Category Archives: ગીત

આ નભ ઝૂક્યું તે કાનજી – પ્રિયકાંત મણિયાર

પ્રિયકાન્ત મણિયાયનું આ ખૂબ જ જાણીતું અને મોટેભાગે બધાને માટે થોડું ખાસ એવું રાધા-કૃષ્ણ કાવ્ય.. આમ તો ઘણા વખતથી આ ગીત સૌમિલ – આરતી મુન્શીના કંઠે ટહુકે છે ટહુકો પર.. અને એ ગીતની શરૂઆતમાં તુષારભાઇની જે પ્રસ્તાવના છે, એ પણ એક અલગ કાવ્ય જ હોય જાણે.. આજે એક વધુ સ્વર સાથે આ ગીત ફરી એકવાર..

મમ્મી ગુજરાતી ટીવી ચેનલ ચાલુ રાખતી ત્યારે આમ તો હું અકળાતી.. પણ આજે સમજાય છે કે ગુજરાતી સાહિત્ય-કવિતા પ્રત્યેનો પ્રેમ મને મમ્મી પાસેથી જ મળ્યો છે. મને બરાબર યાદ છે કે આ ગીત પહેલીવાર ટીવી પર સાંભળેલું ત્યારે મમ્મી સાથે હતા, અને એમણે એ પણ જણાવેલુ કે એમણે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં કવિના મુખે આ ગીત સાંભળ્યું છે.

આજે ૨૫ મી મે એટલે મારા માટે થોડો ખાસ દિવસ.. મમ્મી પપ્પાના અને સાથે એક વ્હાલી સખીના લગ્નની વર્ષગાંઠ. એમને અમારા તરફથી ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ સાથે આ સનાતન પ્રેમ કાવ્ય ભેટ..!

સ્વર : નિરુપમા શેઠ
સંગીત : અજિત શેઠ

.

=================
Posted on August 26, 2006.

આમ તો પ્રભૂ એક જ છે, અને જુદાં જુદાં તો ફક્ત એના નામ છે.. આ વાત હું પણ માનું છું, અને તો યે પ્રભૂનું ‘કાનુડા’નું રૂપ મને ઘણું વધારે વ્હાલું. ઘણાં વર્ષો પહેલા દૂરદર્શન ગુજરાતીના એક કાર્યક્રમમાં ‘આશિત દેસાઇ અને હેમા દેસાઇ’ના કંઠે આ ગીત સૌથી પહેલી વાર સાભળ્યું, અને તરત જ સીઘું દિલમાં કોતરાઇ ગયું. પછી ઘણું શોધ્યું, પણ કોઇ કેસેટમાં મળ્યું જ નહીં. (ઓડિયો સીડી ત્યારે આટલા ચલણમાં નો’તી.) લગભગ 3-4 વર્ષ પહેલા ચિત્રલેખાના કોઇ અંકમાં ‘પ્રભાતના પુષ્પો’ વિભાગમાં જ્યારે આ કાવ્ય લખાયું, ત્યારે તો એવું થયું, કે આ અંકમાં બીજું કંઇ પણ ના હોય તો યે ચાલે. હું તો આ ગીતના શબ્દો મેળવીને જ ખુશ હતી, ત્યાં તો અચાનક એક દિવસ ‘મારી આંખે કંકુના સૂરજ આથમ્યા’ કેસેટમાં આ ગીત સાંભળવા પણ મળ્યું. વાહ વાહ… ત્યારે જે ખુશી થઇ હતી, એને શબ્દો આપવાનું મારી આવડતની બહાર છે…

આજે જન્માષ્ટમી. આજે ટહુકા પર કાનુડા સિવાય બીજું કશું તો ક્યાંથી હોય ?
સ્વર : સૌમિલ, આરતી મુન્શી.

divine_lovers_QA17_l

.

આ નભ ઝૂક્યું તે કાનજી
ને ચાંદની તે રાધા રે,
આ સરવરજળ તે કાનજી
ને પોયણી તે રાધા રે,
આ બાગ ખીલ્યો તે કાનજી
ને લ્હેરી જતી તે રાધા રે,
આ પરવત-શિખર કાનજી
ને કેડી ચડે તે રાધા રે,
આ ચાલ્યાં ચરણ તે કાનજી
પગલી પડે તે તે રાધા રે,
આ કેશ ગૂંથ્યા તે કાનજી
ને સેંથી પૂરી તે રાધા રે,
આ દીપ જલે તે કાનજી
ને આરતી તે રાધા રે,
આ લોચન મારાં કાનજી
ને નજરું જુએ તે રાધા રે !

