Category Archives: કવિઓ

કોયલ ઉડી રે ગઈ ને પગલાં પડી રે રહ્યાં – અવિનાશ વ્યાસ

સ્વર : મિતાલી મુખર્જી
સંગીત : અવિનાશ વ્યાસ

Photo by AnoopAA

.

કોયલ ઉડી રે ગઈ ને પગલાં પડી રે રહ્યાં
સુના સરવર ને સૂનુ આમ્બલિયું
એના પાંદડે પાંદડા રડી રે રહ્યાં

આયખું વેઠીને પાન પીળું રે થયું
માડીની આંખોમાં આન્સુ ના રહ્યું
વનનુ પિયરીયું સૂનુ રે પડ્યું
એના ટહુકા હવે ના જડી રે રહ્યાં

સહિયરની આંખોમા વેદનાની વાણી
સહિયરની આંખલડી કહેતી રે કહાણી
એક આંખે ફાગણ ને એક આંખે શ્રાવણ
જો ને વિજોગ ના વાદળા ચડી રે રહ્યાં

વાદલડી ને કેજો કે સૂરજને ઢાંકે
ઝાંછો રે તાપ મારી દીકરી ના સાંખે
હળવેથી વેલડુ હાંકજોરે ભાઈ
એને વાટ્યુ ના કાંકરા નડી રે રહ્યાં

એવા પહાડ કંઠમાં સંઘરી રખાય નહિ – વિવેક મનહર ટેલર

 Photo  by VIjay Pandey

સપનામાં આવી ગઈ છે તું, પાછાં જવાય નહિ,
કોશિશ છે મારી, આંખ હવે ખૂલી જાય નહિ. 

ભૂલોનો છેદ કાઢીને માંડો નવું ગણિત,
એ રીતે તો આ દાખલો પાછો ગણાય નહિ.

જીવનની કબ્ર તંગ રહી છે સદૈવ, દોસ્ત!
મનફાવે ત્યારે લાશથી પડખું ફરાય નહિ.

જીવનમાં એક પળ કદી એવી ય આવશે,
પાછાં જવાય નહિ અને આગળ વધાય નહિ.

દિનરાત મેં વલૂરીને નાસૂર કીધાં છે,
એવા આ દર્દનો હવે કોઈ ઉપાય નહિ.

પડઘાંની સાથે ખેંચીને લઈ આવે જે તને,
એવા પહાડ કંઠમાં સંઘરી રખાય નહિ.

મુજ શબ્દદ્વાર ખુલ્લાં છે, તું કાવ્ય થઈને આવ,
અંતિમ છે શ્વાસ, મરતાંને કંઈ ના પડાય નહિ.

 

જવા દે – વિવેક કાણે ‘સહજ’

live

વીતકનો નથી આપવો અહેવાલ, જવા દે
આ ક્ષણને ઊજવ દોસ્ત, ગઇકાલ, જવા દે

સંબંધના સરવૈયાનો તાળો નથી મળતો ?
મારી જ કશી ભૂલ હશે, ચાલ, જવા દે

જા આખી ગઝલ પ્રેમને નામે તને અર્પણ
નહીંતર તો અહીં કોણ ઊભા ફાલ જવા દે ?

આદર્શ ને સિધ્ધાંત અને ધૂળ ને ઢેફાં,
આ માલનો અહીં છે કોઇ લેવાલ ? જવા દે.

અસ્તિત્વનો લય પામ, ‘સહજ’ સમને પકડ તું
ઝુમરા છે, કહેરવા છે કે જપતાલ – જવા દે.

વરસાદ તારા નામ પર ! – વેણીભાઇ પુરોહિત

 

આજ નથી જાવું બસ કોઇનાય કામ પર
અલ્યા
ધીંગા વરસાદ !
તારા નામ પર !

આજ આખી આલમથી અલગારી છુટ્ટી,
જિંદગીને લાધી ગઇ કંઇક જડીબુટ્ટી,

આજ નથી મહેરબાન થાવું આ ગામ પર.

ચોમાસું આવે ને યાદ આવો તમે,
દિલને ગુલાબી આ ગમગીની ગમે,
જિંદગીના ચોપડામાં જિંદગી છે જમે,

આજ મને આવી છે ઊલટ આરામ પર.

