Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

તારી ઉદાસ આંખમાં સ્વપ્નાં ભરી શકું – કૈલાસ પંડિત

અમસ્તી કોઇ પણ વસ્તુ નથી બનતી જગતમાંહે
કોઇનું રૂપ દિલના પ્રેમને વાચા અપાવે છે
ગઝલ સર્જાય ના ‘કૈલાસ’ દિલમાં દાહ લાગ્યા વિણ
પ્રથમ ઘેરાય છે વાદળ, પછી વરસાદ આવે છે

સ્વર – સંગીત : મનહર ઉધાસ

sad eyews

.

તારી ઉદાસ આંખમાં સ્વપ્નાં ભરી શકું
મારું ગજું નથી કે તને છેતરી શકું

મેંદી ભરેલા હાથમાં એવી ભીનાશ ક્યાં
તરસ્યા થયેલા હોઠને ભીના કરી શકું

તારી હવે તો દૂરતા રસ્તા વિનાની છે
એના વિના હું કઇ રીતે પાછો ફરી શકું ?

આવું મળું ને વાત કરું એ નસીબ ક્યાં ?
કહેવાને આમ સાત સમંદર તરી શકું

‘કૈલાસ’ હું તો એકલો નીકળીને જાત પણ
ભેગા થયા છે લોક તો હું શું કરી શકું ?

– કૈલાસ પંડિત

ચંદ્ર, રાત્રીએ કરેલો સૂર્યનો અનુવાદ છે – ભારતી રાણે

SUN MOON

 

આંખના ને આભના બંને અલગ વરસાદ છે
કોણ ક્યારે કેટલું વરસ્યું હવે ક્યાં યાદ છે?

શોધવા નીકળો તમે ટહુકો અને ડૂસકું જડે
શક્યતાના દેશમાં પણ કેટલા અપવાદ છે!

સ્વપ્ન મારી પાસ આવીને સતત કહેતું રહ્યું
ચંદ્ર, રાત્રીએ કરેલો સૂર્યનો અનુવાદ છે.

શબ્દની પેલી તરફ કોલાહલો કોલાહલો
મૌનની કંઇ આ તરફ કેવો અનાહત નાદ છે!

પર્ણથી મોતી ખર્યાની વાયકા ફેલાઇતી
વૃક્ષને તેથી પવન સામે હજી ફરિયાદ છે.

– ભારતી રાણે

ઝીણાં ઝીણાં રે આંકેથી અમને ચાળિયા – અનિલ જોશી

હજુ બે દિવસ પહેલા જ વાત કરી, કે ગુજરાતી ગીતોમાં ‘male duets’ અને ‘female duets’ બહુ ઓછા જોવા મળે છે. આજે ફરીથી એક ‘female duet’ ગીત, અને એ પણ ગુજરાતી સંગીત જગતની બે legendary ગાયિકાઓના કંઠે..

(સૂની ડેલી…..        : Photo : Patricia Dorr Parker)

સ્વર : વિભા દેસાઇ – કૌમુદી મુંશી
સ્વરકાર : ક્ષેમુ દિવેટીઆ

.

ઝીણાં ઝીણાં રે આંકેથી અમને ચાળિયા
કાયા લોટ થઇને ઊડી
માયા તોય હજી ના છૂટી
ડંખે સૂની મેડી ને સૂના જાળિયા…

સૂની ડેલીને જોઇ પૂછશો ન કોઇ
કે અવસરિયા કેમ નથી આવતા
પાંદડું તૂટે તો લોહી નીકળશે ડાળને
એટલે તોરણ નથી બાંધતા…

છાપરે ચડીને મારું જીવતર બોલે
તો ઇને કાગડો જાણીને ના ઊડાડજો
કાયાની પૂણીમાંથી નીકળે જે તાર
ઇને ખાંપણ લગી રે કોઇ પૂગાડજો…

એકલી સળીને કોયલ માળો મા નીને
જીવતર જીવી ગઇ હવે થાય શું
ઇ રે માળામાં કોઇ ઈંડું ના મૂકજો
મૂકશો તો હાલરડાં ગાઇશું….

