Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

ભૂલે-ચૂકે મળે તો મુલાકાત માંગશું – – બદ્રિ કાચવાલા

bhule chuke

.

ભૂલે-ચૂકે મળે તો મુલાકાત માંગશું
શણગારવા હ્રદયને એક આધાર માગશું

દિલના વિચાર દિલમાં ઉઠ્યાને શમી ગયા
અજવાળી રાત ગુજરી ગઇ કાળી રાતમાં
પ્રિતમની સાથે પહેલી મુલાકાતના સમય
જેની સવાર ના પડે એ રાત માંગશું

માન્યું કે જેને મળવું છે તેઓ નથી મળે
હું થઇ ગયો નિરાશ કે આશા નહીં ફળે
પણ એની સાધનામાં ભલે જિંદગી ઢળે
મૃત્યુ પછીની લાખ મુલાકાત માંગશું

આવ તું ..

થીજેલા ચહેરા પર
હુંફની ભીનાશ બનું
સ્મિત બની આવ તું

કોરા આ વાંસમાંથી
વાંસળીનો સાદ બનું
ગીત બની આવ તું

વસંતમાં ને પાનખરે
મહેકવું બારેમાસ મારે
ઝમઝમતું ઝરણું લઇ
પ્રીત બની આવ તું

– જયશ્રી

મારા ઝાઝા વંદન જલારામને – મોહન પટેલ

આને જલારામ બાપાની કૃપા જ કહેવાય, કે જલારામ જયંતીને દિવસે હું ટહુકાની 100મી પોસ્ટ પ્રસિધ્ધ કરું છું. આમ તો જલારામ બાપાના ભજન યાદ કરું, તો મને ‘જલારામ મહિમા’ કેસેટમાં જે ભજનો છે, ‘અમી ભરેલી નજરું રાખો વીરપુરવાળા બાપા રે’, ‘જ્યોત રે જગાવી અમે જલા તારા નામની’, ‘ધન્ય સોરઠની ધરણી રે આજ’, ‘જલારામ જલારામ જય જલિયાણ’ વગેરે તરત જ યાદ આવે, કારણ કે જ્યારે ભજન અને બાકીના ગીત વચ્ચેનો તફાવત સમજવા જેટલી સમજણ પણ ન’હોતી, ત્યારથી એ ભજનો સાંભળ્યા છે.

કોઇ પાસે જો એ ભજન mp3 માં હોય તો મને જરૂરથી મોકલશો. સાથે સાથે, શ્રી મોહન પટેલએ લખેલું આ જલારામ ભજન સાંભળીયે.

.

વીરપુર ગામે, જલિયાણ નામે, સંત વસે ત્યાં એક
પ્રાણ જાયે પણ વચન ન જાયે, એવી એની ટેક

મારા ઝાઝા વંદન જલારામને
જલારામને બાપા જોગી જલિયાણને

જગના નક્શામાં મુક્યું વીરપુર ગામને
ભક્તજનો આવે એની રામ ઝુંપડીએ

ઘણી ખમ્મા ખમ્મા જલારામને
જલારામને બાપા જોગી જલિયાણને …

ભર્યો ભંડારો એણે ભુખ્યાને કાજે
સદાવ્રત ધારી એ તો સાધુ સંત માટે

પાયે લાગું જોગી જલારામને
જલારામને બાપા જોગી જલિયાણને …

સેવા ને સ્મરણ એના રુદિયે સમાયા
અલ્લા કેવાણા અમર લેખ લખાણા

‘મોહન’ હરદમ જપે જલારામને
જલારામને બાપા જોગી જલિયાણને …

નજરને કહી દો કે નીરખે ને એવૂં …

.

ઘડી ઘૂંઘટ ઉઠાવો ને,ઘડી ઘૂંઘટથી મુખ ઢાંકો;
કરો દિલબર જે કરવું હોય તે,પણ નજર મારા તરફ રાખો.

નજર ને કહી દો કે નિરખે ન એવું,
નાહક નું દિલ કોઈનું પાગલ બને છે.
અમથી જીગરમાં આંધી ચડે છે ને,
આંખ્યો બીચારી વાદળ બને છે.
હો નજર ને કહી દો કે..

