Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

ગણેશચતુર્થી ની શુભકામનાઓ…..

મારા તરફથી સૌને ગણેશચતુર્થીની શુભેચ્છઓ. દરેક કાર્યમાં ગણેશજીનો આશિર્વાદ મળતો રહે.. વિઘ્નહર્તા કાયમ સાથે રહે એવી આશા.

ગણેશચતુર્થી સાથે મારા બાળપણની ઘણી બધી યાદો જોડાયેલી છે. તો મને થયું કે આજે જરા એ વાતો કરું.

અતુલની લગભગ બધી કોલોનીમાં સાર્વજનિક ગણેશોત્સવ યોજાતો, સિવાય કે અમારી સુવિધા કોલોની. કદાચ એ અતુલની સૌથી નાની કોલોની હતી, એટલે. કોલોનીમાં એક મહારાષ્ટિયન કાકાનું ઘર, એટલે અમારી બચ્ચાપાર્ટીનો ગણેશોત્સવ તો એમને ત્યાં જ થતો. દરરોજ સાંજે આરતીમાં ચોકકસ જવાનું જ. ત્યારે જે આરતી અને ભજન ગવાતા, એ સાંભળવાની ખરેખર મઝા આવતી. ત્યારે તો અમે બધા ઘણા નાના, એટલે ગાતા તો ના આવડે, પરંતુ છેલ્લે સુધી તાળી પાડવાની મઝા અચૂક લેતા. એટલું ખબર પડતી કે જે ગવાય છે એ ગુજરાતી તો નથી. ફક્ત 2 લીટી આવડતી ત્યારે… જયદેવ જયદેવ જય મંગલમૂર્તિ, હો શ્રી મંગલમૂર્તિ… જ્યારે આરતી પૂરી થવાની હોય ત્યારે છેલ્લે હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે… હરે કૃષ્ણ હરે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ કૃષ્ણ હરે હરે..

* * * *

અને પછી….મોરિયા રે બાપ્પા મોરિયા રે….

એક દિવસ અમારી પલટનને તુક્કો સુઝ્યો… બધી કોલોનીમાં સાર્વજનિક ગણેશોત્સવ થાય છે, તો આપણી કોલોનીમાં કેમ નહીં ? ચાલો… આપણે પણ ગણપતિ બેસાડીયે. ડીંપુના ઘરનો બગીચો કોલોનીના મેદાનને અડીને જ હતો. ત્યાં ભેગા થયા બધા, અને નક્કી થઇ ગયું, કે આ વર્ષે આપણે ત્યાં પણ ગણપતિ આવશે. ત્યારે તો પોકેટમની જેવી વાત જ કયાં હતી? એટલે થયું કે જાતે જ મૂર્તિ બનાવીયે. બધાએ ભેગા મળીને કોશિશ કરી તો ખરી, પણ કંઇક જોઇએ એવો ઘાટ ના આવ્યો.

એટલામાં કોઇ એક કાકાએ થોડુ પ્રોત્સાહન આપ્યું, છોકરાઓ… મૂર્તિ હું લાવી આપું છું. અમે બધા તો ખુશ ખુશ…
હવે next stage. સ્થાપના ક્યાં કરવી? 15 નંબરનું ઘર ખાલી જ હતું, એના ઓટલે. બેઠક તૈયાર કરી, બધાના ઘરેથી કંઇક ને કંઇક ભેગુ કરીને ગોઠવાઇ ગયું. પરંતુ બપોર થઇ ને વરસાદ ચાલું. પ્લાસ્ટિક બાંધીને કોશિશ તો કરી કે વરસાદનું પાણી મૂર્તિ સુધી ના પહોંચે, પણ પવન ઘણો હતો.. એટલે ખાસ્સી મહેનત કરી. પણ એટલો મેળ ના પડ્યો. એવામાં કંઇક તો કોઇએ વ્યવસ્થા કરી ( કોણે અને કેવી રીતે, એ યાદ નથી. ) અને અમને અઠવાડિયા માટે એ ઘરની ચાવી મળી ગઇ. પછી તો એ ઘરનો ઓરડો ઘણો સારી રીતે શણગાર્યો. આખી કોલોનીમાં આમંત્રણ આપ્યું, કે આરતી માટે આવજો. બધા એ નક્કી કરી લીધું કે કયે દિવસે કોને ત્યાંથી પ્રસાદ આવશે.

એક અઠવાડિયા સુધી, સ્કૂલેથી આવ્યા, લેસન પતાવ્યું, કે બઘાને ભેગા થવાનું એક જ સ્થળ, 15 નંબરનું ઘર. ખરેખર એ દિવસો ઘણા યાદ આવે છે આજે. મને ખાત્રી છે કે એ 18-20 જણા આજે જ્યાં પણ હશે, કયારેક તો એ ગણેશચતુર્થી જરૂર યાદ કરતા હશે.