વરસોવરસ વીતી ગયા – ગુલ અંક્લેશ્વરી

શ્વાસ ને નિશ્વાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયાં
દેહના આવાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

પ્રીતના પ્યાલા છલોછલ આંખ સામે તે છતાં
કો મધુરી પ્યાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

છે ખુલ્લુ આકાશને ચારે દિશા ધરતી ખુલી
મુકત કારાવાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

ઊરના ઊંડાણની ઘેરી પળો વીતે નહીં
ને નયન અજવાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

રે ગરીબી આંગણું ઉંબર નહીં ને છત નહીં
આભના આવાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

‘ગુલ’ ગઝલના દેહને કંડારતાં કંડારતા
શબ્દના સહવાસમાં, વરસોવરસ વીતી ગયા

અમને પાગલને પાગલ કહી વારો નહીં – જગદીશ જોષી

આ ગીત સમજવા માટે તો મને તમારી થોડી મદદ જોઇશે. પણ મારા તરફથી એક ખાત્રી આપું, કે ગીત સાંભળવાની એટલી મજા આવશે કે થોડુ ના સમજાયું હોય તો પણ કશો ફેર જ ન પડે….

દક્ષેશ ધ્રુવના સંગીતમાં સોલી કાપડિયા અને આલાપ દેસાઇએ એવો તો સુંદર આલાપ છેડ્યો છે કે વાહ…. વારંવાર સાંભળ્યા જ કરીયે… આમ પણ ગુજરાતી ગીતોમાં ‘male duets’ અને ‘female duets’ ઓછા જોવા મળે છે… એ રીતે પણ આ ગીત ખાસ કહેવાય..

સંગીતની સાથે સાથે ગાયકોનો એક-બીજા સાથેનો તાલમેલ પણ કેવો સરસ છે… !!

સંગીત : દક્ષેશ ધ્રુવ
સ્વર : આલાપ દેસાઇ, સોલી કાપડિયા

paagal

(સોલી કાપડિયા & આલાપ દેસાઇ)

.

અમને પાગલને પાગલ કહી વારો નહીં,
આમ બીડેલા હોઠે પુકારો નહી.

બારી ખોલો ને કરો બારણા તો બંધ
છલકાઇ નહીં એ તો કેવો ઉમંગ
માટીમાં મ્હેક છે, માટીમાં મ્હેક છે..
તારો (?) નહીં રે…

જળની આ માયા મેં છોડી નહીં
અમને આપ્યા હલેસા પણ હોડી નહીં
હું તો મારો નહી, હું તો મારો નહી..
ને હું તો તારો નહીં રે

અમને પાગલને પાગલ કહી વારો નહીં,
આમ બીડેલા હોઠે પુકારો નહી.

કોણ લઇ ગયું? – મરીઝ

road without destination

મરવાનો છે પ્રસંગ અને જીવી રહ્યો છું હું,
મારા નસીબમાંથી કઝા કોણ લઇ ગયું?

આંસુ ને શ્વાસ એક હતા- સંકલિત હતા,
વ્યાપક હતી તે આબોહવા કોણ લઇ ગયું?

સુખમાં હવે તો થાય છે ઈર્ષા અરસ-પરસ
દુ:ખમાં થતી હતી તે વ્યથા કોણ લઇ ગયું?

જે જે હતા પ્રવાસ રઝળપાટ થઇ ગયા,
રસ્તેથી ઊંચકીને દિશા કોણ લઇ ગયું?

જા જઇ ‘મરીઝ’ પૂછ ‘ઝફર’ ના મઝારને,
કહેશે તને બધું કે ભલા કોણ લઇ ગયું?

આખીએ રાત તને કહેવાની વાત… – હર્ષદ ચંદારણા

સ્વર : સંજય ઓઝા
સ્વરકાર : માલવ દિવેટીઆ

dew

.