રાધે બનો – પિનાકિન ત્રિવેદી

એકદમ સરળ શબ્દોનું, તો યે તરત ગમી જાય એવું કાવ્ય..

મારા અંતરની વેદના જોવા
જરીક શ્યામ ! રાધે બનો.

મૂકી મુરલી ને આંસુડા લ્હોવા
ઘડીક ક્હાન ! રાધે બનો.

પેલાં માલામુકુટ બાજુ મૂકો
આ વેષ ધરી રાધે બનો.

રંગચૂંદડી ને વેસર ઝૂકો
મોહનપ્યાસી રાધે બનો.

બધું ધારો તોયે નહીં પામો
હૈયું મારું, રાધે બનો.

શ્રમ સઘળો જશે નક્કામો
છતાંયે, જરા રાધે બનો,

મને મોહનસ્વરૂપ જરી દૈને
પ્રીતમ, તમે રાધે બનો.

ઘડીભરનો આ ખેલ ખેલી લઇને
રાધે-શ્યામ રાધે બનો.

– પિનાકિન ત્રિવેદી

ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી – કવિ ‘દાદ’

કવિ દાદનું ઘણું જ જાણીતું ગીત.. આમ તો ઘણા વખતથી વિચારતી હતી એને ટહુકો પર મુકવાનું, પણ મારે પૂરેપૂરું ગીતના શબ્દો જોઇતા હતા આ ગીત મુકવા પહેલા. થોડા દિવસો પહેલા એક ટહુકો-મિત્રએ એક પુસ્તક મોકલ્યું, જેમાં ગીતના શબ્દો મળી ગયા. આભાર પૂર્વિ.. 🙂

સ્વર : પ્રાણલાલ વ્યાસ

.

મારે ઠાકોરજી નથી થાવું !
ટોચોમાં ટાંચણું લઇ, ભાઇ ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું,

ધડ ધીંગાણે જેનાં માથાં મસાણે એના પાળિયા થઇને પૂજાવું… રે ઘડવૈયા..

હોમ હવન કે જગન જાપથી મારે નથી પધરાવું.
બેટડે બાપનાં મોઢાં ન ભાળ્યાં એનાં; કુમળા હાથે ખોડાવું… રે ઘડવૈયા..

પીળા પીતાંબર કે જરકશી જામા મારે વાઘામાં નથી વીંટળાવું.
કાઢ્યા’તા રંગ જેણે ઝાઝા ધીંગાણે એવા સિંદૂરે ચોપડાઇ જાવું… રે ઘડવૈયા..

ગોમતીજી કે ઓલ્યા જમનાજીના આરે નીર ગંગામાં નથી નાવું.
નમતી સાંજે કોઇ નમણી વિજોગણના ટીપા આંસુડાએ નાવું… રે ઘડવૈયા..

બીડ્યા મંદિરિયામાં બેસવું નથી મારે ખુલ્લા મેદાનમાં જાવું.
શૂરા શહીદોની સંગાથમાં મારે ખાંભીયું થઇને ખોડાવું… રે ઘડવૈયા..

કપટી જગતના કૂડાકૂડા રાગથી ફોગટ નથી રે ફુલાવું.
મુડદાં બોલે એવા સિંધૂડા રાગમાં શૂરો પૂરો સરજાવું… રે ઘડવૈયા..

મોહ ઉપજાવે એવી મુરતિયુંમાં મારે ચિતારા નથી ચીતરાવું.
રંગ કસુંબીના ઘૂંડ્યા રુદામાં એને ‘દાદ’ ઝાશું રંગાવું… રે ઘડવૈયા..

– કવિ ‘દાદ’

મા તુજ જીવનના અજવાળે – ડો. દિનેશ શાહ

મે ૧૦, ૨૦૦૯.. એટલે આજે મધર્સ ડે. મને યાદ છે, મારી એક ખાસ મિત્ર દર વર્ષે પોતાના જન્મદિવસે મમ્મીને Happy Mother’s Day કહે.. 🙂 અને એની વાતમાં logic પણ છે જ ને? એનો જન્મદિવસ એ એની મમ્મી માટે માતૃત્વનો દિવસ.

