Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

આ હું આવ્યો – વિનોદ જોશી

પઠન – વિનોદ જોશી

.

આ હું આવ્યો, ધસ્યો, ઝળુંબ્યો, ગયો નીકળી સોંપટ,
ભલે કહે તું વાવાઝોડું, હું વગડાનો પોપટ….

પાંખો અમથી સાવ અજાણી એક વેલને અડી,
રણઝણતાં ચિક્કાર પાંદડે ખળખળ નદિયું ચડી;

કોને કોની તરસ એ જ કરવી’તી મીઠ્ઠી ચોવટ….

મને ઊડવું ગમ્યું હવાના વળાંક ચાખી ચાખી,
ખરબચડા ટહુકાથી ટોચી, ભરી પાંખમાં આખી;

સાચ્ચેસાચ્ચું કહ્યું મને મેં, તને લાગતું ફોગટ.

– વિનોદ જોશી

મારું રજવાડું – રમેશ પારેખ

ગુજરાતી સાહિત્યના ફલક પર જેમને પોતાની અમીટ અને અવિનાશી એવી મહોર મારી છે એવા કવિશ્રી રમેશ પારેખની સ્મરણતિથિએ એમની આ અણમોલ રચનાનું અદભૂત સ્વરાંકન સ્વરકારના જ અવાજ માં પ્રસ્તુત છે!

સ્વરાંકન અને સ્વર : જન્મેજય વૈદ્ય 

આજે વિશ્વ ચકલી દિવસ… 🙂

કાવ્યપઠન : દિપલ પટેલ

.

તારો વૈભવ રંગમોલ સોનું ને ચાકર ધાડું,
મારે ફળીયે ચકલી બેસે તે મારું રજવાડું,
તારે બોલે હાંફળ ફાંફળ ચાકર ઉઠે બેસે,
મારા ઘરમાં કીડી સુદ્ધા દમામપૂર્વક બેસે.

મારે ફળીયે ઝૂલે ઝાડની ઘટાદાર ખુશીયારી,
ખોલું ત્યાં આકાશ લાગલું દેતી ઘરની બારી,
જેવો મારો ઉંબર તેવું આડેઘડ પછવાડું,

મારે ફળીયે ચકલી બેસે તે મારું રજવાડું.

તારે ફળીયે તારો વૈભવ ખોંખારાઓ ખાય,
મારે પંખીના ટહૂકાથી અજવાળા ફેલાય,
સાત રંગના ઓડકાર તું સાવ એકલો ખાતો,
હું તો અકડેલઠટ્ઠ ડાયરા વચ્ચે મગન થાતો.

આવા મારા સાવ ઠોઠ જીવતરને શું શીખવાડું,

તારો વૈભવ રંગમોલ સોનું ને ચાકર ધાડું,
મારે ફળીયે ચકલી બેસે તે મારું રજવાડું,
– રમેશ પારેખ

અને આજે વિશ્વ ચકલી દિવસ છે તો બીજા થોડા ચકલી ગીતો પણ સાંભળી લો / વાંચી લો ….

ચકલીની ચીંચીં પર ઓવારી જાય મારી ઓસરીનો થાક,
શૈશવ જો ઓચિંતુ આવી ભટકાય તો મારો શો વાંક?
https://tahuko.com/?p=1229

અરે સાહેબ !
અહીં હૉર્ન ઓછા સંભળાય છે અને ટહુકા વધુ…
કોયલે તો દિ’ આખામાં એક ઘડીનોય વિરામ લીધો નથી
ચકલીનું ચીં ચીં ને કબૂતરનું ઘૂ ઘૂ તો
ઘણા દહાડે કાન ભરી ભરીને સાંભળ્યું.
અને ખિસકોલીની ચિક્ ચિક્ તો શહેરમાં આવ્યો પછી પહેલીવાર સાંભળી
https://tahuko.com/?p=8822