આખીએ રાત તને કહેવાની વાત મેં
બોલ્યે રાખી તો થયાં ઝાકળનાં પાંચ સાત ટીપાં…

હોઠે જો હોત એ પંખીનું ગીત થઇ
છોડી હું દેત એને ફળિયાની ડાળના માળામાં
પગની જો થાત એ રણઝણતી ઝાંઝરી
મૂકી હું દેત એને સત્તરમા ઓરડે તાળામાં

અરે આંખોથી, ખોબાથી, ફૂલોથી, પાનોથી
કેમે સચવાય ના, ઝાકળનાં પાંચ-સાત ટીપાં…

પહેલું કિરણ જ્યાં સોયની અણી થઇ
સૂરજનું ખૂંપ્યું તો ફૂંટ્યાં કાળા ડિબાંગ પરપોટા
બીજું કિરણ જ્યાં ટીપાંને સ્પશ્યું ત્યાં
ટીંપાંમાં પડી ગયાં જળનાં ય કારમા તોટાં

મારા બોલ્યાનો નાદ, તને કહેવાની વાત ને
અંધારી રાત થયા દિવસ જેવા જ ખાલીપા…

– હર્ષદ ચંદારણા

જેમ જેમ સાંજ સરે રાતમાં ધીરે ધીરે – વિવેક કાણે ‘સહજ’

આજે એક ગઝલ કવિના પોતાના અવાજમાં..  કવિના પોતાના સ્વરાંકન સાથે.. (સંગીતની ગેરહાજરી જરા ન સાલે એવી સરસ રીતે આ ગઝલ કવિશ્રીએ ‘અસ્મિતા પર્વ – ૨૦૦૫’ વખતે આ ગઝલ રજુ કરી હતી)

સ્વર : વિવેક કાણે ‘સહજ’

2409861806_6329829ffe_m

જેમ જેમ સાંજ સરે રાતમાં ધીરે ધીરે
આવતો જાઉં અસલ પાઠમાં ધીરે ધીરે

મારા તલસાટનો અંતિમ છે તબક્કો જાણે
જોતો જાઉં છું તને જાતમાં ધીરે ધીરે

થાય છે સ્પષ્ટ વધારે ને વધારે ચહેરો,
એક ભૂંસાતી જતી છાપમાં ધીરે ધીરે

શું છે વ્યક્તિત્વ, શું ઓળખ છે નવા ગંતુકની
ખૂલતું જાય છે પદચાપમાં ધીરે ધીરે

નામ લેશે નહીં મારું કે તમારું ને ‘સહજ’
એ વણી લેશે બધું વાતમાં ધીરે ધીરે

ડોસાએ ડોસીને જીદ કરી કહ્યું…- સુરેશ દલાલ

 IMGP1518_resize

ડોસાએ ડોસીને જીદ કરી કહ્યું:
હવે હાથમાં તું મેંદી મૂકાવ,
કો’કના લગનમાં જઈએ તો લાગે
કે આપણો પણ કેવો લગાવ.

આપણને જોઈ પછી કોઈને પણ થાય
કે પરણી જઈએ તો કેવું સારું,
મંગળફેરા ફરતા જીવોને લાગે કે
જીવન હોય તો આવું સહિયારું;

ઘેરદાર ઘાઘરો ને ઘરચોળું પ્હેરીને
ઠાઠ અને ઠસ્સો જમાવ.

તારી મેંદીમાં મારું ઉપસશે નામ
અને નામમાં દેખાશે તારો ચહેરો,
હાથમાં હાથ હવે ઝાલીને મ્હાલીએ
ને ફરી લઈએ જીવતરનો ફેરો;

સોનલ કમળ અને રૂપેરી ભમરો છે
ને બિલોરી આપણું તળાવ!

