Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

અત્તર રહી જાય નહીં ફૂલમાં !!! – કૃષ્ણ દવે

બીજું શું કરવાનું સ્કૂલમાં ?
આખ્ખાયે ધંધામાં રાખવાનું ધ્યાન,
ક્યાંય અત્તર રહી જાય નહીં ફૂલમાં.
બીજું શું કરવાનું સ્કૂલમાં ?

ભણવાના કારખાના ધમધમતા રાખવાની
આપું બે ચાર તને ટીપ ?
માછલીની પાસેથી ઉઘરાવ્યે રાખવાની
મોતી ભરેલ કંઈક છીપ.
માસુમિયત જોઈ જોઈ લાગણીનું સપનું
પણ જો જે આવે ન ક્યાંક ભૂલમાં ?
બીજું શું કરવાનું સ્કૂલમાં ?

સીધેસીધું તો કદી મળવાનું નહીં
થોડું બેસાડી રાખવાનું બ્હાર
થનગનતી ઈચ્છાને લાગવું તો જોઈએ
ને કેટલો છે મોટ્ટો વેપાર !
ઊંચે આકાશ કૈંક દેખાડી ડાળ
પાછુ પંખીને કહેવાનું ઝૂલ મા.
બીજું શું કરવાનું સ્કૂલમાં ?

ધારદાર ફતવાઓ પાડવાના બ્હાર
અને ભાષણ તો કરવાનું લિસ્સું,
અર્જુનને પંખીની આંખ જ દેખાય
એમ તારે પણ વાલીનું ખિસ્સું.
શિક્ષણ નહીં, ફાઈવસ્ટાર બિલ્ડિંગ
જરૂરી છે સૌથી પ્હેલા તો સંકુલમાં.
બીજું શું કરવાનું સ્કૂલમાં ?

ગુર્જરી સોળે સજી શણગાર વચ્ચે આવશે – આદિલ મંસૂરી

આજે એક આદિલ-ગઝલ….શ્રી આદિલભાઈનાં જ અવાજમાં સાંભળીએ….

કાવ્ય પઠન : શ્રી આદિલ મંસૂરી

લાગણી ને આમનાં વિસ્તાર વચ્ચે આવશે,
આપણા હોવાપણાનો ભાર વચ્ચે આવશે.

કાન મીંચી મૌનનાં ખંડેરમાં બેઠા પછી,
સૂક્ષ્મતમથી સૂક્ષ્મતમ ઉદગાર વચ્ચે આવશે.

આ સડકની સામસામે આપણું હોવું અને,
સાયકલ રીક્ષા ખટારા કાર વચ્ચે આવશે.

આંગણું સંબંધનું કોરું રહી જાશે અગર,
એક દી વરસાદ મુશળધાર વચ્ચે આવશે.

વચ્ચેની દિવાલ કેવી પારદર્શક છે હજી,
પણ સમય વિતે સમયનો ક્ષાર વચ્ચે આવશે.

માર્ગનાં અંતે હશે એક બારણું પણ તે પ્રથમ,
ઝંખનાનો ભૂખરો વિસ્તાર વચ્ચે આવશે.

તું બધું છોડીને ચાલી તો નીકળ પહેલાં, પછી
ડગલે ને પગલે ભર્યા ભંડાર વચ્ચે આવશે.

કોના કોના આંગળાની છાપ છે ગરદન ઉપર ?
દોસ્તોનાં નામ વારંવાર વચ્ચે આવશે.

આ ગઝલનાં આયનાઘરમાં કદમ મૂકો અને,
ગુર્જરી સોળે સજી શણગાર વચ્ચે આવશે.

આ ગઝલ ‘આદિલ’ હૃદય સોંસરવી ઉતરી જાય પણ,
પંડિતો ને પાઘડીનો ભાર વચ્ચે આવશે.

– આદિલ મંસૂરી
(આભાર – ગાગરમાં સાગર)

આ ગીત તમને ગમી જાય તો કહેવાય નહી – મકરન્દ દવે

આ ગીત તમને ગમી જાય
તો કહેવાય નહી,
કદાચ મનમા વસી જાય
તો કહેવાય નહી.

ઉદાસ, પાંદવિહોણી બટકણી ડાળ પરે,
દરદનું પંખી ધરે પાય ને ચકરાતું ફરે,
તમારી નજરમાં કોણ કોણ, શું શું તરે ?