અને મને યાદ છે જયારે હું 6th std માં હતી, ત્યારે મારો જન્મદિવસ અને ગણેશચતુર્થી એક જ દિવસે આવ્યા. એક તો જન્મદિવસ, અને સ્કૂલમાં રજા.. વાહ.. મઝા હતી એ દિવસે તો. સવારે પપ્પા અને ભાઇ કંઇક કામ માટે વલસાડ ગયા હતા, અને હું તૈયાર થઇને જતી હતી સોનલના ઘરે. સોનલની બાજુમાં જ પ્રિતેશભાઇ અને અંકુરનું ઘર, એટલે સોનલ ત્યાં હતી, તો હું પણ ત્યાં પહોચી. પ્રિતેશભાઇએ પૂછ્યું, કયા કલરની સાઇકલ મંગાવી? મેં સામે પૂછ્યું, સાઇકલ ?? તો મને કહે… આજે તારો birthday છે ને ? મેં કહ્યુ, ‘હા…’. તો એ મને કહે, તારો ભાઇ અને પપ્પા તારા માટે સાઇકલ લાવવાના છે આજે… (મારા ભાઇ અને પ્રિતેશભાઇ એક જ ક્લાસમાં, અને સારા મિત્રો પણ ખરા.. )
પછી મને યાદ આવ્યું, કે કાલે સાંજે જ ભાઇએ રસ્તે જતી એક સિલ્વર કલરની સાઇકલ બતાવીને પૂછ્યું હતુ, કે તને સિલ્વર કલરની સાઇકલ ગમે? અને મેં કહ્યું હતુ, કે મને તો ભુરા કલરની વધારે ગમે.
હું તો દોડી ઘરે… મમ્મી પાસે ખાત્રી કરી કે આજે મારા માટે સાઇકલ આવવાની છે. અને પછી તો એ સાઇકલ મારી બહેનપણી જેવી જ થઇ ગઇ હતી. એણે મને ઘણો ઘણો સાથ આપ્યો…

એક રીતે આવું બધું યાદ કરીને હસવું આવે છે, તો સાથે સાથે જગજિતસિંગની પેલી ગઝલ પણ યાદ આવી જાય… વો કાગઝકી કશ્તી… વો બારિશકા પાની…

जयदेव जयदेव जय मंगलमूर्ती

ganesha.jpg

સ્વર : લતા મંગેશકર

* * * * *

સ્વર : સુરેશ વાડકર

* * * * *

सुखकर्ता दुःखहर्ता वार्ता विघ्नाची
नुरवी पुरवी प्रेम कृपा जयाची
सर्वांगी सुंदर उटि शेंदुराची
कंटी झळके माळ मुक्ताफ्ळांची

Continue reading →

મુક્તકો – બરકત વિરાણી ‘બેફામ’

 

મંઝિલ બનીને આવ ન રહેબર બનીને આવ
મુઝ માર્ગમાં ભલે ન તું સહચર બનીને આવ
કિન્તુ મને ન છોડ અટુલો પ્રવાસમાં
કાંઇ નહીં તો છેવટે ઠોકર બનીને આવ

જે વસ્તુ મળી જાય તે મિલકત થાયે
દુર્લભ જે બની જાય તે હસરત થાયે
બન્નેને સમાવીને જે આવે દિલમાં
એને જો પિછાણો તો મહોબત થાયે

જયારે તું આવ મિલનકાજ, સરિતા થાજે
શોકમાં સાથી બની જા, તો મુદિતા થાજે
કિન્તુ આવે જો સમય મુજથી જુદા થાવાનો
તો બીજું કાંઇ નહીં, માત્ર કવિતા થાજે

( કવિ પરિચય )  

ખોબો ભરીને અમે -જગદીશ જોષી

સ્વર : નિરુપમા શેઠ.

.

ખોબો ભરીને અમે એટલું હસ્યાં
કે કૂવો ભરીને અમે રોઈ પડ્યાં.

ખટમીઠાં સપનાઓ ભૂરાં ભૂરાં
કુંવારા સોળ વરસ તૂરાં તૂરાં
અમે ધુમ્મસના દરિયામાં એવાં ડૂબ્યાં.
કે હોડી-ખડક થઈ અમને નડ્યાં.

ક્યાં છે વીંટી અને કયાં છે રૂમાલ?
ઝૂરવા કે જીવવાનો ક્યાં છે સવાલ?

કૂવો ભરીને અમે એટલું રડ્યાં
કે ખોબો ભરીને અમે મોહી પડ્યાં.