(આભાર : લયસ્તરો)
———————

Wishing Happy Anniversary..  to the special couple in the picture, and a special couple not in the picture 🙂

અમે યુ.કે.ના રહેવાસી – ચન્દુ મટ્ટાણી

ટહુકો પર પહેલા આપણે ‘અમે યુ.એસ.એ’ના રહેવાસી… એ ગીત સાંભળ્યું હતુ, એ યાદ છે ને? હજુ ના સાંભળ્યુ હોય તો હવે જરૂર સાંભળી લેશો…   તમે અમેરિકામાં રહેતા હો કે ના રહેતા હો, પણ તો એકવાર સાંભળવા જેવું છે એ ગીત…   અને એજ ગીતની એક બીજી આવૃતિ એટલે આ ‘અમે યુ.કે ના રહેવાસી…’

બ્રિટનમાં વસતા ગુજરાતીઓની લાગણીને આ ગીતમાં ખૂબ જ સરસ રીતે રજૂ કરવામાં આવી છે… (ચિત્રલેખામાં થોડા વખત પહેલા એક લેખ પ્રસિધ્ધ થયો હતો, જેમાં લેસ્ટરના ગુજરાતીઓની વાત હતી.. કોઇ પાસે હોય તો મોકલશો?)  હાલ માટે આ એક ઓનલાઇન આર્ટિકલથી કામ ચલાવી લો 😀

અને હા….  બ્રિટનમાં વસતા ગુજરાતીઓને કોમેંટમાં પોતાના પ્રતિભાવો અને અનુભવો લખવાનું ખાસ આમંત્રણ છે. 🙂

સ્વર : બાલી બ્રહ્મભટ્ટ, આશિત દેસાઇ
આલ્બમ : મા ભોમ ગુર્જરી

176

અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી..
અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી…
સ્ટર્લિંગ પાઉન્ડ ને પેન્સ માં ફરતા ફેરા લખ ચોર્યાસી

કચ્છ ચરોતર ખેડા જિલ્લો કે ઉત્તર ગુજરાત
રહ્યા અહીં પણ વતન સાંભરે ભલો એ કાઠિયાવાડ

હે શિયાળે સોરઠ ભલો, ને ઉનાળે ગુજરાત રે
ચોમાસે વાગળ ભલો, ને કચ્છડો બારે માસ

નોકરી ધંધો કરવા આવ્યા, થયા ભલે અહીં સધ્ધર
ઉંચા જીવે રહ્યા છીએ  ને શ્વાસ રહ્યા છે અધ્ધર

અમે ભલે બ્રિટનમાં તો યે ભારતના નિત પ્યાસી
અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી…

ડાયટ પેપ્સી પિત્ઝા બર્ગર ફીશ એન ચિપ્સ .. .(?)
દુઃખિયાના બેલી જેવા ઇંગ્લિશ પબ ને મેક્ડોનલ  .. BIG Mac..!!

ઉત્સવ કરીયે ધરમ-કરમના મંદીરે પણ જઇએ
હરે ક્રિષ્ન હરે રામ….(2)  જય સ્વામી નારાયણ…

મૂળ વતનના સંસ્કારોને જરી ન અળગા કરીયે
વોર્મથ મળેના વિટંરમાં જાતા વેધરથી ત્રાસી
અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી…

ઓક્સફર્ડ સ્ટ્રીટ ને થેમ્સ નદી વળી બકિંગહામ પેલેસ
બેલગ્રેવ રોડ ને ઇલિંગ રોડ પર ગુજરાતીનો ગ્રેસ  (શોપિંગ કરવા હાલ્યા..!!)
સાડી સોનું કરિયાણું ને તેજ તમાકુ તમતમ
ભજીયા ભાજી ભરે થેલીમાં ગુજરાતી આ મેડમ  (મરચા ક્યાં ?!)

ઓલ રાઇટ ઓલ રાઇટ કરતા ચાલે ગુર્જર યુરોપ વાસી
અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી…
અમે યુ.કે.ના રહેવાસી ગરવા ગુર્જર ગુજરાતી…