આ ગીત એ જ કહી જાય
તો કહેવાય નહી,
જરા નયનથી વહી જાય
તો કહેવાય નહી.

ઉગમણે પંથ હતો, સંગ સંગમાં ગાણું,
વિખૂટી ખાઈમાં ખુશીનું ગાન ખોવાણું,
પછી મળ્યું ન મળ્યું કે થયું જવા ટાણું ?

ખુશી જો ત્યાં જ મળી જાય
તો કહેવાય નહી,
આ ગીત તમને ગમી જાય
તો કહેવાય નહી.

– મકરન્દ દવે

અમે બેસૂરા ક્યાં સુધી વાગીએ ? – રાહી ઓધારિયા

તમે હળવેથી એકવાર ઝંકારો તાર, અમે બેસૂરા ક્યાં સુધી વાગીએ ?
તમે ટહુકો ઉછીનો એક આપો રાજલદે! અમે વરસોની જડતાને ત્યાગીએ.
અમે બેસૂરા ક્યાં સુધી વાગીએ ?

રણનાં પંખીડાં અમે, અમને તો એમ કે રેતી આદિ ને રેતી અંત;
તમને જોઈને અમે જાણ્યું કે ક્યાંક ક્યાંક જીવી રહી છે વસંત;
તમે આછેરો સ્પર્શ કરી જુઓ રાજલદે! અમે ફોરમતા ફાગ થઈ ફાગીએ.
અમે બેસૂરા ક્યાં સુધી વાગીએ ?

કલકલતી નદીઓના વહેણ સમી લાગણીઓ થઈને અમારે છે વહેવું,
નિજને ભૂલી તમારી આંખોમાં ઘૂઘવતા દરિયાના નીર થઈ વહેવું;
તમે ભીની બે વાત કરો અમથી રાજલદે! અમે આખો અવતાર ભીના લાગીએ.
અમે બેસૂરા ક્યાં સુધી વાગીએ ?

-રાહી ઓધારિયા

આટલું બધું વ્હાલ તે કદી હોતું હશે ? – સુરેશ દલાલ

ગઇકાલે અમારા Bay Area ના ગુજરાતીઓને Munshi Trio અને તુષારભાઇ સાથે ‘મસ્તી અમસ્તી’માં ખૂબ જ મઝા આવી..! Unforgettable Experience..! અને આજે અમે તૈયાર છીએ – ગુજરાતી ગીતો-ગઝલોનો બારમાસી વૈભવ માણવા ..!! તો એની જ પૂર્વતૈયારી રૂપે તમને સંભળાવું – આ  મારું એકદમ ગમતું ગીત..!  અને એમાં પણ આ શબ્દો –

જીરવ્યો કેમ રે જાય વલોપાત આટલી હદે ?
આટલો બધો પ્રેમ શું કદી કોઈને સદે ?

અને એક નશા પર બીજો નશો ચડતો હોય એમ – સુરેશ દલાલના આ શબ્દો અને શ્યામલભાઇનો અવાજ..!!

કોઈ પારેવું વાદળભરી રોતું હશે ? ...!

સ્વર : શ્યામલ  મુન્શી
સંગીત : શ્યામલ-સૌમિલ  મુન્શી

.

આટલું બધું વ્હાલ તે કદી હોતું હશે ?
કોઈ પારેવું વાદળભરી રોતું હશે ?

જીવનમાં બસ એક જ ઘટના, એક જ ઘટના
ભીતર એક જ નામની રટના, નામની રટના.
પોતાનું તે નામ કદી કોઈ ખોતું હશે ?
કોઈ પારેવું વાદળભરી રોતું હશે ?     આટલું બધું  o

જીરવ્યો કેમ રે જાય વલોપાત આટલી હદે ?
આટલો બધો પ્રેમ શું કદી કોઈને સદે ?
નજર લાગે એમ શું કોઈને જોતું હશે ?
કોઈ પારેવું વાદળભરી રોતું હશે ?      આટલું બધું  o

– સુરેશ દલાલ

ॐ गं गणपतये नमो नमः ધૂન

આજે ૧૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨, એટલે શુભ પ્રસંગોનો શુભારંભ જેનાથી થાય છે તેવા અષ્ટવિનાયકનો દિવસ એટલે ગણેશ ચતુર્થી એટલે કે દસ દિવસ સુધી ગણેશોત્સવ મનાવ્યે…..જય દેવ જય દેવ જય મંગલમૂર્તિ…..

