ગઝલ – રમેશ પારેખ

ગઈકાલે ચંદ્રગ્રહણ જોયું? મારી દીકરીએ મને પુછ્યું કે મને ચંદ્રગ્રહણ જોવું કેમ ગમે છે? ત્યારે એવો વિચાર આવ્યો કે ચંદ્રગ્રહણ, સૂર્યગ્રહણ, આપણી Solar system, દૂધગંગા… આ બધી વાતો મને યાદ કરાવે છે કે – મારા માટે જેની કલ્પના પણ શક્ય નથી એવડી મોટી આ દુનિયામાં મારું અસ્તિત્વ કેટલું?

રમેશ પારેખની આ ગઝલનો પહેલો શેર એવું જ કંઈક યાદ કરાવે છે!

કવિશ્રીની પુણ્યતિથિ એ એમને યાદ કરી આ ગઝલ માણીએ!

M

આમ તો છું એક પરપોટો સમયના હાથમાં
તો ય ઊભો વિશ્વને લેવા હું મારી બાથમાં

પત્ર લખવાનો તને, સાથે અદબ પણ રાખવી
યાને મસ્તક પેશ કરવાનું સજાવી થાળમાં

તારા સરનામા ઉપર શાહી ઢળી ગઈ આખરે
માત્ર તારું નામ છે હોઠે કથાના અંતમાં

એનું કારણ શું કે મન ઝંખે સતત વરસાદને
એનું કારણ શું કે મન છોલાય છે વરસાદમાં

મારી સામે હાથ ફેલાવી ઊભી છે જિંદગી
હું ઊભો છું મૃત સ્વપ્નોની સમીપ આઘાતમાં

ડાળીએથી એક ફૂલ ખરવાની ઘટના પણ, રમેશ
મૃત્યુના અહેસાસને પ્રસરાવી દે છે શ્વાસમાં

– રમેશ પારેખ

સાધો, મુરશિદ નર્યો નઠારો – હરીશ મીનાશ્રુ

સ્વર : શેખર સેન
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

સાધો, મુરશિદ નર્યો નઠારો,
એક કીડીને માથે મુક્યો કમળતંતુનો ભારો.

મહિયારણની માફક એ તો
હરિ વેચવા હાલી,
વણકર મોહી પડયો તો રણઝણતી
ઝાંઝરીઓ આલી;

ચૌદ ભુવનને ચકિત કરે એવો એનો ચટકારો.

બધું ભણેલું ભુલવાડી દે
એવો એક જ મહેતો,
ત્રિલોકની સાંકળ ભાળી
કીડીના દરમાં રહેતો;

નથી કોદરા કોઠીમાં, કેવળ કંઠે કેદારો.

– હરીશ મીનાશ્રુ

અવાજોના ઘુઘવાતા દરિયાની વચ્ચે – ચિનુ મોદી

સ્વર : હરિશ્ચન્દ્ર જોશી
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

અવાજોના ઘુઘવાતા દરિયાની વચ્ચે
સતત મૌન પાળીને બેસી રહ્યો છું;
તમે હોવ છો ને નથી કેમ હોતા ?
થતો પ્રશ્ન ખાળીને બેસી રહ્યો છું.

પવનનાં પગેરું નથી શોધતો હું,
તમે આજ પણ ચાલતાં મારી સાથે;
નથી કેમ એંધાણ મળતાં કશાયે,
નજર બેઉ ઢાળીને બેસી રહ્યો છું.

બધા પ્હાડ મૂંગા ઊભા છે સદંતર,
ભલે ચીસ પાડું, નથી ક્યાંય પડઘો;
હવે પ્હાડ પથ્થરને ફેંકી શકે છે,
હવે જાત ગાળીને બેસી રહ્યો છું.

અરીસા વગર ક્યાંય દેખાઉં છું હું,
મને મારી ભ્રમણા મુબારક હજી પણ;
હણ પણ કશું કૈંક એવું છે જેને,
તમારામાં ભાળીને બેસી રહ્યો છું.

મને કોક ‘ઈર્શાદ’ સમજી શકે તો,
ઊતારું અહીં સ્વર્ગ ધરતી ઉપર હું;
વધે થોડી સમજણ એ ઈચ્છાથી અહીંયા,
પલાંઠી હું વાળીને બેસી રહ્યો છું.