એ વાત સાચી, કે વર્ષમાં એકવાર યાદ કરવાથી એમના પ્રત્યેનું ઋણ અદા નથી થતું, પણ આ તો એક બહાનું છે, મારી બંને મમ્મીને ફરી એકવાર કહેવાનું.. I love you, Mummy..!!

( મમ્મી સાથેની યાદગાર સાંજ… SkyWalk, Grand Canyon)

* * * * *

સ્વર : માયા દિપક
સંગીત : કમલેશ ઝાલા

.

મા તુજ જીવનના અજવાળે
મુજ જીવનને અજવાળું

નવમાસની કેદ મહીં તેં પ્રેમે પોષણ કીધું
અસહ્ય વેદના જાતે વેઠી મુક્તિ દાન તેં દીધું
રાત દીન કે ટાઠ તાપ તેં ચોમાસું ના જોયું
જીવથી ઝાઝું જતન કરી મુજ જીવન તેં ધોયું

મા તુજ જીવનના અજવાળે
મુજ જીવનને અજવાળું

લાડકોડ ને તપાસા સાથે બાલમંદિર ચાલ્યા
રડતો મુકી અશ્રુ છુપાવી આશા લઇને આવ્યા
છે આ સૌ એક લાડકડાના ભાવિ તણા ભણકારા
આજનું બીજ તે કાલનું વૃક્ષ છે મારે કરવા ક્યારા

મા તુજ જીવનના અજવાળે
મુજ જીવનને અજવાળું

ધ્રુવ પ્રહલાદ શ્રવણની વાતો કેવી વાડ બનાવી
રામ લક્ષ્મણ હરીશ્ચંદ્રની વાતો કદી ના ભુલાવી
હીરા માણેકથી મોંઘું એવું ઘડતર ખાતર નાખી
મુજ જીવનના ક્યારાની તેં વાડી મોટી બનાવી

મા તુજ જીવનના અજવાળે
મુજ જીવનને અજવાળું

મધર્સ ડે ના શુભ પ્રભાતે પેમથી પાયે લાગું
અર્પું સર્વે તુજને ચરણે એવું સદાયે ચાહું
એક સંદેશો તુજ જીવનનો મનમાં કાયમ રાખુ
પ્રેમ ભક્તિને નિસ્વાર્થ સેવા દિલદરિયા સમ સાચું

મા તુજ જીવનના અજવાળે
મુજ જીવનને અજવાળું

ઉનાળાના કભાવનું ગીત – રમેશ પારેખ

ઉનાળો ફેલાતો જાય…
માતેલો તાપ ઠેઠ જીવ સુધી પહોંચ્યો તે દરિયા પણ સુક્કા દેખાઇ

હોઠમાંથી ખરી પડ્યું પાણીનું ભાન અને વસ્યું એક ઝાંઝવાનું ગામ,
નહીંને જો ઓચિંતો આવે વરસાદ તો તો પડી જાય રૂંવેરૂંવે ડામ,
પારધીના હાથમાંથી છૂટેલી હોય તેવી લૂથી તો પથ્થરો વીંધાય
ઉનાળો ફેલાતો જાય…

તરસો લીલોતરી પીવાની ઝાળઝાળ લાગી કે કોણ અહીં પાશે?
તૂટ્યા સંબંધ યાદ આવે કદીક એવી ખાલીખમ પરબો પણ ક્યાં છે?
બે’ક ટીંપા રડવું આવ્યું છે મને – એવી હું અફવા ફેલાવું પણ, હાય…
ઉનાળો ફેલાતો જાય…

– રમેશ પારેખ (જુલાઇ ૨૪, ૧૯૭૧)

H मधुबनमें राधिका नाचे रे… .. – शकील बदायुनी

આજે ૫ મે, હિન્દી ફિલ્મ જગતના Legendary સંગીતકાર નૌશાદ સાહેબની પુણ્યતિથિ.