સ્વર – અનુરાધા પૌડવાલ

…..

સ્વર – હેમંત ચૌહાણ
સંગીત – રાજેશ ગુપ્તા

…..

वक्रतुंड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ
निर्विघ्नं कुरुमे देव सर्व कार्येषु सर्वदा

|| ॐ गं गणपतये नमो नमः ||

|| श्री सिद्धिविनायक नमो नमः ||

|| अष्टविनायक नमो नमः ||

|| गणपति बाप्पा मोरया ||

श्री गणेशाय धीमहि – શંકર મહાદેવનના સ્વરમાં

सुखकर्ता दुःखहर्ता वार्ता विघ्नाची

એકાંતે તરસું છું હું – તુષાર શુક્લ

સ્વર – દિપ્તી દેસાઇ
સંગીત – ગૌરાંગ વ્યાસ

વ્હાલમને મારા વરસાદ નથી ગમતો
એનું કારણ પૂછું તો કહે તું,
વરસે વરસાદને મળવા ન જાઉં તોયે
એકાંતે તરસું છું હું.

ઉંબર ઉંચેરા લાગે છોકરીની જાતને
સમજે નહીં વ્હાલમજી વહેવારૂ વાતને,
મારે વ્હાલમને કહેવું રે શું?
એકાંતે તરસું છું હું.

વાદળ ના હોય તોય કોરી ક્યાં જાઉં છું
મળવા આવું છું ત્યારે હું યે ભીંજાઉ છું,
મારે કરવું તો કરવું યે શું?
એકાંતે તરસું છું હું.

મળવા આવું ને પછી વરસે વરસાદ જો
પાછા જવાનું મને આવે ના યાદ તો,
કોઈ ગમતું મળે તો કરું શું?
એકાંતે તરસું છું હું.

– તુષાર શુક્લ

આપણે તો આવળ ને બાવળની જાત – કૃષ્ણ દવે

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન એ ‘Sanskar choro’ initiative નીચે આયોજીત કવિ સમ્મેલનમાં કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવે એ આ કાવ્ય પઠન રજુ કર્યુ હતું…..

કાવ્ય પઠન – કૃષ્ણ દવે
કાર્યક્રમ – અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન આયોજીત કવિ સમ્મેલન

નિરાંતે બેસી જે ભરચક પીવે ને એને પાલવે આ લીલાં ગુમાન…

ઉગાડે એમ કદી ઉગવાનું નહીં
આપણે તો આવળ ને બાવળની જાત ઉગવાનું હોય ત્યારે પૂછવાનું નહીં

ધગધગતા તડકાના પેગ ઉપર પેગ અને ઉપરથી આખું વેરાન,
નિરાંતે બેસી જે ભરચક પીવે ને એને પાલવે આ લીલાં ગુમાન,
રોકે કદાચ કોઈ ટોકે કદાચ તોય મહેફિલથી કોઈ દિવસ ઉઠવાનું નહીં
આપણે તો આવળ ને બાવળની જાત ઉગવાનું હોય ત્યારે પૂછવાનું નહીં

આપણે તો એનીયે સમજણ શું રાખવી આ મસ્તીમાં ખરવું કે ફાલવું,
આપણા તો લીલાછમ લોહીમાં લખેલું છે ગમ્મે તે મોસમમાં મ્હાલવું,
અરે હસવું જો આવે હસવું બેફામ અને આંસુ જો આવે તો લૂછવાનું નહીં
આપણે તો આવળ ને બાવળની જાત ઉગવાનું હોય ત્યારે પૂછવાનું નહીં

ઊંડે ને ઊંડે જઈ બીજું શું કરવાનું ? ધરવાનું આપણું જ ધ્યાન,
પથ્થર ને માટીના ભૂંસી ભૂંસીને ભેદ કરવાનું લીલું તોફાન,
દેખાડે આમ કોઈ દેખાડે તેમ તોય ધાર્યું નિશાન કદી ચૂકવાનું નહીં
આપણે તો આવળ ને બાવળની જાત ઉગવાનું હોય ત્યારે પૂછવાનું નહીં

પણ ઉગાડે એમ કદી ઉગવાનું નહીં….