– ચિનુ મોદી

ત્યારે જીવાય છે. – હિમલ પંડ્યા ‘પાર્થ’

શંકાથી પર થવાય ને! ત્યારે જીવાય છે,
શ્રધ્ધા પૂરી સ્થપાય ને! ત્યારે જીવાય છે;

સાવ જ અજાણ્યા લોકના દુ:ખ-દર્દ જોઇને,
આ આંખ ભીની થાય ને! ત્યારે જીવાય છે,

હોવું નશામાં એકલું કાફી નથી હોતું!
પીડા બધી ભૂલાય ને! ત્યારે જીવાય છે;

ગમતું કોઈક આવીને પૂછી લે ‘કેમ છો?’
ડૂમો પછી ભરાય ને! ત્યારે જીવાય છે;

છૂટાં છવાયા શેર લખો, સાચવો ભલે!
આખી ગઝલ લખાય ને! ત્યારે જીવાય છે;

તારા થઈ જવાથી મને એ ખબર પડી!
તારા થઈ જવાય ને! ત્યારે જીવાય છે.

– હિમલ પંડ્યા ‘પાર્થ’

સાંયા! તું તો રે’જે મારી ભેર – હરિશ્ચન્દ્ર જોશી

સ્વર : શ્રદ્ધા શ્રીધરાણી
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

સાંયા! તું તો રે’જે મારી ભેર,
સાંકડ્યુંથી તારવીને લઈ જાને ઘેર…

ટાર લગી જવું મારે,
વ્હેત છેટું રે’વું તારે;
દોડી દોડી પહોંચી નૈ, ઊભી એક જ ઠેર…

વચનને વળગી છું,
ભીનું ભીનું સળગી છું;
વૈજયન્તી જેવીમેં તો પ્રોઈ આંસુ સેરે…

આંગળી મુકાણી જ્યાંથી,
મુજથી ખોવાણી ત્યાંથી;
નદી તલખે રે સાયર, થવા તારી લ્હેર…

– હરિશ્ચન્દ્ર જોશી

હમણાં ઊડી જઈશ હું – રાજેન્દ્ર શુક્લ

સ્વર : નયનેશ જાની
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

હમણાં ઊડી જઈશ હું જાણે કે ઓસ છું.
મારી ખનકનો હું ખુદા ખાનાબદોશ છું.

ઊભરાતીમ્હેફિલે કદી એવું ય લાગતું,
કોઈ વિલુપ્ત વાણીનો હું શબ્દકોશ છું;

પડઘાઉં છુંસતત અનેઝિલાઉં છું ક્વચિત,
શબ્દોથી દૂર દૂરનો અશ્રાવ્ય ઘોષ છું;

પીધાં પછી ય પાત્રમાં બાકી રહી જતો,
અવકાશ છું અપાર ને ભરપૂર હોશ છું;

અમથી ય દાદ દીધી તો ગાઈશ બીજી ગઝલ,
તુર્ત જ થઉં પ્રસન્ન એવો આશુતોષ છું.

– રાજેન્દ્ર શુક્લ

ઘટમાં ઘુંટાય નામ – ઉમાશંકર જોશી

સ્વર : બિહાગ જોશી
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

ઘટમાં ઘુંટાય નામ, રામ ! એક તારું.
લાધ્યું ક્યાંથી પ્યારું પ્યારું !
હો ઘટમાં ઘુંટાય નામ…

હૈયે રમાડેલું જુગ જુગથી સંતોએ,
કંઠે વસેલું કામણગારું,
જગની આ ઝાડીઓમાં ઝૂલે અમરફળ
દુનિયાના સ્વાદથી ન્યારું;
હો ઘટમાં ઘુંટાય નામ…

રમતાં રમતાં રે એ તો હાથ લાગે ભોળાંને
પંડે સામેથી શોધનારું,
એક હાથે જીવન દઈ બીજે ઝડપવાનું
પથ્થરને પુનિત તારનારું;
હો ઘટમાં ઘુંટાય નામ…

– ઉમાશંકર જોશી

અમેરિકન રમતમાં ગુજરાતી ટહુકો – શ્રાવ્યા અંજારિયા 

અમેરિકાના San Jose (California) શહેર માં એપ્રિલ-19-2022 ના રમાયેલી NHL (San Jose Sharks vs Columbus Blue Jackets) વચ્ચેની વિશ્વ વિખ્યાત Ice Hockey ની રમતમાં એક ગુજરાતી દીકરી – 17 વર્ષ ની કુમારી શ્રાવ્યા અંજારિયાએ American National Anthemની શાનદાર રજૂઆત આપી હતી.