એમને શ્રધ્ધાંજલીરૂપે એમનું આ ઘણું જ જાણીતું – અને મારું ઘણું જ ગમતું ગીત.. અને એ પણ એક નહીં, બે વાર..! 🙂

Not from film – another Recording : with a Special Speech by Naushadsaaheb

Original Sound Track from Movie Kohinoor

मधुबन में राधिका नाचे रे \-२
गिरधर की मुरलिया बाजे रे \-२
मधुबन में…

पग में घुँघरू बाँधके, आ…
पग में घुँघरू बाँधके
घुँघटा मुख पर डाल के
नैनन में कजरा लगाके रे
मधुबन में…

डोलत छम\-छम कामिनी, आ…
डोलत छम\-छम कामिनी
चमकत जैसे दामिनी
चंचल प्यारी छवि लागे रे
मधुबन में…

म्रिदंग बाजे तितकितधूम तितकितधूम ता ता \-२
न चक चूम चूम था थय था थय
चक चूम चूम चन न न चूम चूम चन न न
क्रन ता क्रन ता क्रन ता धा धा धा
मधुबन में राधिका नाचे रे

मधुबन में राधिका
नी सा रे सा गा रे मा गा पा मा
धा पा नी धा सा नी रे सा
रे सा नी धा पा मा
पा धा नी सा रे सा नी धा पा मा
पा गा मा
धा पा गा मा रे सा

मधुबन में राधिका नाचे रे
सा सा सा नी धा पा मा
पा धा पा गा मा रे सा नी रे सा
सा सा गा मा धा धा नी धा सा
मधुबन में राधिका नाचे रे
मधुबन में राधिका

ओ दे ना दिर दिर धा नी ता धा रे दीम दीम ता ना ना
ना दिर दिर धा नी ता धा रे दीम दीम ता ना ना
ना दिर दिर धा नी ता धा रे दीम दीम ता ना ना
ना दिर दिर धा नी ता धा रे
ओ दे तन दिर दिर तन दिर दिर दिर दिर दूम दिर दिर दिर
धा तितकित तक दूम तितकित तक
तितकित तितकित ता धा नी
ना दिर दिर धा नी ता धा रे …

ગૌરવ-કથા ગુજરાતની – શૂન્ય પાલનપુરી

સૌને મારા તરફથી ગુજરાતદિનની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ…

સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર: ભાવિન શાસ્ત્રી
ગાયકવૃંદ: નૂતન સુરતી, ધ્વનિ દલાલ, વ્રતિની ઘાડઘે

(ચંદ્ર ને સૂરજ કહે છે રાતદિ’, ‘જય સોમનાથ!’…. )

* * * * * * *

વિશ્વને રોશન કરી ગઇ દીપિકા ગુજરાતની,
સૂર્ય પણ જોતો રહ્યો જ્યોતિ-કલા ગુજરાતની.

‘ડાંગ’ માર્યાથી કદી પાણી જુદાં થાતાં નથી,
દુશ્મનોએ જોઇ છે ક્યાં એકતા ગુજરાતની?

મુક્તિ કેરા ગાલ પર લાલી અમસ્તી ના ગણો,
રંગ લાવી છે શહીદી-ભાવના ગુજરાતની.

ભાગ્ય પર પુરુષાર્થની મારી છે લોખંડી મહોર,
ભૂલશે ઇતિહાસ ના ગૌરવ-કથા ગુજરાતની.

ચંદ્ર ને સૂરજ કહે છે રાતદિ’, ‘જય સોમનાથ!’
કાળના હૈયે જડી છે અસ્મિતા ગુજરાતની.

માતા કેરા ચીર સાથે ખેલનારા! સાવધાન!
કૈં મહાભારત ન સર્જે ઉર વ્યથા ગુજરાતની.

શૂન્ય, મારી જિંદગીને તો જ લેખું ધન્ય હું,
મૃત્યુ ટાણે પણ મળે જો ગોદ ‘મા’ ગુજરાતની.

-’શૂન્ય’ પાલનપુરી

——————–
ગુજરાતના અને ગુજરાતીઓના ગુણગાન ગાતા બીજા થોડા ગીતો ટહુકો પર અહીં માણી શકો છો : ગુજરાતગીત

કોણ જાણે ? – ઉશનસ્

આવતા વર્ષે ગુજરાત રાજ્યની અલગ સ્થાપના થયાને ૫૦ વર્ષ પૂરા થશે. આવતી કાલે May 1, 2009 ના દિવસે ગુજરાત રાજ્ય પોતાના ૪૯ વર્ષની ખુશી મનાવશે, ત્યારે આપણે ટહુકો પર પણ દર વર્ષની ગુજરાત દિવસ મનાવશું જ. આજે યાદ કરીએ ૪૯ વર્ષ પહેલાના સમયને !!