કોયલ ટહુકે આંબાડાળે, દાદ નહિ ફરિયાદ,
ચકલીબાઈથી ચીં.. થઇ જાય તો આભ કહે ઈર્શાદ
માટીની સોડમને તારે કાગળિયામાં મઢવી છે?
https://tahuko.com/?p=13563

બા મેં તો બાગમાં બાંધી નિશાળ
કનુ મનુ જનુ છનુ આવ્યા’તા ભણવા
ત્યાં ચકલીઓ ભણવાને આવે છે ચાર
બા મેં તો બાગમાં બાંધી નિશાળ
https://tahuko.com/?p=16066

ચકલીઓએ ચીડિયા કર્યાં રોષમાં બોલ્યો મોર
વાર છે હજી ઊંઘવા દો ને પાછલી રાતને પ્હોર
https://tahuko.com/?p=16520

આજ એક ચકલી ફરી ચોખાનો દાણો લાવશે
ને પછી શૈશવ તણાં સ્મરણોનું ટોળું આવશે
https://tahuko.com/?p=1200

પોપટ બોલાવે ચકલી બોલાવે,
બોલાવે કુતરું કાળું
એ તો વાંકી પૂછડી વાળું…
https://tahuko.com/?p=15852

સોમલ – ઉષા ઉપાધ્યાય

સ્વર અને સ્વરાંકન : નમ્રતા શોધન

.

દરિયાના થોક થોક ઉછળતાં મોજામાં
તરફડતું કોણ આજ આટલું ?
સૂરજના સોનાની નથણી પહેરાવીને
સોમલ ઘૂંટે કોણ આટલું ?

જળ રે મૂંઝાય
એનો લહેરો ઝંખવાય
એના ભીતરમાં મોરેલી ચાંદની રેલાય

જળના તરાપા ને જળમાં ઝુલાવતાં
એ વાયરાનું ગામ ક્યાં શોધવું?
વાસંતી સૂરોની વેણી ઘુથીને હવે
મૌનને ઘૂંટે કોણ આટલું?

જળ રે કંતાય ,એના મોતી નંદવાય
એના ભીતરમાં ફૂટેલી પાંખો કપાય

દરિયાના થોક થોક પછડાતાં મોજામાં
રવરવતું કોણ આજ આટલું ?
તરફડતું કોણ આજ આટલું ?
સૂરજના સોનાની નથણી પહેરાવીને
સોમલ ઘૂંટે કોણ આટલું ?
– ઉષા ઉપાધ્યાય

લાલ લાલ ચુંદડી

આણલ અંજારિયાના કંઠમાં ટહુકો ફાઉન્ડેશનના કાર્યક્રમ “સુર શબ્દની પાંખે”માં ગવાયેલું આ લોકગીત સાંભળો.

લાલ લાલ ચુંદડી રંગાવ મારી માડી
સોનાનું કંકણુ ઘડાવ રે,

ઘેરદાર ઘાઘરો મંગાવ મારી માડી
સેંથે સિંદુર ભરાવ રે!
બારણીયે ઊભા મારા સસરાજી
હસી હસી દીકરી વળાવ રે!

જેમ જંગલનાં પંખી રે માડી
વ્હાણું વાતાં ઊડી જાય રે;
તેમ પરાઈ થઈ દીકરી
દેશ પરાયે જાય રે!

નનો વીરો મરો રોકે રે પાલખી
આંસુના ઝરણા વહાવી રે,
બાપુને ધીરજ ધરાવ મરા વીરા
જેણે મને કીધી પરાઈ રે!
-લોકગીત

કોઈ પળ આકાશ સામે – ધ્રુવ ભટ્ટ

ધ્રુવ ગીત ચેનલ ઉપર નવું ગીત માણો!

સ્વરાંકન – જનમેજય વૈદ્ય
કંઠ – પ્રહર વોરા

.

