Category Archives: કવિઓ

તને વહાલો વરસાદ કે હું ? – મુકેશ જોષી

567579800_a39d24cc9d_m.jpg

મને સાચ્ચો જવાબ દઇશ તું?
તને વહાલો વરસાદ કે હું ?

તને વરસાદી વાદળના વાવડ ગમે
કે મારા આ મળવાના વાયદા
તને મારામાં ખૂલવું ને ખીલવું ગમે
કે છત્રીના પાળવાના કાયદા

તને વરસાદી મોરલાનું ટેંહુક ગમે
કે મારી આ કોયલનું કૂ… તને

તને વરસાદી વાદળનું ચૂમવું ગમે
કે તરસી આ આંખોનું ઝૂરવું
હું ને આ વાદળ બે ઊભાં જો હોઇએ
તો, કોનામાં દિલ તારે મૂકવું

તને આભમાં રમતું એ વાદળ ગમે
કે દરિયાનો કાંઠો ને હું… તને

તને છોને વરસાદ હોય વ્હાલો પણ,
કોણ તને લાગે છે વ્હાલું વરસાદમાં
તને આટલું ચોમાસું વ્હાલું જો હોય
તો આંખો ભીંજાય કોની યાદમાં

આઠે મહિના મને આંખોમાં રાખે
ને ચોમાસે કહે છે જા છૂ… તને

रंजिश ही सही, दिल ही दुखाने के लिये आ… – एहमद फराज़

આજે ફરીથી એક એવી ગઝલ લાવી છું, કે જેટલીવાર સાંભળો એટલીવાર વધુ ને વધુ ગમતી જ જાય…

ટહુકો પર પહેલા 4 જુદા અવાજમાં મુકેલી આ ગઝલ – આજે એક નવા સુમધુર સ્વર સાથે ફરીથી એકવાર રજુ કરું છું – અને એ અવાજ આમ તો હવે કોઇના માટે નવો નહીં રહ્યો હોય. છેલ્લા થોડા મહિનામાં તો એણે જાણે દેશ-દુનિયાના ભારતીયોને પોતાના અવાજનુ ઘેલુ લગાડ્યું છે.

સ્વર : ઐશ્વર્યા મજમુદાર.

—————————————————————–

Posted on September 16, 2007.

થોડા દિવસો પહેલા કુણાલના બ્લોગ પર મારી એક ઘણી ગમતી ગઝલ વાંચવા મળી. આમ તો હું વિચારતે જ હતી કે આ ગઝલ કોઇ દિવસ તમને પણ ચોક્કસ સંભળાવીશ, આ ગઝલ વાંચીને હવે સાંભળવામા મોડુ શું કરવા કરવું, એમ ને ?

તો આ વિષેની થોડી વાતો કુણાલ તરફથી. 🙂

અને એક જ ગઝલ ચાર જુદા જુદા અવાજમાં, મારા તરફથી….
—–

અહેમદ ફરાઝ… પાકિસ્તાનના શાયરોમાં કદાચ સૌથી વધુ પંકાયેલા શાયર…. તેમની ગઝલો અને નઝમો almost બધાં જ નામાંકિત ગઝલ-ગાયકોએ ગાઈ છે અને શોખીનો માણતા અને વખાણતા આવ્યા છે…

એમની આ એક ગઝલ જે મારી પ્રિય ગઝલોમાંની એક છે… અને બીજા ગાયકો કરતાં મને ( એટલે કે કુણાલને ) મેંહદી હસનનું composition સૌથી વધુ ગમે છે…

ranjishhi1.JPG

સ્વર : મેંહદી હસન

સ્વર : રુના લૈલા

સ્વર : શહેનાઝ બેગમ

સ્વર : આશા ભોંસલે

( મને આ ગઝલોનું રિમિક્સ નથી ગમતું હોં.. એમ તો મને કોઇ પણ ગીતનું રિમિક્સ નથી ગમતું, પણ મને થયું, direct comparision થઇ શકે એટલા પૂરતી પણ આ ગઝલ મુકવામાં વાંધો નથી. 🙂 )

रंजिश ही सही, दिल ही दुखाने के लिये आ…
आ फीर से मुजे़ छोड़ के जाने के लिये आ…

(ranjish : animosity)

पहेले से मरा़सिम न सही फीर भी कभी तो
रस्म-ओ-राहे दुनीया ही निभाने के लिये आ…

(maraasim : relationship; rasm-o-rahe duniyaa : manners, traditions of the world)

