કવિઃ સુરેન ઠાકર ‘મેહુલ’
સ્વરાંકન-સ્વરઃ સુરેશ જોશી
(ગીત પહેલાં સુરેન ઠાકર ‘મેહુલ’ના અવાજમાં જે પૂર્વભૂમિકા છે, તે અચૂક સાંભળવા વિનંતી.)
સાહેબ મારા મેલા કપડાં ધૂએ
તરવેણીને તીર ઊભો ઈ
આજુબાજુ ના જુએ
મેલ ભરાયો અગમ ખૂણે ઈ
ધોતાં ધોતાં રૂએ
ટીપે ટીપે અડસઠ તીરથ
અનરાધારે ચૂએ… સાહેબ
ફાટ્યું વસ્તર, મરમી મારો
તન તોડીને તૂને
તપના તાપે સૂકવી વ્હાલો
નચંત થઈને સૂવે… સાહેબ
સોનલવરણી સાંજ ઢળે ને
ઝાલર ટાણે ઝગે
સુમિરન કરતાં સત-ચિત્ત-આનંદ
હોનાર હોય સો હુએ… સાહેબ
***
પ્રસ્તુત ગીતમાં કવિ સુરેશ દલાલની છટા પણ નોખી છે અને પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયની તે સાવ અનોખી. પોતાની શૈલીથી જુદા થઈને આ બંને જણે કરેલું કમનીય કારસ્તાન કાબિલ-એ-દાદ છે. મદહોશ મિજાજમાં લખાયેલું અને અલ્લડ આવારગીમાં સ્વરાંકિત થયેલું ગીત જાણે Zen-G માટે તૈયાર થયું હોય એવું લાગે છે. વેલેન્ટાઈન ડે નિમિત્તે એકવીસમી સદીમાં વીસમી સદીની આ સુ.દ.– પિયુ તાજગી માણીએ.
કવિઃ સુરેશ દલાલ
સ્વરાંકન-સ્વરઃ પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય
આ પ્રથમ કદીય તે કદમ આ ડગમગ્યા નથીઃ
આંખથી હું રૂપનો શરાબ પીતાં પી ગયો!
ચરણને ચાલવા હવે હૂંફાળો તારો હાથ દે
નિશા અને નશા મહીં સુંવાળો તારો સાથ દે
હજી તરસ મટી નથી, હજી તરસ ઘટી નથી
આંખથી હું રૂપનો શરાબ પીતાં પી ગયો!
પલ મહીં ચીરી ગઈ એ વીજળીની વાત શી!
એ વિના કશા દિવસ ને આ અકેલી રાત શી!
આ જિંદગી ગમી નથી કે વેદના શમી નથીઃ
આંખથી હું રૂપનો શરાબ પીતાં પી ગયો!
***
કવિ: રમેશ પારેખ
સ્વરાંકન: હરિશ્ચંદ્ર જોશી
સ્વર: ગાર્ગી વોરા
દોડિયાં રે અમે દોડિયાં
વાલા નદિયું બનીને અમે દોડિયાં…
બે કાંઠા કરતાલ, અમારાં જલબિન્દુ મંજીરા
એક લહર કરતારો છે ને એક લહેર છે મીરાં
છોડિયાં રે અમે છોડિયાં
પથ્થરના રહેવાસ અમે છોડિયાં…
મીરાં કે પ્રભુ નામ તમારું એ જ અમારો ઢાળ
જળને કેમ પકડશે બોલો, રાણાજીની જાળ?
ફોડિયા રે અમે ફોડિયા
પરપોટા કર્યા ને અમે ફોડિયા..
(22.10.12/ શુક્રવાર. અમદાવાદથી અમરેલી જતાં બસમાં રચાયેલું ગીત)
કવિ : હર્ષદ ચંદરાણા
સંગીત-સ્વર: આશિત દેસાઈ
સહેજ અટકું ને પછી અંજળ લખું,
રોજ તારું નામ લઈ મૃગજળ લખું.
આ નદી દરિયો સરોવર વીરડો
શબ્દની આગળ બધું નિર્જળ લખું.
સાવ પીળું જીર્ણ છું હું પાંદડું,
આજ હુંય નીવ પર ઝાકળ લખું.
આજ ઘરને કોઈ દરવાજો નથી,
આગમનની યાદીમાં અટકળ લખું.
રાહ તારાં પત્રની જોયા પછી,
થાય કે મારા ઉપર કાગળ લખું.
***
ગીત: સુરેશ દલાલ
સ્વરાંકન-સ્વર: આશિત દેસાઈ
આંખ તો મારી આથમી રહી
કાનના કૂવા ખાલી.
એક પછી એક ઇન્દ્રિય કહે :
હમણાં હું તો ચાલી.
શ્વાસના થાક્યા વણઝારાનો
નાકથી છૂટે નાતો,
ચીમળાયેલી ચામડીને હવે
સ્પર્શ નથી વરતા’તો.
સૂકા હોઠની પાસે રાખો
ગંગાજળને ઝાલી,
એક પછી એક ઇન્દ્રિય કહે :
અબઘડી હું ચાલી.
નસના ધોરી રસ્તા તૂટ્યા
લોહીનો ડૂબે લય.
સ્મરણમાં તો કાંઈ કશું નહીં :
વહી ગયેલી વય.
પંખી ઊડ્યું જાય ને પછી
કંપે જરી ડાળી.
***
કવિ: રાજેન્દ્ર શુક્લ
સ્વરાંકન; નયન પંચોલી
સ્વર: મિરાન્દે શાહ
મનને સમજાવો નહીં કે મન સમજતું હોય છે,
આ સમજ, આ અણસમજ, એ ખુદ સરજતું હોય છે.