મશહૂર છે મહોબ્બત તમારી ને, આપ પણ મશહૂર છો;
અફસોસ કેવળ એટલો કે, છો તમે પણ દૂર છો.

જોવું ને ખોવું એ મહોબ્બત નો ક્રમ છે,
પાસે છે સાકી ને આગે સનમ છે.
ઝૂરી ઝૂરી વેરાયા આંખો નાં આંસુ,
ગૂંથાઈ પગની પાયલ બને છે.
હો નજર ને કહી દો..

સમય – હરીન્દ્ર દવે

જોકે સમયની પાર હું કાયમ નથી રહ્યો
હું આ સમયમાં છું – એ મને ભ્રમ નથી રહ્યો
એવું નથી કે સુખનો સમુંદર છે ચોતરફ;
હું ક્યાં સુખી છું? – એવો મને ગમ નથી રહ્યો

(કવિ પરિચય) 

સમય – કુતુબ ‘આઝાદ’

સમયનો સાદો નિયમ છે કે એ અટકતો નથી
નિયમ છે પ્રેમનો સાદો કે એ કદિ ટકતો નથી
તમારો સાદો નિયમ છે કે સૌને ભટકાવો
ને મારો સાદો નિયમ છે કે હું ભટકતો નથી

.

સંધ્યાની જેમ ક્ષણમાં ઢળી જાય છે સમય.
સદ્-ભાગી કો’ક ને જ ફળી જાય છે સમય.

રહેશો ના કોઇ પણ આ સમયના ગુમાનમાં
સરતો હવાની જેમ સરી જાય છે સમય.

ક્યારેય કોઇ એકનો થઇને રહ્યો નથી
રાજા અને નવાબનો બદલાય છે સમય.

‘આઝાદ’ અણઉકેલ સમસ્યા છે આ સમય
સમજી શકે છે તેમને સમજાય છે સમય .

H सांसोकी मालापे सिमरुं में… – नुसरत फतेहअली खान

થોડા દિવસો પહેલા ‘ना तो कारवाँ की तलाश है… …’ કવ્વાલી મૂકેલી ત્યારે નુસરત ફતેહઅલી ખાનને યાદ કર્યા હતા ને, તો આજે એમની એક ઘણી જ સરસ કવ્વાલી મૂકું છું. 20 મિનિટ સુધી ચાલતી આ કવ્વાલી મને સૌથી વધુ ગમતી કવ્વાલીઓમાં આવે. સાંસોકી માલા પે સિમરું મૈં પી કા નામ… આ જ શબ્દો અને ધૂન પરથી એક ફિલ્મનું ગીત પણ છે, પણ મારા સદનસીબે મેં પહેલા આ કવ્વાલી સાંભળી હતી, અને પછી ઘણા વખત પછી ફિલ્મનું ગીત. એટલે ગીતની અસલ મઝા હજુ પણ માણી શકું છું (ફ્લેશબેકમાં ફિલ્મનું ગીત યાદ કર્યા વગર).

આમ તો આખી કવ્વાલી જ ગમે છે, પણ એમાંથી વધુ ગમતી પંક્તિઓ…

सजनी पाती तब लिखुं जो प्रितम हो परदेस,
तनमें मनमें पिया बसे भेजुँ किसे संदेस

प्रेमके रंगमें ऐसी डुबी, बन गया एक ही रुप
प्रेमकी माला जपते जपते आप बनी मैं श्याम

saaNsoN kii maalaa pe simruuN maiN pii ka naam
apne mann kii maiN jaanuuN aur pii ke mann kii Ram

With every breath I take, I chant the name of my beloved
I know of my heart, and God knows of the heart of my beloved

yahii merii bandagii hai, yahii merii puujaa

This is my salutation [and] this is my prayer.

ek thaa saajan mandir meN aur ek thaa pritam masjid meN
par maiN prem ke rang meN aisii Duubii ban gayaa ek hii ruup

One lover was in the temple and another in the mosque
but to me, immersed in the joy of love, both seemed same

prem kii maalaa japte japte aap banii maiN Shyam

Chanting on rosary, the name of Shyam [Lord Krishna], I become him.
Note: A Hindu God sung and revered by the patrons of love.

ham aur nahiiN kuchu kaam ke
matvaare pii ke naam ke, har dam

I am worthless except that
I surrender to the name of my beloved, all the time.

priitam kaa kuch dosh nahiiN hai vo to hai nirdosh
apne aap se baateN kar ke ho gayii maiN badnaam

My beloved is not to be blamed, it is no fault of his
I became infamous only because of talking to myself.