ધુમ્મસિયું આભ અને અજવાળું પાંખું,
સૂરજને ગેબ ગેબ ગોખલામાં નાખું,
સપનું છે ચોખ્ખું પણ જોણું છે ઝાંખું.

આજે હું તરસ્યો છું તીરથ ધામ પર.

રાગ હો મલ્હાર અગર રાગ હોય મારુ,
કેફ હોય મૃગલું, માતંગ કે કાંગારું,
બંદરના વાવટાને કહો વારુ વારુ,

આજે હું આફરીન અંધા અંજામ પર.

આજ નથી જાવું
બસ કોઇનાય કામ પર.

સોના વાટકડી જેવું આ કાળજું – પન્ના નાયક

સ્વર : પૌરવી દેસાઇ,
સંગીત : ક્ષેમુ દિવેટીઆ

sad_sky

.

સોના વાટકડી જેવું આ કાળજું
ને યાદનું કેસર ઘોળ્યા કરું
આંખની સામે જે ચહેરો હતો
એ ચહેરાને હું તો ખોળ્યા કરું.

સાંજનું ઉદાસ આ કેવું આકાશ
અમે ઉડેલાં પંખીને ગોતી રહ્યાં
સૂમસામ પડી છે તારી પથારી
મારા તકિયા પર આંસુઓ મોતી થયાં.

મનમાં ને મનમાં હું તારા આ નામને
એકલી ને એકલી બોલ્યાં કરું.

બારણાની બા’ર આ રસ્તો પડ્યો છે
પણ ચાલવાનું મન મને થાતું નથી.
કંઠમાં અધવચ્ચે અટક્યું છે ગીત
પણ ગાવાનું મન મને થાતું નથી.

ક્યારનો ઉજાગરાનો દીવો બળે છે:
કહે, દીવાને કેમ કરી ઓલવ્યાં કરું.

સાંભરણ – માધવ રામાનુજ

સ્વર : વિભા દેસાઇ
સંગીત : ક્ષેમુ દિવેટીઆ

radha_awaits

.

રોઈ રોઈ આંસુની ઊમટે નદી તો એને કાંઠે કદમ્બવૃક્ષ વાવજો,
વાદળ વરસે ને બધી ખારપ વહી જાય પછી ગોકળિયું ગામ ત્યાં વસાવજો.

આંખોમાં સાંભરણ ખૂંચશે કણાની જેમ
પાંપણનાં દ્વાર કેમ દેશું?
એક પછી એક પાન ખરશે કદમ્બનાં
ને વેળામાં વીખરાતાં રેશું.

છલકાતું વહેણ કદી હોલાતું લાગે તો વેળુમાં વીરડા ગળાવજો.

આઠમની ધોધમાર મધરાતે એક વાર
પાનીએ અડીને પૂર ગળશે,
પાણીની ભીંતો બંધાઈ જશે
ગોકુળને તે દી’ ગોવાળ એક મળશે.

લીલુડાં વાંસવન વાઢશો ન કોઈ, મોરપીંછિયુંને ભેળી કરાવજો.

પૂનમની એકાદી રાતના ઉજાગરાને
સાટે જીવતર લખી જાશું,
અમથુંયે સાંભરશું એકાદા વેણમાં
તો હૈયું વીંધાવીને ગાશું.

ભવભવની પ્રીતિનું બંધાણી ભેટે તો વનરાવન વાટે વળાવજો!
લીલુડાં વાંસવન વાઢશો ન કોઈ, મોરપીંછિયુંને ભેળી કરાવજો.

આભાર : ઊર્મિસાગર

ક્ષમા કરી દે ! – શૂન્ય પાલનપુરી

તોફાનને સમર્પી, અણછાજતી મહત્તા,
તું વાતનું વતેસર ના કર, ક્ષમા કરી દે !
હોડીનું એક રમકડું, તુટ્યું તો થઇ ગયું શું ?
મોજાંની બાળહઠ છે, સાગર ! ક્ષમા કરી દે !

હર શ્વાસ એક મુસીબત, હર શ્વાસ એક વિમાસણ,
પળપળની યાતંનાઓ, પળપળની વેદનાઓ !
તારું દીધેલ જીવન, મૃત્યુ સમું ગણું તો,
મારી એ ધૃષ્ટતાને ઇશ્વર, ક્ષમા કરી દે !

