એક સુસ્ત શરદની રાતે
આળસ મરડી રહી’તી ક્ષિતિજે ને વ્યોમ બગાસું ખાતું હતું;
આંખો ચોળી નિદ્રાભારે પાંપણ પલકાવતી તારલીઓ,
ભમતી’તી આછી વાદળીઓ કંઈ ધ્યેય વિના અહીંયા ત્યહીંયાં;
ચંદાએ દીવો ધીમો કરી મલમલની ચાદર ઓઢી લીધી.

એક સુસ્ત શરદની રાતે
ત્યાં મંદ પવન લ્હેરાયો,
ડાળે પંખી બેચેન થયાં, જરી ઘેનભરી કચકચ કીધી
એક બચ્ચુ હરણનું બેઠું થયું હળવેથી ડોક ખણી લીધી,
મૃગલીએ પાસું બદલીને નિજ બાળનું શિર સૂંઘી લીધું,
ને ભીરુ સસલું ચમકીને બેચાર કદમ દૂર દોડી ગયું.

એક સુસ્ત શરદની રાતે
જ્યાં મંદ પવન લ્હેરાયો,
ચંપાએ ઝૂકી કાંઈ કહ્યું મધુમાલતીના કાનોમાં;
મધુમાલતી બહુ શરમાઈ ગઈ
અને ઝૂમખે ઝૂમખે લાલ થઈ
ને ચંપો ખડખડ હસી પડ્યો.
ભ્રૂભંગ કરી રહી વૃક્ષઘટા,
કંઈ ફૂલ બકુલનાં કૂદી પડ્યાં મધુવનની ક્યારી ક્યારીએ,
માંડી કૂથલી ઉશ્કેરાઈ ને ચકિત થઈ ગભરુ કળીઓ
ગુલબાસ જૂઈ ગણગણી ઊઠ્યાં,
દર્ભે ડમરાને ગલી કરી,
ને વૃદ્ધ પીપળો ડોકું ધુણાવી ગયો સમય સંભારી રહ્યો.

એક સુસ્ત શરદની રાતે
જ્યાં મંદ પવન લહેરાયો,
કાઢીને અંચલ મેઘ તણો દિગ્વધૂપ અંગો લૂછી રહી,
જોવા શશિરાજ ચઢ્યો ગગને, અણજાણને ઈચ્છા જાગી ગઈ;
ક્યહીંથી અણદીઠો સ્નેહ ઝર્યો પ્રસ્વેદ ફૂટ્યો પાને પાને,
સૂતેલી કલાન્ત પ્રગલ્ભ ધરાને રૂપેરી રોમાંચ થયો,
એક સુસ્ત શરદની રાતે
જ્યાં મંદ પવન લહરાયો.

મારું  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા,
રે  રાજ,  મારું  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.

જ્યારે  સૂરજદેવ  થાકી  આકાશથી  પચ્છમમાં  ઊતરી  ગયેલા,
ધરતી  રાણીનું  હૈયું  જ્યારે  ઉલ્લાસથી  શ્વાસ  લેતું  આશથી  ભરેલા,
એવી  એક  સાંજ  રે  ઘેલું  બનેલ  આ  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.
રે  રાજ,  મારું  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.

ત્યારથી  તે  આજ  સુધી  ચૌટે  ને  ચોકમાં  શોધું  હું  બ્હાવરી  શી  એને,
સાગરને  તીર  કે  નદીઓનાં  નીરમાં  તારલાને  લાખલાખ  નેને,
ક્યાંયે  ના  ભાળતી  સહેજે  ગયેલ  જે  હૈયું  ખોવાઇ એક  વેળા,
રે  રાજ,  મારું  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.

ખોળી  ખોળીને  એની  આશ  છોડી  આજ  હું  આવતી’તી  સીમમાંથી  જ્યારે,
ત્યારે  દીઠો  મેં  ક્હાન  પાવો  વગાડતો  ઝૂલીને  વડલાની  ડાળે,
બોલ્યું  શું  પાવાના  મધમીઠા  સૂરમાં,  જે  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.
રે  રાજ,  મારું  હૈયું  ખોવાયું  એક  વેળા.

 

પહેલેથી આંકેલો ચીલો ચીંધ્યો ને કહ્યું
જોઇ લે આ જ તારો રૂટ છે
પછી એને આંગળીથી અળગી કરીને કહ્યું
હવે તને ચાલવાની છૂટ છે

આમ તો મારગ છે સીધો પણ ઢાળ પર
મળી જાય ફૂલ કે પતંગિયા
તોય દોડવું નહિ ને ફૂલ તોડવું નહિ
ને વળી ખિલવાની વાતે નનૈયા

મોટેથી હસવાની અમથી છે ના
આમે એના ક્યાં કારણ લખલૂટ છે

આખું આકાશ એની આંખમાં સમાય
પણ પાંખોમાં પીંછા તો ચૂપ
ઊડવું હો દૂર તોય ટોળામાં રહીને
સાવ બીબામાં ઢાળેલા રૂપ

પીંછા તો ખેરવ્યાં પણ બહુબહુ તો પાલવથી
પહોંચ્યા જ્યાં પંજાબી સૂટ છે

દઇ દીધો દરિયો પણ તરવાની ના
અને રમવું પણ ફેંકવો ન પાસો
આવી વાતોમાં જોજે આંસુ તો દૂર
ક્યાંય સરે નહિ એકે નિસાસો

બાકી ભીતરમા મોજાં તો એવા ઉછળે
એનાં એકમ ના મીટર ના ફૂટ છે