હરિ, દિવાળી કરી ? – રવીન્દ્ર પારેખ

તારે તાર થતા તારાની રાત સુંવાળી કરી,
હરિ, દિવાળી કરી ?

ખૂણે ખૂણે દીવી પ્રગટે તે જોતું આકાશ,
એમ લાગતું ધરતી જાણે દર્પણ ધરતી ખાસ,
રાત, પાંખ લઇને ઊડે ન તેથી તેજની જાળી કરી…
હરિ, દિવાળી કરી ?

હરિ, દીવીની જ્યોત તમે તમને હું ફૂંક ન મારું,
તમે ઊડો તો મારે કરમે રહે ફક્ત અંધારું,
ભલા તેથી તો દીવી સઘળી લોહીને બાળી કરી…
હરિ, દિવાળી કરી ?

આખું આ આકાશ રાતનાં ઝાડની જેમ જ ખૂલે,
તારા જાણે ફૂલ હોય તેમ મઘમઘ ફાલેફૂલે,
ધરતીને કોઇ કલમ કરે તેમ નભની ડાળી કરી…
હરિ, દિવાળી કરી ?

ધમ ધમક ધમ ધમ ધમ…. સાંબેલું…

નાનપણથી સાંભળતી આવી છું આ ગીત, અને તો યે જેટલીવાર સાંભળું એટલીવાર મઝા આવી જાય છે.. મારા નસીબ થોડા સારા કે મેં નાનપણમાં સાંબેલું જોયું છે. પણ આવતી પેઢી ચોક્કસ આ ગીત સાંભળીને પૂછશે કે – સાંભેલું એટલે શુ? 🙂 (આભાર પ્રજ્ઞાબેન, નીચેનો સાંબેલાનો ફોટો મોકલવા માટે..)

.

ધમ ધમક ધમ ધમ ધમ…. સાંબેલું…
અલક મકલનું અલબેલું…. સાંબેલું…
જનમ જનમથી વઉને માથે ભાંગેલું.. સાંબેલું..

જેવી ઘઉંમાં કાંકરી, નણંદ મારી આંકરી
હાલે ના પેટનુ પાણી, એવી મારી દેરાણી.. સાંબેલું..

જેવી ફૂટે ધાણી, એવી મારી જેઠાણી
જેવો કુવો ઉંડો, જેઠ એવો ભુડોં… સાંબેલું..

હોય છો ને બટકો, દિયર વટનો કટકો
લીલી લીલી વાડીઓ, ને સસરો એમાં ચાડિયો.. સાંબેલું..

એવો બાંધો સાસુ તણો, પાણીમાં જેમ ફૂલે ચણો
મીઠો મગનો શીરો, એવો નણંદનો વીરો.. સાંબેલું..

દિવાળી ગઝલ – રવીન્દ્ર પારેખ

એક દીવો હાથમાં લઇ આવ તું,
તે પછી તોફાનને બોલાવ તું.

આંખ છે કે જ્યોત સમજાતું નથી,
સહેજ તો દીવો નજીક લઇ આવ તું.

આભ એ અજવાળી શકવાનો નથી,
એના કરતાં દીવો ઘરમાં લઇ આવ તું.

હોય જ્યાં હૈયું જ ઝળહળતું સદા,
ત્યાં અમસ્તો ના દીવો સળગાવ તું.

ને તને શ્ર્ધ્ધા જ હો કે નહીં ડૂબે,
તો ભલે જળમાં દીવો સરકાવ તું.

કે હવે ક્યાંથી સળગશે જ્યોત થઇ?
થઇ ચૂકી અંધારમાં ગરકાવ તું.

એટલાથી જાત કૈં પરખાય ના –
સેંકડો દીવા ભલે સળગાવ તું.

એ ભલેને હોય મૃત્યુ, શું થયું?
માર્ગમાં એને દીવો બતલાવ તું.