઘાડી રીતે ના કંઇ પ્યાર થાય છે,
ત્યારે પ્રસંગ જોઇ સદાચાર થાય છે.

દુઃખ છે હજાર તોય હજી એજ ટેક છે,
કંકોતરી નથી આ અમસ્તો વિવેક છે.

ભુલી વફાની રીત ન ભુલી જરી મને,
લ્યો એના લગ્નની મળી કંકોતરી મને…

આસીમ હવે વાત ગઇ, રંગ પણ ગયો…
તાપી તટે થતો હતો એ સંગ પણ ગયો…
હાથોની છેડછાડ ગઇ, વ્યંગ પણ ગયો…
મેળાપની એ રીત ગઇ, ઢંગ પણ ગયો…

હું દિલની લાગણીથી હજી પણ સતેજ છું,
એ પારકી બની જશે હું એનો એજ છું.

ભુલી વફાની રીત ન ભુલી જરી મને,
લ્યો એના લગ્નની મળી કંકોતરી મને…

છોડી દે – નીતિન વડગામા

એક બે ત્રણ ચાર છોડી દે.
ઊગતો અંધકાર છોડી દે.

તોજ નમણી નિરાંત નિરખાશે,
તુ તને બારો બાર છોડી દે.

આપમેળેજ આવી મળશે એ,
અહર્નિશ એના વિચાર છોડી દે.

આજની મહેકજ માણી લે,
કાલનો ઘેઘૂર ભાર છોડી દે.

હાથમાં લેવું પડે હલેસું પણ ,
માત્ર મનનો મદાર છોડી દે.

સુખની ચાવી તનેય સાંપડશે,
એક અમથી નકાર છોડી દે.

છેડ છાડ ઝાઝી તું રહેવા દે,
સ્હેજ છેડીને તાર છોડી દે.

પ્રાણ પ્રગટી જશે સ્વયંય એમાં,
શબ્દની સારવાર છોડી દે.

આવ્યું ટહુકે ટહુકવાનું ટાણું ! – તુષાર શુક્લ

વ્હાલમનું વ્હાલ જાણે વરસે ગુલાલ
એને કેમ કરી રાખવું છાનું?
સખીરી ! આવ્યું ટહુકે ટહુકવાનું ટાણું !

લજ્જાનો લાલ રંગ, કાજળનો કાળો
બેઉએ આંખડીમાં ગુંથ્યો છે માળો
એના રંગમાં આ હૈયું રંગાણું !

જંતર વાગે ને જીવમાં ઓરતાઓ જાગે
અંતર આ ઉંબરાને ઓળંગવા માગે
એને મળી ગયું મનગમતું બાનું !

સામેની મેડી મારી માડીથી અજાણી
એમાં છુપાયો મારા દલડાનો દાણી
મારું હૈયું કહે તે હું તો માનું !

 

એક સથવારો સગપણનો – વેણીભાઇ પુરોહિત

26મી જાન્યુઆરી ના દિવસે શબ્દો સાથે મુકેલું આ ગીત, આજે 26મી એપ્રિલના દિવસે ફરી એકવાર – સુર અને સંગીત સાથે..

સ્વર ઃ આશિત – હેમા દેસાઇ
સંગીત ઃ ક્ષેમુ દિવેટિયા

.

એક સથવારો સગપણનો
મારગ મજીયારો બે જણનો
… એક સથવારો …

આંખલડીના દીવા રે દીવા અજવાળાં અજવાળાં
વાંસલડીના ટહુકા રે ટહુકા પરવાળાં પરવાળાં

એક અણસારો ઓળખનો
એક ઝમકારો એક ક્ષણનો
… એક સથવારો …

ખબર નથી પણ અમથું અમથું લાગે વ્હાલું વ્હાલું
મેઘ ધનુષ્યની જાદુઇ રંગત, શું ઝીલું શું ઝાલું

એક ધબકારો રુદિયાનો
એક પલકારો પાંપણનો
… એક સથવારો …

સપનાની સંગતથી કેવું આખું ગગન ગુલાબી
ગુલાલની ગલીઓમાં ચાલો શું જમણી શું ડાબી

એક ફણગો છે ફાગણનો
એક તણખો છે શ્રાવણનો
… એક સથવારો …

પધારો વસંતો… આ આંગણ સજાવો..!! – કમલેશ સોનાવાલા

સ્વર : રૂપકુમાર રાઠોડ, સોનાલી વાજપાઇ

.