કાંટાઓનું બિછાવી બિસ્તર કહે છે દુનિયા,
પોઢી જા હસતાં હસતાં ફૂલોની સેજ માની;
અર્થાત જુલ્મીઓના જુલ્મોના ઘાવ સહેવા,
પહેરી ઉદારતાનું બખ્તર, ક્ષમા કરી દે !

કાંટો છે લાગણીનો, વજનો છે બુધ્ધિ કેરાં,
તોલું છું એ થકી હું જગની દરેક વસ્તુ;
હે મિત્ર ! તારા દિલનો પણ તોલ મેં કર્યો છે,
આવે છે એની તોલે પથ્થર, ક્ષમા કરી દે !

તું એક છે અને હું એક ‘શૂન્ય’ છું પરંતુ,
મારા જ સ્થાન પર છે નિશ્ચિત જગતનાં મૂલ્યો;
એથી જ ઓ ગુમાની ! જો હું કહું કે તું પણ
મારી દયા ઉપર છે નિર્ભર, ક્ષમા કરી દે !

આહા એટલે આહા એટલે આહા…. – મુકુલ ચોક્સી

પહેલીવાર સાંભળો કે દિવસમાં પાંચમીવાર સાંભળો, પણ એક અલગ જ મસ્તીની દુનિયામાં લઇ જતું ગીત….!! ભર ઉનાળો હોય તો યે છત્રીમાં ભેગા પલળ્યાની ભીનાશ યાદ આવી જાય. ગુજરાતી યુગલગીતોમાં એક અલગ જ તરી આવતું ગીત.

સ્વર : હરીશ ઉમરાવ, નયના ભટ્ટ

.

આહા એટલે આહા એટલે આહા…
हमनें तुमको चाहा…. આહા.

ચોમાસાની જળ નિતરતી આગ એટલે આહા
છત્રીમાં ભેગા પલળ્યાનો સ્વાદ એટલે આહા
ભીના હોઠોમાં થઇ ગઇ એક ભીની મૌસમ….સ્વાહા…

આહા એટલે આહા એટલે આહા…
हमनें तुमको चाहा…. આહા.

સાંજે કોઇને અમથું અમથું મળવું એટલે આહા
પાછા ફરવા મન ન પછી કરવું એટલે આહા
રાતની એકલતામાં ગાયા કરવા ગીતો…. મન-ચાહા…

આહા એટલે આહા એટલે આહા…
हमनें तुमको चाहा…. આહા…

– મુકુલ ચોક્સી

વ્હાલનો વરસાદ….

ટહુકોના પ્રથમ જન્મદિવસે તમારા બધા તરફથી જે વ્હાલનો વરસાદ મળ્યો, એમાં હું ખરેખર મન ભરીને ભીંજાઇ..

આજે થયું કે એ વરસાદની થોડી વાછટો તમારા સુધી પણ પહોંચાડું…
મોટેભાગે વરસાદ આવતા પહેલા મોરના ટહુકાઓ સંભળાતા હોય છે, પણ કોયલના ટહુકાઓ તો વસંત આવે ત્યારથી સંભળાતા હોય છે. મને યાદ છે, ઉનાળાની રજાઓમાં (ખાસ કરીએ બપોરે) ઘરની બાલ્કનીમાં બેઠા બેઠા મેં કોયલ સાથે ઘણી વાતો કરી છે…. એ કૂહૂ કરે… અને સામે હું એના જેવો અવાજ કરવાની કોશિશ કરું… પછી તો રીતસરની અમારી જુગલબંદી ચાલતી :))

એવો જ એક, પણ એકદમ તાજો ટહુકો મને ટહુકોના જન્મદિવસે મળ્યો… ઘોડાસર (અમદાવાદ)ના એક આંબાથી ઉડેલો એ ટહુકો આજે તમારા સુઘી પહોંચાડુ છું…

koel

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

————–

મેં તો આ વેબસાઇટ ખૂબ મજે થી ચાખી છે,
અરે આ તો હજુ ટહુકો છે, પંખી તો બાકી છે.

– મુકુલ ચોકસી

————–

જયશ્રી ! આ ટહુકો શું છે? શબ્દો ને સૂરની વાતો…
ભાષા જીવાડવાના નિઃસ્વાર્થ યત્ન આ તો;
અથવા તો આ છે કોશિશ શબ્દોથી સાંધવાની,
તૂટ્યો છે કર્મથી જે, મા-ભોમ સાથે નાતો !