किस-किस को बतायेंगे जुदाई का सबब हम
तु मुज़से ख़फा है तो ज़माने के लिये आ…

कुछ़ तो मेरे पींदार-ए-मुहोब्बत का भरम रख़
तु भी तो कभी मुज़को मनाने के लिये आ…

(pindaar-e-muhabbat : love’s pride)

इक उम्र से हुं लज्ज़त-ए-गीरीया से भी मेहेरु़म…
ए राहत-ए-जां मुज़ को रुलाने के लिये आ…

(umr : ages; lazzat-e-giriyaa : joy of crying; mahruum : devoid; raahat-e-jaaN : comfort of the soul)

अब तक दिल-ए-खु़श फ़हम को है तुज़से उम्मीदें..
ये आखीरी शम्में भी बुज़ाने के लिये आ…

(dil-e-Khush-feh’m : understanding/gullible heart; ummideN : hopes; shammeN : lights)
– एहमद फराज़

હવે ના બે શેર હકીકતમાં તાલિબ઼ બાગ઼પતીના છે પણ મેંહદી હસન એને હંમેશા આ ગઝલની સાથે જોડી દે છે… છેલ્લો શેર મારો favourite છે… ( અને પહેલો શેર જયશ્રીનો favourite છે. )

माना के मुहोब्बत का छुपाना भी है मुहोब्बत…
चुपके से कीसी रोज़ ये जताने के लिये आ…

जैसे तुज़े आते है ना आने के बहाने…
ऐसे ही किसी रोज़ ना जाने के लिये आ…
– तालिब़ बाग़पती

ખરા છો તમે – કૈલાસ પંડિત

સ્વર : પંકજ ઉધાસ
આલ્બમ : રજુઆત

alone.jpg

.

દ્વાર ખખડ્યું કે વિચાયું ખોલતા
એ જ મળવાને મને આવ્યા હશે
મેં પછી સમજાવતા મુજને કહ્યું
આટલી રાતે તો એ હોતા હશે ?

– કૈલાસ પંડિત
——-

ઓ પ્રિયે, પરિકરના જેવું આ જીવન આપણું
બે જુદા શિર છે પરંતુ એક તન છે આપણું
વર્તુળો રચવા લગીની છે જુદાઈની વ્યથા
કાર્ય પૂરું થઈ જતાં સ્થાયી મિલન છે આપણું

– ઉમ્મર ખૈયામ ( અનુવાદ : શૂન્ય પાલનપુરી)
—- —–

ઘડીમાં રીસાવું, ખરાં છો તમે.
ઘડીમાં મનાવું, ખરાં છો તમે.

ન પૂછો કશું યે, ન બોલો કશું યે,
અમસ્તા મુંઝાઓ, ખરાં છો તમે.

ન આવો છો મળવા, ન ઘરમાં રહો છો,
અમારે ક્યાં જાવું, ખરાં છો તમે.

હતી ભાગ્યરેખા, ભુંસાઇ ગઇ.
નવી ક્યાંથી લાવું, ખરાં છો તમે.

મેં તો પાપડ બાંધ્યા ને આવી ઝરમરતી ઝૂલ.. – ભગવતીકુમાર શર્મા

 

મેં તો પાપડ બાંધ્યા ને આવી ઝરમરતી ઝૂલ, હવે કેમ કરી તડકા તડાવવા?
કાળમીંઢ વાદળીને કરગરી હું થાકી, વળી કાંચળીના મોરને શેં ટોકવા?

કોરું આકાશ જોઇ સહિયર બરકી’તી : ‘હાલ્ય, ગાશું ને વેલણ વટકાવશું
કાંસાની થાળી પે ગોરી હથેળીઓની મેંદીની ભાતને તરાવશું’

રેઢાં પડ્યાં’તા મારા વેલણ ને આડણી, અટકેલાં ગાણાં ક્યાં માંડવા?
મેં તો પાપડ બાંધ્યા ને આવી ઝરમરતી ઝૂલ, હવે કેમ કરી તડકા તડાવવા?

છાપરે ચડીને હું તો છંટાઇ છાકથી, ધાર એવી સોંસરવી ઉતરી !
કોરી અગાશીમાં તડતડતાં ફોરાંએ ફોરમની ઓકળીઓ ચીતરી !

ભર રે ચૈતરમાં રેલ્યો આષાઢ : હવે દિવસોને કેમ કરી ઠેલવા ?
મેં તો પાપડ બાંધ્યા ને આવી ઝરમરતી ઝૂલ, હવે કેમ કરી તડકા તડાવવા?

બપોરી વેળ સહેજ ઝોલે ચઢું ત્યાં સુણું પગરવ લીલાશને ઉંબરે
શેઢેથી સંચરીને ફળિયે ફોરેલ સૂર પાવાના એવા મુંને આવરે !