વીતી ગયો છે દિન બધો,
છતાં અજવાસ બાકી છે,
પ્રણયની કે પ્રલયની એ,
હજી એક રાત બાકી છે.

મચલતી હવાઓ, લચકતી લતાઓ
છલકતી જુવાની, ગુલોથી વધાવો….
પધારો વસંતો… આ આંગણ સજાવો..!!

લટકતી લટોથી ન નજરો બચાવો
ઉઠાવો મિલાવો ઝુકેલી નિગાહો
જો બદલાય મૌસમ ન બદલો અદાઓ
પધારો વસંતો… આ આંગણ સજાવો..!!

અગન છે દિલોમાં, દિલોને મિલાવો
કરી છે જે વાતો, ન એને ભુલાવો
રસીલી તમારી રિસાઇ, મનાવો…
પધારો વસંતો… આ આંગણ સજાવો..!!

દિવાલો બની છે ત્યાં ઘરને વસાવો
બનીને દુલ્હનિયા આ ડેલામાં આવો
ભરી સેંથી સિંદૂર દીવો તો જગાવો
પધારો વસંતો… આ આંગણ સજાવો..!!

– કમલેશ સોનાવાલા

સળગી ઉઠ્યો કિનારો – શયદા

sunset.jpg

એવો તે શું થયો મજધારે દોષ મારો;
પગ મુકતાંની સાથે સળગી ઉઠ્યો કિનારો.

ફાંફાં હજાર મારે છૂટે નહીં કિનારો;
ઊછળી રહ્યો છે સાગર પણ બિચારો.

જ્યાં ત્યાં ઝુકી ઝુકીને સીજદા કર્યા હજારો;
એથી જ તો ગયો છે એળે જનમ અમારો.

શાને હજારોમાં તું હૈયાસુનો ફરે છે?
જા, એકને શરણ જા, છે એકમાં હજારો

શાને વિચાર બીજા સંગીતના કરું હું;
ઉરમાં અગમ નિગમનો ગુંજે છે એકતારો.

પગ ઝાંઝરી વગાડી મધરાતના આ કોણે?
રગરગની ઝણઝણે છે શાથી બધી સિતારો.

કોની અજાણ દ્રષ્ટિ નર્તન કરી રહી છે;
શાથી ઝુમી રહ્યા છે બ્રહ્માંડ કૈં હજારોગ .

વામન બની જા પહેલે મળશે વિરાટ પદવી;
ભૂવ્યોમ માપવાના કરજે પછી વિચારો.

જીવન પછી છે મૃત્યુ, મૃત્યુ પછી છે જીવન;
ઘટમાળા એની એ છે એના તે શા વિચારો.

ખારાશ જો નથી તો જીવન મીઠાશ શું છે?
શાને કરે છે નિંદા સાગર કહીને ખારો?

તું કાલને ભરોસે શાને જીવન ગુમાવે;
આજે જ લે કરી બસ નિજ પાપમાં વધારો.

બીજાનો દોષ કાઢું એવો હું મુર્ખ ક્યાં છું;
મુજને ખબર છે સાથે, રક્ષક હતો લૂંટારો.

આથીએ વધારે ‘શયદા’ સદ્ભાગ્ય તે હશે શું?
તારા રૂદનથી માનવ હસતાં થયા હજારો.

વારતાના અંતમાં – દિનેશ કાનાણી

fall.jpg

એક માણસ હારવાનો વારતાના અંતમાં;
હું દિલાસો આપવાનો વારતાના અંતમાં.

સોળ આના સાવ સાચી વાત લઈ ને આવજો,
હું પુરાવો માગવાનો વારતાના અંતમાં.

પાનખરની કેટલી થઈ છે અસર એ શોધવા,
ડાળ લીલી કાપવાનો વારતાના અંતમાં.