અમેરિકન આઈસ હોકી ની ગેમ ના ઇતિહાસ માં અમેરિકન નેશનલ એન્થમ રજુ કરવા વાળી શ્રાવ્યા અંજારિયા, ‘પ્રથમ Indian American Teenager’ અને ‘દ્વિતીય Indian American Woman’ બની છે.

આ માટે અનેક સ્થાનિક બાળકો ના ઑડિશન લેવામાં આવેલા, જેમાંથી કુ.શ્રાવ્યા અંજારિયા ની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. તેના મધુર અને પડછંદ અવાજે, SAP CENTER ના વિશાળ ઑડિટોરિયમમાં પ્રેક્ષકોના રૂંવાડા ઉભા કરી દીધાં હતા, અને બધાએ તેને તાળિયોના ગડગડાટ થી વધાવી લીધી હતી.

અમેરિકા દેશમાં વસી, ભણી, અને એ દેશના ગૌરવને માન આપવાની સાથે-સાથે, ભારતીય સંસ્કૃતિ ને પણ હ્ય્દય માં ધબકતી રાખનાર કુ.શ્રાવ્યાએ બંને દેશની સંસ્કૃતિનું, અને ગુજરાતીઓનું પણ ગૌરવ વધાર્યું છે.
ગેમ માં હાજર રહેલા પ્રેક્ષકો માંથી અમુક ચાહકો એ જણાવ્યું હતું કે આ સિઝનની ગેમની અંથેમની રજુઆતોમાંથી તેમને શ્રાવ્યા નો અવાજ સૌથી પ્રભાવશાળી લાગ્યો હતો. સાન ઓઝે શાર્કસની ટીમેં પણ પ્રભાવશાળી રજૂઆતથી ગેમનો જુસ્સો વધારવા બાદલ કુ.શ્રાવ્યાને અભિનંદન આપ્યાં હતાં.

કુ.શ્રાવ્યા, અચલ અંજારિયા અને આણલ અંજારિયા ની દીકરી છે, તે સંગીતની તાલીમ તેની માતા આણલ અંજારિયા પાસેથી મેળવે છે. તેના માતા-પિતા કેલિફોર્નિયા માં અનેક સાંસ્કૃતિક, સંગીત અને માતૃભાષાને જીવંત રાખતા કાર્યક્રમો કરતી સંસ્થાઓ માં પ્રખર કાર્યરત છે અને નાનપણથીજ કુ.શ્રાવ્યાને, તેની નાની બહેનને, તથા બીજા અનેક બાળકોને આવા કાર્યક્રમો માં ભાગ લેવડાવી ભારતીય સંગીત, સાહિત્ય-સંસ્કૃતિ ની ધરોહર આપી રહયા છે. Bay Area, California માં વસતા સંગીત પ્રેમી ગુજરાતીઓ માટે આણલ – અચલ અંજારિયા જરાય અજાણ્યું નામ નથી, અને ટહુકો પરિવાર નું અભિન્ન અંગ એવા  આણલ – અચલ – શ્રાવ્યા અને આરુષિ એ ટહુકોના અને બીજી કેટલીય સંસ્થાઓનો મંચ ગજાવ્યો છે, અને કાર્યક્રમ ના સફળ આયોજન માટે કલાકોની સેવા આપી છે. 

કુ.શ્રાવ્યા જણાવે છે કે NHL આઈસ હોકી ની ગેમના મંચ પર ભારત અને અમેરિકા દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરતાં તેને અલૌકિક રાષ્ટ્રભાવ અને અત્યંત ગર્વની અનુભૂતિ થઇ હતી.

રણ કરે રણકાર

આમ તો એક ઘરેણાંની જાહેરાતના વિડીયો માટે લખાયેલું આ ગીત – પણ શબ્દો અને સંગીત એવા મઝાના છે કે ગુજરાત દિવસની થોડી મોડી પણ જરાય મોળી નહિ એવી ઉજવણી તરીકે આ રણના રણકારનું ગીત તમારી સાથે વહેંચવા ટહુકો પર હાજર છે ! 
આશા છે કે આપ સૌને એ સાંભળવું અને માણવું ગમશે.

હે….ધોળી એવી આ ભોમકા,
ને છે પચરંગી છાંટ.
એ ભાત ભાત ની જાત અહીં…
એ અને જાત જાત ની ભાત.

એ…આવે જે કોઈ અમારે આંગણે જી રે..
આવે આવે કોઈ અમારે આંગણે,
અને અમે ખુ્લ્લા મેલ્યા દ્વાર,
એ..પારેવા પારેવા હોય સરહદ પારના…
કે પછી પરદેસી સુરખાબ.