છે ને કવકોલાહલે આ સાવ મૂગું મૂઢ સમ,
એકલું પડતાં જ તો કેવું ગરજતું હોય છે!
એક પલકારે જ જો વીંધાય, તો વીંધી શકો,
બીજી ક્ષણ તો એ જ સામા સાજ સજતું હોય છે.
એ જ વરસે વાદળી સમ ઝૂકતું આકાશથી,
એ જ તો મોતી સમું પાછું નીપજતું હોય છે.
ઓગળે તો મૌનથી એ ઓગળે ઝળહળ થતું,
શબ્દનું એની કને કૈં ક્યાં ઊપજતું હોય છે !
***
કવિ: ચંદ્રકાંત દત્તાણી
સ્વરાંકન: હરિશ્ચંદ્ર જોશી
સ્વર: રેખા ત્રિવેદી
તમે જુઓ તે અમે ન સાજન, તમે જુઓ તે તન;
અમે તમારે શમણે મ્હોર્યા રૂપ રૂપના વન.
આંખ તમારી જુએ સપાટી, અમે છુપાયા કરીએ,
ભીતરને તળ તરો સજન તો રતન સમા સાંપડીએ,
ફૂલ ફૂલ માં ફોરમ ફોરમ, અમે વસંતી યૌવન,
તમે જુઓ તે છીપ સજનવા, અમે માંહ્યલા મોતન,
તમે સુનો તે શબ્દ અમે ના અમે નીરવ નીતરીયે
અમે ના રેશમ સ્પર્શે અમે એકાંત ભરી ઉભરીયે
અમે લહેર આંસુ ની સાજન અમે છલકાતા લોચન
અમે તામાંરી મરૂ ભોમ ના ઝરમર ઝરમર સાવન
અમે તમારે શમણે મ્હોર્યા રૂપ રૂપના વન.
***
રચના: અમર પાલનપુરી
સ્વરાંકન: રાસબિહારી દેસાઈ
સંગીત નિયોજન: ગૌરાંગ વ્યાસ, આશિત દેસાઈ
સ્વર: રાસબિહારી અને વિભાબેન દેસાઈ
પવન ફરકે તો એ રીતે ફરકજે પાન ના ખખડે,
કોઈને સ્વપ્નમાં માંગી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
દવા તો શું હવે સંજીવની પણ કામ નહીં આવે,
જીવનના ભેદને પામી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
ગગન પ્રગટાવ તુજ દીવડા, નહીં લાગે હવે ઝાંખા,
નયનના દીપને ઠારી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
ગગનના અશ્રુઓ માયા નહીં ધરતીના પાલવમાં,
પ્રભાતે જ્યાં ખબર આપી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
કહ્યું શત્રુએ મિત્રોને, કરો ઉત્સવની તૈયારી,
રહી ના જાય કંઈ બાકી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
અમર જીવ્યો છે એવું કે જીવન ઓવારણાં લે છે,
મલાજો મોતનો રાખી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
ગયો એ હાથથી છટકી હવે શું બાંધશે દુનિયા,
બધાયે બંધનો ત્યાગી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
ન જાગે એ રીતે ઊંચકીને એને લઈ જજે દુનિયા,
સમયની કૂચમાં થાકી અમર હમણાં જ સૂતો છે.
-‘અમર’ પાલનપુરી
ग़ज़ल: मिर्ज़ा ग़ालिब
स्वर: सुधीर नारायण
(1) Live Recording: Komal Nishad Prog, Vadodra (2018)
प्रेषक: प्रणय वसावड़ा
(2) स्वर: जगजीत सिंह
कोई उम्मीद बर नहीं आती
कोई सूरत नज़र नहीं आती
मौत का एक दिन मुअ’य्यन है
नींद क्यूँ रात भर नहीं आती
आगे आती थी हाल-ए-दिल पे हँसी
अब किसी बात पर नहीं आती
जानता हूँ सवाब-ए-ताअत-ओ-ज़ोहद
पर तबीअत इधर नहीं आती
है कुछ ऐसी ही बात जो चुप हूँ
वर्ना क्या बात कर नहीं आती
क्यूँ न चीख़ूँ कि याद करते हैं
मेरी आवाज़ गर नहीं आती
दाग़-ए-दिल गर नज़र नहीं आता
बू भी ऐ चारा-गर नहीं आती
हम वहाँ हैं जहाँ से हम को भी
कुछ हमारी ख़बर नहीं आती
मरते हैं आरज़ू में मरने की
मौत आती है पर नहीं आती
का’बा किस मुँह से जाओगे ‘ग़ालिब’
शर्म तुम को मगर नहीं आती
ગીત : નીલેશ રાણા
સ્વર-સ્વરાંકન : નયનેશ જાની
મૌન કહો તો એક શબ્દ છે : આમ જુઓ તો વાણી.
આભથી જુઓ બરફ પડે છે ને પળમાં વહેતું પાણી.
જળની કુંડળી પરપોટામાં શાને જાય સમાઈ?
પથ્થરમાંથી ઝરણું ક્યાંથી પ્રકટે એ જ નવાઈ?
નદી, સરોવર, સમદર જળની જૂજવી હોય કહાણી
મૌન કહો તો એક શબ્દ છે : આમ જુઓ તો વાણી.
રેતી પર એક નામ લખું રે પવન ભૂંસતો જાય
જળમાં તારું નામ લખું તો તરંગમાં લહેરાય
રહસ્ય પછી આ જિંદગી જોને બેઠી ઘૂંઘટ તાણી
મૌન કહો તો એક શબ્દ છે : આમ જુઓ તો વાણી.
***