– કૃષ્ણ દવે
(ઓડ્યો ફાઈલ માટે આભાર – DeshGujarat.com)

સુખનું સરનામું – શ્યામલ મુનશી

ભાવનગરમાં યોજાયેલ ‘સ્વરસેતુ’ પ્રસ્તુત ‘ઉગ્યું વસંત પ્રભાત..’ કાર્યક્રમમાંથી આ એક ગીત..! અને નવાઇની વાત છે કે – સવારે ૬.૩૦ વાગ્યે ગુજરાતી કવિતા – સુગમ સંગીત માણવા મોટી સંખ્યામાં ભાવનગરવાસીઓ હાજર હતા..!! આ કમાલ છે આપણા સંગીતની – અને શ્યામલ-સૌમિલના સ્વરસેતુની..!! 🙂

અમારા San Francisco Bay Area – California ના ગુજરાતીઓને ખૂબ જલ્દી મોકો મળશે – મુનશી Trio અને તુષારભાઇને રૂબરૂ સાંભળવાનો.. Sept 21-22 ના દિવસોએ તમે અહીં પહોંચી શકતા હો તો આવી જાવ.. મઝા આવશે જ, ચોક્કસ!! અને હા – અહીં કેલિફોર્નિયા રહેતા તમારા પેલા મિત્રો સાથે ઘણા વખતથી વાત નથી થઇ ને? આજે જ એમને ફોન-ઇમેઇલ કરો – કેટલું સરસ બહાનું છે એમને યાદ કરવા માટેનું – અને એમને એક નહીં – બે મઝાની સાંજ ભેટમાં આપવાનું..!! 🙂

Click Here for the Details of the Bay Area – California programs of Munshi Trio & Tushar Shukla

સ્વર – શ્યામલ મુનશી
સ્વરાંકન : શ્યામલ-સૌમિલ મુનશી
રસદર્શન – તુષાર શુક્લ

સુખનું સરનામું આપો;
જીવનના કોઈ એક પાના પર એનો નકશો છાપો;
સુખનું સરનામું આપો.

સૌથી પહેલાં એ સમજાવો ક્યાંથી નીકળવાનું ?
કઈ તરફ આગળ વધવાનું ને ક્યાં ક્યાં વળવાનું ?
એના ઘરનો રંગ કયો છે, ક્યાં છે એનો ઝાંપો ?

ચરણ લઈને દોડું સાથે રાખું ખુલ્લી આંખો;
ક્યાંક છુપાયું હોય આભમાં તો ફેલાવું પાંખો;
મળતું હો જો મધદરિયે તો વહેતો મૂકું તરાપો !

કેટલા ગાઉ, જોજન, ફર્લાંગ કહો કેટલું દૂર ?
ડગ માંડું કે મારું છલાંગ, કહો કેટલું દૂર ?
મન અને મૃગજળ વચ્ચેનું અંતર કોઈ માપો.

અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું – સુરેશ દલાલ

આજે ઘણા વખત પછી અકે ઘણું જૂનું બાળગીત….

સ્વર – હંસા દવે, વિરાજ/બીજલ ઉપાધ્યાય
સંગીત – પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય
બાળગીત આલબ્મ – અલક ચલાણું

ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
પંખીનું ગમતીલું ગાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

ગાડી ઉપડે તો હું જાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
પલમાં પાલઘર પલમાં દહાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

હું સુરતની સહેલને માણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
વડોદરાની વાત વખાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

કોઈને ત્યાં અવસરનું ટાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
કોઈને દડીયે દડીયે કાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

મોટા કોઈ નાના પરમાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
અન ઉક્લેલું કોઈ ઉખાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

જ્યાં જાઉં ત્યાં મારું થાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
જમતા મારી વાત અથાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

ગીત ગાવું નહીં જરી પુરાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
કંઠે મારે રસનું લ્હાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

હજારને નવસો નવ્વાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
હું લાખોનું નગદ નાણું અલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ધીમે ધીમે ઊગે વ્હાણું….

– સુરેશ દલાલ
(શબ્દો અને ઓડ્યો ફાઈલ માટે આભાર – Arpana Gandhi)