પાછળથી આવીને પોપચાં દબાવતાંને કાઢવાના મન ક્યાંથી લાવવા ?
મેં તો પાપડ બાંધ્યા ને આવી ઝરમરતી ઝૂલ, હવે કેમ કરી તડકા તડાવવા?

નશાના ધામ તરફ – અમૃત ‘ઘાયલ’

સ્વર : સંગીત – ??

1489667347_90c110bce7_m

.

નશાના ધામ તરફ મસ્તીના મુકામ તરફ,
નિગાહ છે કે રહે છે સદાય જામ તરફ.

કરી જો બંદગી સાહેબની અદબથી કરી,
વળ્યા ન હાથ અમારા કદી સલામ તરફ.

ઉઠાવો કોઈ જનાજો જવાન પ્યાસ તણો,
કે મીટ માંડી નથી જાતી ભગ્ન જામ તરફ.

હવે તો દ્રષ્ટી ફક્ત સાદગીને શોધે છે,
ગયો એ દોર કે રહેતી હતી દમામ તરફ.

એ સ્નેહનું જ રૂપાંતર છે એય પણ ક્યાંથી,
કે એમને હો તિરસ્કાર મારા નામ તરફ.

દીવાનગીમાં અજાયબ મળી ગઈ દ્રષ્ટી,
કે ફાટી આંખથી જોતા રહ્યા તમામ તરફ.

ગતિ ભણી જ નજર નોંધતા રહ્યા કાયમ,
કદી ગયા ન અમે ભૂલથી વિરમ તરફ.

જો હોય શ્રદ્ધા મુસાફર ને પૂર્ણ મંજિલમાં,
તો આપમેળે વળે છે કદમ મુકામ તરફ.

હતો એ મસ્ત પ્રવાસી કરી પ્રવાસ સફળ,
અનોખી શાનથી ‘ઘાયલ’ ગયો સ્વધામ તરફ.

-અમૃત ‘ઘાયલ’

ગઝલ – હરિશ્વંદ્ર જોશી

(આકાશની પ્રતિક્ષા…. સંચાર નથી શું પાંખમાં ?)
Photo byNikonsnapper 

——————-

અટકી જવાય સાંજમાં તો શું કરી શકો ?
બેસે ન સ્વપન આંખમાં તો  શું કરી શકો ?

મન શોધતું ફરે છે ઉદાસીના કારણો
પોતે જ હોય વાંકમાં તો શું કરી શકો ?

લાગે  કે એકઠું કરી લીધું બધું અને
નીકળે ન કાંઇ ફાંટમાં તો શું કરી શકો ?

આકાશ તો  યુગોથી પ્રતિક્ષા કરે છે
સંચાર હો ન પાંખમાં તો શું કરી શકો ?

લંબાય રાત અંધની આંખો સમી સતત
અટવાય સૂર્ય ઝાંખમાં તો શું કરી શકો ?

પીળાશ પી રહી છે સફેદીને પત્રની
શબ્દો જ હોય  ટાંકમાં તો શું કરી શકો ?

ચાવી દઇને વાગતાં વાજાં હરીશ સૌ
સરકે ન જીવ ખાંચમાં તો શું કરી શકો ?

ગીત લખું કે ગઝલ – મુકેશ જોષી

‘પાંચીકા રમતી’તી…. દોરડાઓ કુદતી’તી.. (બચપણ ખોવાણું) – ગીતનો સુમધુર કંઠ યાદ છે? ઝરણા વ્યાસના એ મીઠેરા કંઠનો પૂરેપૂરો લ્હાવો લેવો હોય તો એનો જવાબ છે – એમનું નવુ આલ્બમ ‘નિર્ઝરી નાદ’.

સ્વર : ઝરણા વ્યાસ
સંગીત : ઉદ્દયન મારુ

Photo by fringuellina

.

ફરી આંખ કાં સજલ
ગીત લખું કે ગઝલ

કોણ ફરી આવીને ઊભું, બંધ કલમને દ્વારે
જીવ પૂછે છે અડધી રાતે, કોણ હશે અત્યારે!

આ કોણ કાપતું મજલ
ગીત લખું કે ગઝલ

કોણ ફરી પગલીઓ પાડે, કાગળના આંગણામાં
નકકી કોઈ હશે પ્રગટતું, કવિ નામના જણમાં

આ કોણ આટલું સરલ
ગીત લખું કે ગઝલ!

હું જ લખું છું એ વિશે તો, મનેય પડતો શક
કો’ક લખાવી જાય છે ને, માનું મારો હક

(તો) થશે કો’ક દી ટસલ
ગીત લખું કે ગઝલ!