કોઈ પળ આકાશ સામે આંગળી ચીંધી પછી હું તોરથી બોલી શકું લે આજ
હું બોલી લગાવુંની મજા હો

ને રણકતી હો ઘડી પણ એટલી કે તું તરત બોલી પડે ‘ભૈ થોભ હું આખું
ફલક ખોલી બતાવુંની મજા હો

છો ભર્યા દરબાર જેવા જગ વિશેનું આગમન મારું ગમન આ કોઈએ નોંધી
તો ઠીક જાણી બતાવ્યું નહીં

તે છતાં આ ભરસભા સહુ સાંભળે કે હાં, ભલા આ કોઈ તો બોલી રહ્યું છે
એવડું બોલી બતાવુંની મજા હો

હાટમાં ફૂટપાથ પર બેસી સકળ વિશ્વ વસેલા ઝગમગ્યા તારાગણો
સ૨આમ હું જોખી શકું એવી ક્ષણે

સાવ જુદો હોઉં જ્યારે આપથી આ જાતથી આ હાથથી હાથે લખેલા
અક્ષરોની વાતને પોલી ગણાવુંની મજા હો

એમ તો પાગલ અવસ્થા કે ડહાપણ બે વચાળે દર્શનોનો ભેદ થોડો હોય છે
તે સત્ય નરદમ વાત કહીને

સાવ સાદું જળ જરાક જ એક ઘૂંટે પી લઈને જામ ૫૨ પીધા કરેલા જામ
જેવી મસ્તીને ખોળી બતાવુંની મજા હો

ને પછી આકાશ સામે આંગળી ચીંધી અને હું તો૨થી બોલી દઉં લે આજ હું
બોલી લગાવુંની મજા હો

ને રણકાતી હોય ક્ષણ પણ એટલી કે તું તરત બોલી પડે લ્યા થોભ હું આખું
ફલક ખોલી બતાવુંની મજા હો.

-ધ્રુવ ભટ્ટ

સૌજન્ય:નીલા ટેલી ફિલ્મ્સ અને ધ્રુવગીત

અમ કહ્યા જે બોલ – ધ્રુવ ભટ્ટ

ધ્રુવ ગીત ચેનલ ઉપર નવું ગીત માણો!

સ્વરાંકન અને સંગીત – જનમેજય વૈદ્ય
કંઠ – રત્ના વોરા

.

અમે કહ્યા જે બોલ આવડ્યા તમે વદો તે વાણી
તમે પ્રમાણો ભાષા ભૂષણ અમે જીભ પરમાણી

તમે ચમકતા આરસ મહાલ્યા
અમે ધૂળિયા રસ્તે ચાલ્યા,
તમે ભણાવ્યા તોપણ અમને
કોઈ શબદ ક્યાં છે સમજાયા

અમે તો ખળખળ નદી બોલતાં તમે કહો સ૨વાણી
તમે પ્રમાણો ભાષા ભૂષણ અમે જીભ પ૨માણી

તમે વદો નભમાં પર્જન્યો
અમે કહ્યો વરસાદ
રત્નાકરને અમે કહીએ
દરિયો અનરાધાર

તમે કહ્યાં જે જળ ઝળહળતાં અમે સમજતાં પાણી
તમે પ્રમાણો ભાષા ભૂષણ અમે જીભ ૫૨માણી
-ધ્રુવ ભટ્ટ

સૌજન્ય:નીલા ટેલી ફિલ્મ્સ અને ધ્રુવગીત

‘માં’ – અનિલ ચાવડા

અનિલ ચાવડાની સુંદર ગઝલ આજના દિવસ માટે આપ સૌ માટે 🙂
Happy Mother’s Day!!!

દીકરા સાથે રહેવા મા હૃદયમાં હર્ષ રાખે છે.
દીકરો બીમાર મા માટે અલગથી નર્સ રાખે છે.