H एक अकेला इस शहेर में…

અમેરિકા આવતા દરેક વ્યક્તિની જેમ હું પણ ઘણાં સપનાઓ લઇને અહીં આવી’તી. (જે ઇશ્વરકૃપાથી હજુ પણ ટકી રહ્યા છે). સેન ફ્રાન્સિસ્કોમાં રહેવાની ખરેખર મઝા આવી. શરુઆતમાં જ્યારે ટ્વિન પીક્સ પર આવેલા ઘર દૂર દૂરથી પણ દેખાતા, ત્યારે હંમેશા ‘દો દિવાને..’ ગીતના આ શબ્દો યાદ આવતા.

ઇન ભુલ-ભુલૈયા ગલિયોંમેં, અપના ભી કોઇ ઘર હોગા..
અંબર પે ખુલેગી ખિડકીયાં, ખિડકી પે ખુલા અંબર હોગા..

( ટ્વિન પીક્સ એટલે એસ.એફ. નો એ ટેકરો, જેના પરથી આખું શહેર દેખાય. સેન ફ્રાન્સિસ્કોમાં આમ પણ મોંઘવારી ઘણી, અને ટ્વિન પીક્સ પર ઘર એટલે સેન ફ્રાન્સિસ્કોના સૌથી મોંઘા ઘર. )

ભણવાનું પુરું થયું, અને હવે નોકરી માટે એસ.એફ. છોડીને જવું પડે છે. નવું શહેર, નવી નોકરી, થોડો ડર.. અને એ જ સપનાંઓ…

ઘણાં દિવસથી એ નવા શહેરમાં ઘર શોધું છું.. તો વારંવાર આ ગીત યાદ આવે છે.

santa monica

Ek Akele is Shaher me,
Raat me aur dopaahar me,
Aaboodana dhundhta hai, ashiyaana dhundhta hai.

Din khaali khaali baartan hai,
Aur raat hai jaise aandha kuva
Een sukhi andheri aakhon me,
Aansoo ki jagaha aata hai dhuva
Jeene ki wajah to koi nahin,
Marne ka bahana dhundhta hai, dhundhta hai.

Een umra-si lambi sadkon ko,
Manzil tak pohanchte dekha nahi,
Yeh bhaagati daudti rahite hai,
Eenhe thehrana aata nahi,
Iss ajnabee-si shehar me,
Jaana pehachana dhundhta hai, dhundhta hai.

H खामोशी में पुकार है.. (મૌન નો નાદ….)

એક વાર ‘ડી’ને ભીંજવતા ગીતોમાં મને મારા એક ઘણાં ગમતા ગીતના શબ્દો મળી ગયા. કોઇ ગીત એ.આર.રહેમાનનું હોય, તો એ ગીત ગમી જવા મોટેભાગે તો એ એક જ કારણ પુરતું હોય.

આ ગીત હિંદીમાં અને English માં પણ સાંભળવાની એક અલગ મઝા છે.

‘ડી’ના શબ્દોમાં જ કહું તો ‘પરાભૌતિક અનુભવ કરાવતું આ ગીત જરુર સૌને ગમશે…!’

સ્વર ઃ સાધના સરગમ

warriors

Composer: A. R. Rahman
English Lyrics: BlaaZe
Vocalist: Sunitha Sarathy

———————————–

खामोशी में पुकार है..
आहों का बाझार है..
तनहा दिल बेझार है..
आजा हम इस पार है..

सेहरामें आई है शाम,डूबा दिन करके सलाम.
सर्द हवा का झोंका तेरे नाम,
तलवारों को अपनी दे आराम…..

धरती के ईस आंगन को,खून से ना रंग दामन को,
होना था जो वो हो चूका..
होता है खुद वक्त गवाह,तीखी यादें भुल भी जा,
अश्कों में डूबी है क्युं ये जां..?
सूरज कल फीर आयेगा, जीवन चलता जायेगा,
पलने दे अरमां का जहां…

क्युंकी तु तन्हा ही नहिं है संग तेरे हम,
दिल की आंखों से देखे है तुज़को हमदम..
हर लम्हा…….

मुज़को दे आवाझें तु,जब भी चाहे साथी तु,
जैसे पर्बत छलके सागर में,बांटे तन्हाई हम साथे में…

मुश्किल में आसानी है,तकलीफों मे राहत है,
ईनसे भी आगे नीकल जा तु…
अपने भी खोये तुने,आंसू भी पाये तुने,
हिम्मत को मंझिल देगा तु….

क्युंकी तु तन्हा ही नहिं है संग तेरे हम,
दिल की आंखों से देखे है तुज़को हमदम..
हर लम्हा…….

खामोशीमें पुकार है..
आहोंका बाझार है..
तनहा दिल बेझार है..
आजा हम इस पार है..

———————————–

Composer: A. R. Rahman
English Lyrics: BlaaZe
Vocalist: Sunitha Sarathy

Warriors on Pace- forever more
Warriors in peace – no time for war
Warriors in deed – we know the score
Warriors of heaven & Earth below …

Continue reading →

મારો ઉજાસ થઇને – કરસનદાસ લુહાર

આ ઉષ્ણ અંધકારે મેઘલ ઉજાસ થઇને,
આંખોમાં તું ઊગી જા ઘેઘૂર ઘાસ થઇને.