ગઝલ – બકુલેશ દેસાઇ

childhood(ગૂમ થયેલું શૈશવ..  )

————–

પડ હેઠળથી, પડ હેઠળથી, પડ નીકળે છે
નીરસ દિવસ – રાતો આડેધડ નીકળે છે

ગુમ થયું ક્યાં શૈશવ, ક્યાંક સગડ નીકળે છે?
પીછો કરતી પાકટતા અણઘડ નીકળે છે !

હા ને ના – ની વચ્ચે ખેંચ-પકડ નીકળે છે
રેશમ રિશ્તે પણ ગાંઠો સજ્જડ નીકળે છે

કોણ કહે છે : લીલી સૂકી વારા ફરતી
કાળી મહેનત અંતે સુક્કુ ખડ નીકળે છે

હા કે ના નો મતલબ એક જ થાય ખરો કે ?
એની વાતે ના માથું ના ધડ નીકળે છે !

હાથ મિલાવો, ચૂમો કે હળવે આલિઁગો
ચાહે તે રૂપમાં સંબંધ બરડ નીકળે છે. 

લાગણી-યાદો કંઇ નહિ એવા સ્ટેજ ઉપર હું
શ્વાસોના છેલ્લા દ્રશ્યે ભડભડ નીકળે છે.

બજે તાલ મંજીરા ઢોલ રે ભવાની માં – અવિનાશ વ્યાસ

ગુજરાતી ગરબાઓ જો આપણે આખુ વર્ષ સાંભળતા હોઇએ, તો આ ચૈત્ર નવરાત્રી વખતે કંઇ ગરબા વગર ચાલે?

આ ગરબામાં સ્વર – સંગીતનો એવો તો જાદુ છે કે હું જેટલી વાર સાંભળું એટલી વાર ૨-૩ વાર તો સાંભળવો જ પડે છે.. અને નવરાત્રી હોય કે ના હોય, ગરબે રમવાની ઇચ્છા થઇ જ જાય છે.

સ્વર : રેખા ત્રિવેદી

navratri

( picture by Meghna Sejpal )

.

બજે તાલ મંજીરા ઢોલ રે ભવાની માં
જોગણીયું સૌ ડોલે મનમાની માં
ગબ્બરને હીંડોળે
રમવા આવો ને માં, અમારે મ્હોલે

તોરણ બાંધ્યા શેરીને પોળે રૂપાળી માં
મસ્તક તારે ખોળે બિરદાળી માં
જનમ જનમને કોલે
રમવા આવો ને માં, અમારે મ્હોલે

માં..
પહેરી પગમાં પાવડી
તમે આવો ને રમવા માવડી
છે અંતર આશ આવડી
તમે તારો અમારી નાવડી

તુજ ભક્તિ ભરી રસ છોળે હેતાળી માં
તનમનિયા તરબોળે મતવાલી માં
હૈયું ઝંખી ઝોળે
રમવા આવો ને માં, અમારે મ્હોલે

માં
ચોસઠ ચોસઠ જોગણી
એની આંખ્યું ઝુરે છે વિજોગની
રત રઢિયાળી રમે બિરદાળી
આજ તાળી બજે છે ત્રિલોકની

નૈના તરસ્યા તુજ ને ખોળે કૃપાળી માં
સ્વપ્ન મહીં ઢંઢોળે મહાકાળી માં
આતમ અંબા ખોલે
રમવા આવો ને માં, અમારે મ્હોલે

લિમીટ – કૃષ્ણ દવે

MEERA[1]

ધારે તો સ્ક્રીનપર એ તમને જ ફીટ કરી દે.
ધારે તો મૂળમાંથી તમને ડિલીટ કરી દે.

જાણે છે એમને જે, તૈયાર સૌ રહે છે
કોને ખબર એ ક્યારે કોને રીપીટ કરી દે.

મોકલ હજુયે મોકલ આનાથી ઘૂંટ કાતિલ
પીનારનો ભરોસો એનેય સ્વીટ કરી દે.

અવગણ નહી તું એને ક્ષણને વિરાટ પગ છે
બે ચાર સ્ટેપ મૂકે તારી લિમીટ કરી દે.

શંકાની ન્યાત આખ્ખી હંમેશ ફ્લોપ ગઇ છે
ટાણુ એ સાચવી લે, શ્રધ્ધાને હિટ કરી દે.

દેખાય ધૂંધળું તો લ્યો આ ગઝલને પહેરો
દ્રષ્ટીનો ભેદ ભાંગે, દ્રશ્યોને નીટ કરી દે.