સ્હેજ અડતાંમાં જ દુઃખો સામટાં થઈ જાય છે ગાયબ,
મા હથેળીમાં સતત જાદૂઈ એવો સ્પર્શ રાખે છે.

આપી દે થોડાં પતિને, આપી દે સંતાનને થોડાં,
મા સ્વયંને જીવવા તો એક પણ ક્યાં વર્ષ રાખે છે.

ઠેસ બાળકને કદી ક્યાંયે ન વાગે એટલા માટે,
મા સદા ચોખ્ખી જ ઘરની ને હૃદયની ફર્શ રાખે છે.

જો પ્રભુ સૌને જનમ આપે છે તો મૃત્યુય આપે છે,
મા તો ઈશ્વરથીય ઊંચો આગવો આદર્શ રાખે છે.

ચોરખિસ્સામાં બધાંયે આંસુઓ સંતાડી રાખે છે,
મા સતત પાંપણની પાછળ એક એવું પર્સ રાખે છે.
-અનિલ ચાવડા

ના મારો શ્યામ પિચકારી – આશિત દેસાઈ

હોળી તો થોડા મહિના પહેલાં ગઈ પણ હોળીનું ગીત માણવા માટે કોઈ પણ સમય ચાલે..ખરુંને?
લો તો આ જુઓ અને સાંભળો એક મજાનું હોળીનું ગીત!

સ્વરાંકન અને નિયોજન : આલાપ દેસાઈ,
સ્વર: હિમાલી વ્યાસ નાયક

ના મારો શ્યામ પિચકારી
મોરી ભીગે ચુનરિયા સારી
મોરી સાસ નનદિયા દેંગી ગારી…

લાજ નાહિં આવે તોહે
છેડો ના શ્યામ મોહે
કોઈ ના રોકે તોહે
મુરલી કે બજૈયા
શ્યામ રંગ સે ભિગોયે
રંગ કે રંગૈયા…

~ શબ્દ સંકલન : આશિત દેસાઈ

हरि तुम हरो जन की भीर – મીરાંબાઈ

Voice: Bharat Ratna – M. S. Subbulakshmi  

हरि तुम हरो जन की भीर

द्रौपदी की लाज राखी,
तुम बढ़ायो चिर

भक्त कारण रूप नरहरि,
धर्यो आप शरीर

हरिणकश्यप मार लीन्हो
धर्यो नहिन धीर

बूढ़ते गजराज राख्यो,
कियो बाहर नीर

दास मीरा लाल गिरधर,
दु:ख जहाँ तहाँ पीर

પરદેશમાં વસ્યો છતાં જીવ્યો વતન સ્મરણ માં – જયેન્દ્ર શેખડીવાળા

ટહુકોના ‘અમર ગુર્જરી’ કાર્યક્રમમાં વિજય ભટ્ટે સુંદર ડાયસ્પોરા ગઝલની રજૂઆત કરી હતી.વિજય ભટ્ટનું જ સ્વરાંકન અને એમના જ સ્વરમાં માણો.

સ્વર અને સ્વરાંકન:વિજય ભટ્ટ

.

પરદેશમાં વસ્યો છતાં જીવ્યો વતન સ્મરણમાં
પડછાયો વસે જેમ કે તેમ ભીનાશ કેરો રણમાં

ભીનાશ જેવું ક્યાં છે આ દેશની હવામાં
આંખો પલળતી મારી જઈ ગામના ઝરણમાં

લોચન બબડતી માં ના વાવે મને વતનમાં
ઉગી હું જઉં છું પરદેશ ભીની ક્ષણમાં

ઘર ગામ કે વતનથી છૂટો નથી પડ્યો હું
જીવું છું હું વિદેશમાં ગુજરાતી વ્યાકરણમાં

આંગણની ધૂળ લાવી કોઈ શુકન કરાવો
રસ્તે હું નીકળ્યો છું પરદેશી આચરણમાં
– જયેન્દ્ર શેખડીવાળા