અકબંધ કેવી રીતે રાખી શકું મને હું ?
જ્યારે તું પંક્તિમાં તૂટે છે પ્રાસ થઇને.

ચાલ્યું ગયું છે મૂકીને ઝળહળાટ ઘરમાં,
આવ્યું હતું જે રહેવા કાળી અમાસ થઇને.

સુંવાળી કામનાઓ લીંપીં દે લોહીમાં તું,
આ જંગલી ફૂલોની આદિમ સુવાસ થઇને.

તારું તમસ લઇને હું ખીણમાં પડ્યો છું,
ને તું શિખર ચડે છે મારો ઉજાસ થઇને.

લોબાન-ધૂપ જેવી પ્રસરી છે લાગણીઓ,
કોઇ ફકીર કેરો લીલો લિબાસ થઇને.

ઘરથી તે ઘર સુઘીના રસ્તાઓ છે વિકટ કે,
ભૂલો પડ્યો હું ઘરમાં ઘરનો પ્રવાસ થઇને.

કંઇ ક્યારનો આમ – અમૃત ઘાયલ

સ્વર : મનહર ઉધાસ

.

કંઇ ક્યારનો આમ જ મુગ્ધ બની, આ મીનાબજારે ઉભો છું
લાગી છે કતારો નજરોની, નજરોની કતારે ઉભો છું

આ તારી ગલીથી ઉઠી જવું, સાચે જ નથી મુશ્કીલ કિંતું
તું સાંભળશે તો શુ કહેશે, બસ એ જ વિચારે ઉભો છું

સમઝાતું નથી કંઇ ક્યાંથી મને, આ આવું લાગ્યું છે ધેલું
જાકારો મળ્યો તો જ્યાં સાંજે, ત્યાં આવી સવારે ઉભો છું

જોયા છે ઘણાંને મેં ‘ઘાયલ’, આ ટોચેથી ફેંકાઇ જતા
એકાદ ઘડી આ તો એમ જ, આવીને મિનારે ઉભો છું

મુક્તકો – ગની દહીંવાલા

મૂકી છે પીઠ પાછળ સૂરજે પોતાની દુનિયાને
હું બેઠો છું નદીકાંઠે લઇ ખોળામાં સંધ્યાને
હવે મોડા પડો તો પૂછજો બાળકને સરનામું
કદાચિત ઓળખે એનાં રહસ્યો આ સમસ્યા ને

ચાહું છું કોઇમાં વિશ્વાસ મૂકી દઉં આજે
જિંદગી કોઇનો એ રીતે સહારો લઇ લે
જે રીતે આવીને ઠલવાય હજારો મોજાં
જેમ સાગરનો બધો ભાર કિનારો લઇ લે

ચાહું છું એટલું રંગીન જીવન થઇ જાયે
વેદીઆ મારી તબિયતને ‘ગુલાબી’ કહી દે
જે રીતે રાહમાં ભૂખ્યાને લથડતો જોઇ
સજ્જનો નાક ચઢાવીને ‘શરાબી’ કહી દે

મિત્ર! આ મારી તરફ જોઇને હસતાં પુષ્પો
મારા ભૂતકાળના રંગીન પ્રસંગો તો નથી
કૈંક કરમાઇને ક્યારીમાં પડ્યા છે એમાં
જોઇ લેવા દે મને મારા ઉમંગો તો નથી?

એ રીતે તારા ભરોસે હું જીવું છું જીવન
જાણે પડતો કોઇ આધારને પકડી લે છે
દિલને દઇ જાય છે એ રીતે તું રંગીન ફરેબ
જાણે બાળક કોઇ અંગારને પકડી લે છે

સફરમાં કેટલા દિવસો વીતાવ્યા કેટલી રાતો
વિપદની કેવડી વણઝાર કે છેડો ન દેખાતો
કદી આ કાળ કેરી મંજરીના તાલમાં વાગી
પરંતુ સર્વ સંજોગોમાં વણઝારો રહ્યો ગાતો

વ્હાલા ભારતના જુદાં જુદાં રંગો…. નવરસ

સ્વાતંત્ર્ય દિવસની શુભકામનાઓ. Happy Independance Day..
ટહુકા પર આજે કંઇક નવું. સંગીતની સાથે સાથે ભારતના જુદાં જુદાં રંગો દર્શાવતા ચિત્રોનું સુંદર સંકલન.

A video used to be embedded here but the service that it was hosted on has shut down.

Click here to download this video and view in Full Screen (with better impact) in your media player.

સૌને મારા અને નિલેશના જય હિંદ.