કેવું કેવુંક થશે ગુજરાત – કોણ જાણે ?
આ તો ઉઘડંત રાત કે પ્રભાત – કોણ જાણે ?

કંઈ પામશે કે પહેરવાં નાગાં ?
સૂવા પામશે કે છાપરું અભાગાં ?
ભૂખ્યાં પામશે કે પેટપૂર ભાત – કોણ જાણે ?

(કે) પછી વધશે અહીં માળ ઉપર મજલો ?
પારકી જમીન પર મહેનતની ફસલો ?
તીડ-વાણિયાની વધશે જીવાત – કોણ જાણે ?

એ સોનેરી શમણું આંખ મારી ઝૂલે,
જાય ઊડી ઓસ સમું ન્હાની શી ય ભૂલે,
મારા શમણાની નાજુક બિછાત – કોણ જાણે ?

– ઉશનસ્

( ૧ મે, ૧૯૬૦, ગુજરાતનું અલગ રાજ્ય સ્થપાયું તે દિવસે પ્રકાશિત )

તારો છેડલો તું માથે તું માથે રાખને જરા – નંદકુમાર પાઠક

ચૈતર હજુ ગઇકાલે જ ગયો.. અને વૈશાખી વાયરાની પધરામણી થઇ છે આજે, તો પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયના સ્વર મઢ્યું આ મજેદાર ગીત સાંભળવા માટે આનાથી વધુ સારો સમય કયો?

જો કે ગીત એટલું મજાનું છે કે ચૈત્ર – વૈશાખ સિવાય પણ એટલા જ જલસા કરાવે..! 🙂

સ્વર : પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય
સંગીત : દિલીપ ધોળકિયા

.

ગરમ હવાની લહેરખીયે,નીજ કોમળ તન કરમાશે
અગન પીછોડી ઓઢી ધરતી, તુજ ચરણે ચંપાશે
સખી થંભી જા વાટે લગાર, સખીરી

તારો છેડલો તું માથે તું માથે રાખને જરા
આતો ચૈતર વૈશાખનાં વાયરા
તારી વેણીની મ્હેક જાશે ઉડી
આતો ચૈતર વૈશાખનાં વાયરા

અંગારા વેરતો તડકાનો તોર કાંઈ
અંગારા ઝીલતો આંખ્યુંનો તોર કાંઈ
તારી આંખ્યું અધોકડી તું રાખને જરા
આતો ચૈતર વૈશાખનાં વાયરા

ઊનાયે વાયરા ને પાલવડે
પુરનાં ઓછરતાં ઓરતા ઉના
તારા હૈયા પર હાથ તો રાખને જરા
આતો ચૈતર વૈશાખનાં વાયરા

ને સાહ્યબો આવ્યો નંઇ ! – વિનોદ જોશી

દી આખ્ખો સાવરણે ફળિયું વાળ્યું, સખી !
સળીયું ભાંગીને રાત કાઢી,
ને સાહ્યબો આવ્યો નંઇ !

સાથિયો પૂરું તો એને ઉંબર લઇ જાય
અને તોરણ બાંધુ તો એને ટોડલા,
કાજળ આંજુ તો થાય અંધારા ધોર
અને વેણી ગુંથું તો પડે ફોડલા;

દી આખ્‍ખો પોપચામાં સમણું પાળ્યું સખી !
પાંપણ લૂછીને રાત કાઢી,
ને સાહ્યબો આવ્યો નંઇ !

ઓશીકે ઉતરીને આળોટી જાય
મારાં સૂના પારેવડાંની જોડલી,
નીંદરનાં વહેણ સાવ કોરાધાકોર
તરે ઓશિયાળાં આંસુની હોડલી,

દી આખ્ખો ઢોલિયામાં હૈયું ઢળ્યું, સખી !
પાંગત છોડીને રાત કાઢી,
ને સાહ્યબો આવ્યો નંઇ !

– વિનોદ જોશી