હું તમારી જીતનો હિમાયતી છું એટલે,
સાથ કાયમ આપવાનો વારતાના અંતમાં.

કોણ મારા શ્વાસનો હકદાર છે એ જાણાવા,
રાત આખી જાગવાનો વારતાના અંતમાં.

જિંદગીભર આપતા આવ્યા છો જાકારો ભલે,
હું તમારો લાગવાનો વારતાના અંતમાં.

– એમાં મારો શું વાંક? – સુરેશ દલાલ

pearls-and-shells.jpg

મેં તો આપ્યું’તું તને મોતી
ને તને શંખલા ને છીપલાં વ્હાલા લાગે
– એમાં મારો શું વાંક?

મેં તો માણસની પ્રગટાવી જ્યોતિ
ને તને ઢીંગલી ને ઢીંગલા વ્હાલા લાગે
– એમાં મારો શું વાંક?

મેં તો આંબો આપ્યો ને તને બાવળ ગમે
મેં તો શાંતિ આપી, તને ઉતાવળ ગમે
મેં તો આકાશ આપ્યું ને તને વાદળ ગમે
મેં તો સત્ય આપ્યું,
ને તને સપનાંઓ વાંઝિયા ને ઠાલાં ગમે
– એમાં મારો શું વાંક?

મેં તો રસ્તો આપ્યો તને ચરણો આપ્યાં
પણ ચરણોને બેડી તેં બાંધી દીધી,
મેં તો હોંશે હોંશે એક ઉછેર્યો’તો બાગ
પણ બાગમાં તેં રણ ને આંધી કીધી
મેં તો એક એક દરવાજા ખોલ્યા
પણ દરવાજે દરવાજે તને તાળાં ગમે
– એમાં મારો શું વાંક?

દીકરીતો પારકી થાપણ કહેવાય – અવિનાશ વ્યાસ

ગુજરાતમાં કન્યાવિદાય વખતે કદાચ સૌથી વધુ ગવાયેલું આ ગીત… ‘દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય’ – હજુ સુધી ટહુકો પર ન હતુ એના બે કારણ, અને આમ જોવા જઇએ તો બંને કારણો થોડા વિરોધાભાસી છે.

‘દીકરી – પારકી થાપણ’ આ વાત મને કોઇ દિવસ ગળે નથી ઉતરી. આખી જિંદગી પપ્પાની લાડકી – લગ્ન પછી પારકી? કદાચ જે સમયે આ ગીત બન્યું એ વખતે (અને કદાચ આજે પણ?) સમાજમાં એ માન્યતા પ્રચલિત હશે.

બીજું કારણ – ભલે હું આ ગીતની પ્રથમ પંક્તિ સાથે પોતાને relate નથી કરી શકતી, છતાં પણ આ ગીત વાગતું હોય તો એ પુરુ થાય એ પહેલા આંખો ભીંજાય જાય છે. આજ સુધી એ હિંમત નથી આવી કે લાગણીશીલ થયા વગર આ ગીત સાંભળી શકું.

સ્વર : લતા મંગેશકર

412842479_7c90b2c708_m

.

બેના રે..
સાસરીયે જાતાં જોજો પાંપણના ભીંજાય
દીકરીતો પારકી થાપણ કહેવાય
દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય
દીકરીતો પારકી થાપણ કહેવાય

બેની તારી માથે બાપનો હાથ હવે નહી ફરશે
રમતી તું જે ઘરમાં એની ભીંતે-ભીંતો રડશે
બેના રે.. વિદાયની આ વસમીવેળા રોકે ના રોકાય
દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય

તારા પતિનો પડછાયો થઈ, રહેજે સદાયે સાથે
સોહાગી કંકુ સેંથામાં, કંકણ શોભે હાથે
બેના રે.. તારી આ વેણીનાં ફૂલો કોઈ દિ ના કરમાય
દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય

આમ જુઓ તો આંસુ સૌનું પાણી જેવું પાણી
સુખનું છે કે દુ:ખનું એતો કોઈ શક્યું ના જાણી
બેના રે.. રામ કરે સુખ તારું કોઈ દિ નજર્યું ના નજરાય
દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય

દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય
દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય