Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

આ અંધકાર શો મ્હેકે છે ! – પ્રજારામ રાવળ

આ અંધકાર શો મ્હેકે છે !

શું કોઇ પદમણી નારીએ નિજ કેશ ઉઘાડા મૂક્યા છે!
ને શોભાથી વિસ્મિત વિસ્મિત નભથી શું તારા ઝૂક્યા છે!
ઘટા સઘન ઘનશ્યામ નિહાળી મયૂર મનમાં ગ્હેકે છે!

અહો, વહે શી હળવે હળવે સુરભિ મગન મન ભરી દઇ!
દિગ્દિગંતમાં, – બસ અનંતમાં સરી જાય ઊર હરી લઇ!
અંધકારના મસૃણ હૃદયથી નિગૂઢ બુલબુલ ચ્હેકે છે!

સ્વચ્છ, સુભગ મધરાત વિશે, આ કાલ તણું ઉર શાંત અહો!
મધુર મૌનથી સભર શરદનું નીલમ આ એકાન્ત અહો!
પૃથિવી કેરું પારિજાત શું ફુલ્લ પ્રફુલ્લિત બ્હેકે છે!

– પ્રજારામ રાવળ

ફાગણ ફટાયો આયો – બાલમુકુંદ દવે

સૌ મિત્રોને હોળી – ધૂળેટીની શુભેચ્છાઓ..!! ગયા નવેમ્બર મહિનામાં કવિ શ્રી નીનુ મઝુમદારને સ્મરણાંજલી આપતો એક કાર્યક્રમ માણ્યો હતો – એમાં ઉદયભાઇએ એક ખૂબ જ મઝાનું ગીત સંભળાવેલું..!!

સમીર મંદ મંદ મંદ વાય પુષ્પકુંજમાં… ફાગ ખેલો હો હો રી ફાગ ખેલો..

બસ, ત્યારથી વિચાર્યું હતું કે કશેથી આ ગીત મેળવીને આવતી હોળી પર ટહુકો પર મુકીશ..! પણ મુકુલભાઇનો પેલો શેર યાદ છે?

ઇચ્છા વિશે મેં ગ્રંથ લખ્યો એક વાક્યમાં,
ઇચ્છાનું એવું છે કે ફળે યા ન પણ ફળે.

બસ તો, મારી એ ગીત શોધવાની ઇચ્છા પણ હજુ સુધી નથી ફળી..! એટલે એ મઝાના ગીત માટે તો .. Stay Tuned! (તમને કશેથી મળે તો મોકલી આપજો!! Please !! 🙂 )

પણ હોળી -ધૂળેટીની મઝા હોળીના ગીત વગર કંઇ પૂરી થાય? માણીએ આ મઝાનું ફાગણ ગીત..! અને હા, થોડું શેકેલું નાળિયેર મારા તરફથી પણ ખાઇ લેજો! હોં ને? 🙂

ઊડે આખ્ખું હોવું મુઠીભર ગુલાલે............
ઊડે આખ્ખું હોવું મુઠીભર ગુલાલે…………

ફાગણ ફટાયો આયો, કેસરિયા પાઘ સજાયો
જોબનતા જામ લાયો, રંગ છાયો રંગ છાયો રે

પાંદરડે ઢોલ પિટાયો, વગડો મીઠું મલકાયો
શમણાની શાલ વીંટાયો, કીકીમાં કેફ ધૂંટાયો
ગોરી ધૂંઘટ ખોલાયો, નેણમાં નેણ મિલાયો
વરણાગી મન લુભાયો, રંગ છાયો રંગ છાયો રે.

કો રંગ ઊડે પિચકારીએ, કેસૂડે કામણ ઘોળ્યા
કો પાસેવાળા પડી રહ્યા, આઘાને રંગે રોળ્યા
કોઈનો ભીંજે કંચવો, કોઈના સાડી-શેલા
કોઈ ના કોરૂ રહી જશે, જી કોઈ મોડા કોઈ વ્હેલા!

-બાલમુકુંદ દવે

આઝાદ પણ કરું – સુધીર પટેલ.

ઊમેરું શું હવે ને શું બાદ પણ કરું?
શું શું ભૂલું અહીંથી, શું યાદ પણ કરું?

બોલી, કશુંક બોલી, વિખવાદ પણ કરું!
ને મૌન સાધી જબરો સંવાદ પણ કરું!

પામ્યો છું ઊડવાને આકાશ હું અસીમ,
આંખો ઉઘાડી એને મર્યાદ પણ કરું!

પાળી રહ્યો છું ઈચ્છાઓ પિંજરે ઘણી,
એક એક ગણીને એ સૌ આઝાદ પણ કરું!

ભૂલો થશે જીવનમાં નાની-મોટી ‘સુધીર’,
ફટ! ભૂલ એની એ જો એકાદ પણ કરું!

– સુધીર પટેલ.

સમંદરને તળ લીલું વન દાટવું છે – કિસ્મત કુરેશી

સ્વરાંકન – ઉદ્દયન મારૂ
સ્વર – ઝરણા વ્યાસ

સમંદરને તળ લીલું વન દાટવું છે
અને રણની ભીતર ચમન દાટવું છે

કહો કંટકોને કબર ખોદી નાખે
કે કરમાયેલું આ સુમન દાટવું છે

સમાશે ન એ સાગર એકે ધરામાં
નયનમાં અમારે ગગન દાટવું છે

જગા દુઃખના ડુંગરોમાં મળે તો
અમારે ત્યાં સુખનું સ્વપન દાટવું છે

– કિસ્મત કુરેશી

માર્ગ મળશે – ગની દહીંવાલા

સ્વર – ઐશ્વર્યા મજમુદાર
સંગીત – પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય
આલબ્મ – હૈયા ને દરબાર

માર્ગ મળશે હે હ્રદય તો મૂંઝવણનું શું થશે
ધાર કે મંજિલ મળી ગઈ તો ચરણનું શું થશે

હાય રે ઝાકળની મજબૂરી રડ્યું ઉદ્યાનમાં
ના વિચાર્યું રમ્ય આ વાતાવરણનું શું થશે

કંઈ દલીલો ના કરો અપરાધીઓ ઈશ્વર કને
આપણે થાશું સફળ તો દેવગણનું શું થશે

જૂઠ્ઠી તો જૂઠ્ઠી જ આશે જીવવા દેજો મને
જૂજવા મૃગજળ જતાં રે’શે તો રણનું શું થશે

જ્યાં સમજ આવી તો હું પ્રથમ બોલ્યો ગની
આજથી નિર્દોષ તારા બાળપણનું શું થશે

– ગની દહીંવાલા

Loneliness ! – ચંદ્રકાન્ત શાહ

તાજેતરમાં રિલિઝ થયેલી ગુજરાતી ફિલ્મ – સપ્તપદી – હવે અહીં અમેરિકા પણ આવી પહોંચી છે. તમે ન્યુ જર્સી રહેતા હો તો થોડા દિવસોમાં જ ફિલ્મ જોઇ શકશો. અમારે કદાચ થોડી રાહ જોવી પડશે.

તમારા શહેરમાં આ ફિલ્મ આવી રહી છે કે નહીં – એ તમે અહીં ફિલ્મના ફેસબુક પેજ પર જોઇ શકશો – http://www.facebook.com/Saptapadii?fref=ts

Saptapadi

સ્વર – ?
સંગીત – રજત ધોળકિયા અને પિયુષ કનોજિઆ
ગુજરાતી ફિલ્મ – સપ્તપદી

Loneliness ! A Loneliness !
શું છે આ Loneliness ?
કેમ છે આ Loneliness ?
Plenty of Loneliness !

એકલાં હોવું ! એકાંતમાં રહેવું !
એકલાં પોતે, પોતપોતાનાં ! પોતપોતામાં એકલાં હોવું !

કેમ નથી કોઈ એકબીજાનાં ? એકબીજામાં ?
Loneliness ! A Loneliness !
શું છે આ Loneliness ?

– ચંદ્રકાન્ત શાહ

New Jersey Showtimes
March 30th at 5:00 pm, Big Cinema, Edison, NJ
April 19th at Big Cinema, North Bergen, NJ

આંગળીમાંથી – મનોજ ખંડેરિયા

કંકુ ખરે છે આંગળીમાંથી…. Picture from : http://serc.carleton.edu

સકળ જીવનની પીડા અવતરે છે આંગળીમાંથી
ન થતી જાણ ને વીંટી સરે છે આંગળીમાંથી

કરું જો બંધ મુઠ્ઠી- હસ્તરેખા થઈ જતી ભીની,
ઝીણું ઝાકળ સમું કૈં ઝરમરે છે આંગળીમાંથી

ન સ્પર્શાતું – ન તરવરતું – ન રોકાતું – ન સમજાતું
પવનથી પાતળું આ શું સરે છે આંગળીમાંથી

જીવનની શુષ્ક બરછટતાનું આશ્વાસન છે એક જ આ
સુંવાળું રોજ રેશમ ફરફરે છે આંગળીમાંથી

વીત્યાં છે વર્ષ પ્હેલા સ્પર્શની પૂનમને ઝીલ્યાને –
છતાં ભરતી હજી ક્યાં ઓસરે છે આંગળીમાંથી

પીળાછમ બોર જેવો પોષનો તડકો ઝીલ્યો એની –
હજી પણ વાસ કૈં આવ્યા કરે છે આંગળીમાંથી

ચમત્કારો નથી તો આ લખાતા શબ્દો બીજું શું?
સતત કાગળ ઉપર કંકુ ખરે છે આંગળીમાંથી

– મનોજ ખંડેરિયા

વિવેક ટેલરના ગીત-ગઝલ અને એના સ્વરનામાનું નવું સરનામું..!!

મિત્રો,

આપે શબ્દો છે શ્વાસ મારા – લયસ્તરો – ટહુકો અને
બીજા બ્લોગ્સ – ફેસબુક જેવી જગ્યાએ ઓનલાઇન, કવિ સંમેલનમાં, કોઇ કવિતાની ચોપડીમાં, અખબારમાં.. એમ ઘણીવાર વિવેક ટેલરની કલમને માણી જ હશે..!

vivek

અને કદાચ આપે એના કાવ્યસંગ્રહ – શબ્દો છે શ્વાસ મારા, ગરમાળો પણ વાંચ્યા હશે, અને હા અડધી રમતથી… વિવેકના શબ્દોનું એ સ્વરમાનું તો ક્યાંથી ભૂલાય?

તો આજે… વ્હાલા મિત્ર વિવેકના જન્મદિવસે – એને જન્મદિનની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ સાથે – એના શબ્દો અને સ્વરનામાનું એક નવું સરનામું..!

અમેરિકામાં રહેતા વિવેકના ચાહકો માટે ખાસ:
વિવેકનો ગઝલસંગ્રહ ‘શબ્દો છે શ્વાસ મારા’ , કાવ્યસંગ્રહ ‘ગરમાળો’ અને એના ગીત-ગઝલોનું સ્વરાંકન – અડધી રમતી – હવે કોમ્પ્યુટરની થોડી ક્લિક પર તમારા ઘર આંગણે..!!

નીચે આપેલ લિંક પર ક્લિક કરો – જે તમને લઇ જશે – Ebay – જેના પરથી તમે વિવેકના શબ્દો-સ્વર તમારા ઘર આંગણે મંગાવી શકશો.

અડધી રમતથી – વિવેક ટેલરના ગીત-ગઝલનું સ્વરનામું

Click here to buy this CD from Ebay!

ગરમાળો – કાવ્યસંગ્રહ 

Click here to buy this book from Ebay!

 ********

 

શબ્દો છે શ્વાસ મારા – ગઝલસંગ્રહ  

 

Click here to buy this book from Ebay!

એક વળગણ જોઈએ – ઊર્મિ

25706_428448634941_4320931_n
(અઢળક ઈચ્છા…           Picture by Urmi, April 2010)

*

જીવનકાવ્યે
મિત્રતાનું ગાલગા
પણ જોઈએ.

*

માન્યતાને એક સરહદ જોઈએ,
રૂઢતાને પણ નિયંત્રણ જોઈએ.

શક્ય ક્યાં છે અહીં પરિત્યાગી થવું !
ત્યાગનું પણ એક વળગણ જોઈએ.

પ્રેમ, સમજણ કે પછી હો જીન્દગી…
સાવ નટખટ એક બચપણ જોઈએ.

હા, યુવાની થોડી ઉન્મદ જોઈએ…
પણ હો માનદ, એવું ઘડપણ જોઈએ.

જોઈએ, ઈચ્છા યે અઢળક જોઈએ,
પણ કદી અનહદની પણ હદ જોઈએ !

એક સરખી હોય ના ભરતી, સખા !
‘ઊર્મિ’ની પણ ક્યાંક વધઘટ જોઈએ…

-’ઊર્મિ’ (૨૬ મે, ૨૦૦૯)

Still I Rise – Maya Angelou (અનુ. પન્ના નાયક)

Click here – to know more about the poet Maya Angelou.

 

Maya Angelou
Maya Angelou

તમારાં કડવાં અને હડહડતાં અસત્યોથી
તમે મને ઇતિહાસમાં કોતરશો
કે
તમારા પગ નીચેના કચરામાં કચડશો
તો ય
રજકણની જેમ હું તો ઊભી થઇશ.

તમને મારું છેલબટાઉપણું અકળાવે છે ને?
તમે કેમ વિષાદથી ઘેરાયેલા છો?
મારા દીવાનખાનામાં જ
જાણે તેલના કૂવાઓના પંપ હોય એમ
વર્તું છું એટલે?

સૂર્યની જેમ, ચંદ્રની જેમ,
ભરતીની નિશ્ચિતતાથી,
આકાશે અડતી આશાઓની જેમ
હું ય ઊંચે જઇશ.

હું ભાંગી પડું એ જ તમારે જોવું હતું?
નતમસ્તક, નીચી આંખો?
હ્રદયફાટ રૂદનથી નબળા પડેલા
ખરતાં આંસુ જેવા ખભા?

મારો ફાટેલો મિજાજ તમને અપમાને છે ને?
મારા ઘર પાછળના વાડામાં જ
સોનાની ખાણ ખોદાતી હોય એમ
હું હસું છું
એ તમારાથી સહન નથી થતું ને?

તમે તમારા શબ્દોથી મારા પર ગોળી ચલાવી શકો છો
તમે તમારી આંખોથી મને આરપાર વીંધી શકો છો
તમે તમારા ધિક્કારથી મારી હત્યા કરી શકો છો
અને છતાંય
અવકાશની જેમ
હું સઘળે પ્રસરીશ.

મારી જાતીયતા તમને વિહ્વળ કરે છે ને?
મારી જાંઘોના મિલન પર હીરા ટાંગ્યા હોય એમ
હું નાચું છું
એનું તમને આશ્ચર્ય છે ને?

ઇતિહાસની લજ્જાની ઝૂપડપટ્ટીમાંથી
હું ઊગું છું.
હું ઊગું છું.

એવા ભૂતકાળમાંથી જેના મૂળ
રોપાયાં હતાં નર્યા દુઃખમાં.
હું ફાળ ભરતો, પહોળો, કાળો દરિયો છું.

ત્રાસ અને ભયની સીમા ઓળંગી
હું પ્રવેશું છું
અદ્ભૂત સ્વચ્છ પરોઢમાં
હું લાવું છું
મારા પૂર્વજોએ આપેલી બક્ષિસ.
હું છું ગુલામોનું સ્વપ્ન, ગુલામોની આશા.
હું ઊગું છુ.
હું ઊડું છુ.
હું પ્રસરું છું.

– માયા એન્જલુ (અનુ. પન્ના નાયક)

*********

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I’ll rise.

Does my sassiness upset you?
Why are you beset with gloom?
‘Cause I walk like I’ve got oil wells
Pumping in my living room.

Just like moons and like suns,
With the certainty of tides,
Just like hopes springing high,
Still I’ll rise.

Did you want to see me broken?
Bowed head and lowered eyes?
Shoulders falling down like teardrops,
Weakened by my soulful cries?

Does my haughtiness offend you?
Don’t you take it awful hard
‘Cause I laugh like I’ve got gold mines
Diggin’ in my own backyard.

You may shoot me with your words,
You may cut me with your eyes,
You may kill me with your hatefulness,
But still, like air, I’ll rise.

Does my sexiness upset you?
Does it come as a surprise
That I dance like I’ve got diamonds
At the meeting of my thighs?

Out of the huts of history’s shame
I rise
Up from a past that’s rooted in pain
I rise
I’m a black ocean, leaping and wide,
Welling and swelling I bear in the tide.

Leaving behind nights of terror and fear
I rise
Into a daybreak that’s wondrously clear
I rise
Bringing the gifts that my ancestors gave,
I am the dream and the hope of the slave.
I rise
I rise
I rise.

–  Maya Angelou