હે….રણ આ મારું સોળે સજી શણગાર
આજ આ મારું રણ કરે રણકાર
હે જી નોખી એવી આ ધરતીનો ધબકાર
આજ આ મારું રણ કરે રણકાર

હે છલકે છલકે છલકે છલકે છલકે…
છલકે છલકે…
કારીગરીથી છલકે એનો કણ કણ અપરંપાર…
કણ કણ અપરંપાર … કણ કણ અપરંપાર…

ધોરા ઇ રણમાં
ઝણકે ઝણકે ઝણકે ઝણકે ઝણકે
એવો ઝાંઝરનો ઝણકાર
છલકે છલકે છલકે છલકે છલકે…
કણ કણ અપરંપાર …અપરંપાર… અપરંપાર..

હે..રંગબેરંગી રંગબેરંગી રંગબેરંગી
એવો રંગોનો વિસ્તાર

ધોરા ઈ રણનો કોણ છે રંગીલો રંગનાર?
હે….રણ આ મારું સોળે સજી શણગાર

રણ આ મારું સોળે સજી શણગાર
આજ આ મારું રણ કરે રણકાર

નોખી એવી આ ધરતીનો ધબકાર રુડો રણકાર
હે રણ આ મારું આજ કરે રણકાર

હે શમણાને આંખ્યુંમાં આંજી ભાત્યુંને પ્રીત્યુંમાં ગૂંથી
પ્રીત્યુંમાં ગૂંથી.. શમણાને આંખ્યુંમાં આંજી
આંગણિયે લાગણિયું લીપી વાટ્યું જોતી નાર
લાગણિયું લીપી ગૂંપી વાટ્યું જોતી નાર

હે જોડિયા પાવા ઘડો ઘમેલો ને વાગે સંતાર
ભૂંગે ભૂંગે ભૂંગે ભૂંગે
હે ઝબકે ઝીણો ઝબકે ઝીણો
હે ભૂંગે ભૂંગે ઝબકે ઝીણો આભલાનો ઝબકાર

હે સોળે સજી શણગાર, રણ કરે રણકાર
સોળે સજી શણગાર, રણ કરે રણકાર
સોળે સજી શણગાર, રણ કરે રણકાર
સોળે સજી શણગાર, રણ કરે રણકાર
રણ કરે રણકાર

LYRICS: Manish Bhatt
LYRICS INPUTS: Rajat Dholakia, Sagar Goswami, and Aditya Gadhvi
MUSIC COMPOSER: Rajat Dholakia (Jhuku Sir)
SOUND DESIGN, MIXING & MASTERING: Bishwadeep Chatterjee
PROGRAMMING & MUSIC ARRANGEMENT: Rajiv Bhatt

MUSICIANS:
Dana Bharmal (Ghado Ghamelo & Morchang)
Noor Mohammad Sodha (Jodia Pawa)
Babubhai (Rhythm)
Hirabhai (Santaar & Manjira)
Daksh Dave (Other Percussions)
LEAD VOCALS: Aditya Gadhvi, Devraj Gadhvi (Nano Dero) and Vandana Gadhvi
CHORUS: Mausam Mehta, Malka Mehta, Isha Nair and Reema Gaddani
VOICEOVER: Saba Azad

MUSIC STUDIOS:
TreeHouse Studio, Ahmedabad (Darshan Shah)
Harmony Studio, Rajkot (Niraj Shah)
Octavius Studio, Mumbai
Orbis – The Studio, Mumbai

સપનાં નહીં જ હોય – મનોજ ખંડેરિયા

સ્વર : અમર ભટ્ટ
આલ્બમ : સંગત
સ્વરાંકન : હરિશ્વંદ્ર જોશી

.

સપનાં નહીં જ હોય અને ક્ષણ નહીં જ હોય.
આ શબ્દની પછી તો કશું પણ નહીં જ હોય.

પ્રતિબિંબ વહેતા વાયુમાં એનું પડી શકે,
જેનેનિહાળ્યું કોઈ દિ’ દર્પણ નહીં જ હોય;

જળને ભીનાશ જેટલો સંબંધ કાયમી,
અમથા અહીં અવાજથી સગપણ નહીં જ હોય;

ખખડાવું બંધ દ્વાર, યુગોથી ને જાણું છું,
આ ઘર અવાવરુ છે, કોઈ પણ નહીં જ હોય.

– મનોજ ખંડેરિયા