– વિવેક મનહર ટેલર

————–

કેવો મસ્ત અને મજાનો છે આ ટહૂકો,
આજે એક વરસનો થયો આ ટહૂકો,

હજી કાલે જ થયુ તું જેનુ આગમન અહી,
આજે પા-પા પગલી ભરે છે આ ટહૂકો,

ગૂંજ્યા કરે છે એ વતનની દરેક યાદમાં,
માભોમ ને ખોળે ઉછર્યા કરતો આ ટહૂકો,

ગીત, ગાન ને ગઝલનું થતુ અહીં સંગમ્,
શબ્દ,સૂર ને સંગીતથી સજ્જ છે આ ટહૂકો,

આ તો છે સંબંધો ને શમણાંઓની મથામણ,
ઘરથી દૂર ઘરનું મીઠું સંભારણું છે આ ટહૂકો,

નિત્ય ટહૂકે છે જે જયશ્રીદીદીના યત્નોથી,
ગુર્જરધરાને સાચી અંજલિ આપતો આ ટહૂકો.

– હેરી

————–

ટહુકે ટહુકે, મત્ત બની મન-મોર નાચે,
શબ્દે શબ્દે તત્વ જીવનનું ભરપુર રાચે.

– સુરેશ જાની

————–

સામેના
એ ઝાડ ઉપરની ડાળી પર

રેલે મીઠા ટહુકા.

મારા ઘરની બારી
ઝીલે ટહુકા એના.
ટહુકો મારી ભીતર જઈ પડઘાય.
મને
મજબુર કરી દે પડઘાવાને.
પછી તો
કોણ ટહુકે, કોણ વળી પડઘાય,
જરી ન કળાય !
ટહુકો પડઘો થઈને ટહુકે;
પડઘો ટહુકી, પાડે પડઘો !

હવે તો
ડાળ ઉપર બેઠી એ હું કે એ ?!
અને આ બારીમાં હું ભાળું એને !!

પણ
એક દિવસની વાત:
ટહુકો ગાયબ !
પેલું ઝાડ ઝૂરતું
મારામાં કરમાય.

જોઈ રહું બસ ડાળ ઉપર બેઠેલી
એને–
એના અકળ મૌન સહ !
પૂછું–
ક્યાં એ ટહુકો તારો ?
જવાબમાં યે
પડઘાતું બસ મૌન.

પણ
બસ એક દિવસ તો
એય ઉડી ગઈ ફફડાવીને પાંખો-
લઈને
એના ટહુકા
કરીને
ભીતર મારું ખાલી…

ખાલી,
સાવ થયેલું મંન લઈને
બેસું હું કોમ્પ્યુટર પાસે.
ખોલું ભીતર એનું
ભીતર ભરવા મારું !

અને
ખોલતાં, સાવ અચાનક
પરિચિત પરિચિત
ટહુકો
મારા કોમ્પ્યુટરની ભીતર રહી
પડઘાય,
“ટહુકો ડૉટ કૉમ” થઈ !!
– ઊર્મિસાગર

તારી ને મારી વાત – રમેશ પારેખ

chandani

શબ્દોમાં ક્યાં સમાય છે તારી ને મારી વાત ?
અર્થોમાં ક્યાં ચણાય છે તારી ને મારી વાત

છલકાતી ચાંદનીમાં ઉતારી બધાં વસન,
ચંચળ બનીને ન્હાય છે તારી ને મારી વાત.

અવકાશમાં નિ:શ્વાસ બનીને ઘૂમી ઘૂમી-
એકાંતમાં પછડાય છે તારી ને મારી વાત.

આવી અતીતની આંગળી પકડીને આંખમાં
આંસુ મહીં ભીંજાય છે તારી ને મારી વાત.

રણ ખાલી-ખાલી આભ તળે એકલું નથી,
થઇ થઇ તરસ વિંઝાય છે તારી ને મારી વાત.

એની અવર-જવર છતાં ઉંબર નહીં ઘસાય ?
આવે ને પાછી જાય છે તારી ને મારી વાત.

રસ્તાની જેમ કાળ ખૂટે ક્યાં કે બેસીએ !
સપનાંનો ભાર થાય છે તારી ને મારી વાત.