Category Archives: જયશ્રી મર્ચન્ટ

YouTube સિરીઝ ‘અમે તમે અને આપણે’ના 100 એપિસોડ નિમિત્તે સંપાદક નંદિતા ઠાકોર સાથે વિશેષ સંવાદ

સાહિત્ય વિશેનું કોઈ પણ નવું કામ શરુ કરવા માટે વિચાર વસ્તુની સમજણ, ઉત્સાહ અને એક દિશા જોઈએ, પણ એ જ કામ સતત રીતે દર અઠવાડીએ કરવા માટે ખંત અને લગન જોઈએ. અને જયારે દર અઠવાડીએ નવા જ લેખકો, સંગીતકારો અને ગાયકોની રચનાઓને રજૂ કરવાની હોય ત્યારે સ્પષ્ટ concept, દૂરંદેશી વાળું સઘન આયોજન, વિવિધ વ્યક્તિત્વો સાથે કામ કરવાની સૂઝ અને આવડત અને એથીય વધુ જોઈએ પોતાના કામમાં, વિષયવસ્તુમાં દ્રઢ વિશ્વાસ.
નંદિતા ઠાકોરની શ્રેણી ‘અમે તમે અને આપણે’ આવા પ્રેમ, દ્રઢ વિશ્વાસ અને લગનનું જ સુંદર પરિણામ છે. આ અનન્ય શ્રેણી જે કોવિડ મહામારી વખતે શરુ થઇ અને વિસ્તરી, એના 100 એપિસોડ આજે પુરા થાય છે ત્યારે આ સાહિત્ય, સંગીત પ્રત્યેના નંદિતા બેનના પ્રેમની ખાસ ઉજવણી ‘ટહુકો’ના ‘આંગણા’માં કરતાં અત્યંત આનંદ થાય છે. 
તો લો આ રહ્યો  ‘અમે તમે અને આપણે’ નો 100મો એપિસોડ –

નંદિતા બેનના વિવિધરંગી વ્યક્તિત્વ વિષે વધુ જાણો જાણીતા કવયિત્રી જયશ્રી મર્ચન્ટના શબ્દોમાં
નંદિતા ઠાકોર, અમેરિકામાં ડાયસ્પોરાનું એવું નામ કે જે લેખક, કવિ, ગાયક, સંગીતકાર અને શાસ્ત્રીય સંગીત વિશારદ છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં બહુ ઓછા એવા સાહિત્યકાર અને કવિ છે જેઓ કવિતા, ગીત અને ગઝલ તો લખે પણ એને સંગીતબદ્ધ પણ કરે અને ગાઈ પણ શકે. પોતાની આ સાહિત્ય-સંગીતની સફરના રસ્તે તેઓ માત્ર પોતાના જ શબ્દોના અજવાળાં નથી પાથરતાં, પણ, અનેક નવા-જૂના કવિઓના શબ્દોને પણ ખૂબ વ્હાલથી, લાડ લડાવીને પાછાં અછોવાનાયે કરે. પોતે તો ઉર્ધ્વગામી સફર પર હોય પણ ન જાણે કેટલાય જાણીતા અને અજાણ્યા નામોને પોતાની સાથે આંગળી પકડીને નંદિતાએ બિલકુલ “સેલ્ફલેસ” – નિ:સ્વાર્થપણાથી સાહિત્યની આ આકાશગંગાની સેર કરાવી છે.
આજના અણધાર્યા અને કપરા સમયમાં “અમે તમે ને આપણે” જેવી અદ્ભૂત શ્રેણીના ૧૦૦ એપિસોડ અત્યંત શ્રમ લઈને સંજોવવા એ તો કાંકરામાંથી ઘઉં વીણવા જેવું કષ્ટદાયક કામ છે. કોઈ પણ જાતનો અભિમાનનો ભાર રાખ્યા વિના નંદિતાએ આ કષ્ટને હસતાં-રમતાં, સહજતાથી અપનાવીને, મરજીવાની જેમ, સાહિત્યના ઊંડા સમંદરમાં ડૂબકી મારીને સાચા મોતી લઈ આવવાનું કામ કર્યું છે. અન્ય સાહિત્યકારોના ઉજળા પાસાને પણ પોતીકા માનીને એટલા જ ખંતપૂર્વક અને ખુશીથી રજુ કરવામાં નંદિતાના સ્વભાવનું ઋજુ પાસું ઉજાગર થાય છે. અને આ જ વાત નંદિતાને એક મુઠ્ઠી ઊંચેરી વ્યક્તિ બનાવે છે.
નંદિતાએ પત્રકારત્વ અને માસ કમ્યુનિકેશનમાં બેચલર્સ અને અંગ્રેજી સાહિત્યમાં એમ.એ. કર્યું છે. એમણે પત્રકારત્વનો બહોળો અનુભવ લીધો છે. ‘નિલાંબરી’, ‘ક્ષણોની સફર’ અને ‘મારામાં તારું અજવાળું’ જેવા ત્રણ કાવ્યસંગ્રહો તથા અનુભૂતિના અક્ષર’ નામે પત્રસંપાદન આપીને આપણી ભાષાને સમૃદ્ધ કરી છે. નંદિતાએ ‘કૃષ્ણપ્રીત’ – હિન્દી ભક્તિ ગીત આલ્બમ બહાર પાડ્યું છે. જેમાં ગીત, સંગીત અને સ્વર, બધું જ નંદિતાનું છે. વાચન-લેખન ઉપરાંત પ્રવાસ,ફોટોગ્રાફી અને સંગીત જેવા ગમતા વિષયોને એમની પ્રિય કોફીની વરાળમાં ઘોળીને પી જનાર નંદિતા પાસેથી ‘ફિલ્ટર કોફી’ની શ્રેણીમાં આવા રસપ્રદ વિષયોનો નિચોડ મળે છે. અમારા માટે આ ગર્વ અને ગૌરવની વાત છે કે આ શ્રેણીનો લાભ અમારા “આપણું આંગણું” ના સાહિત્યને સમર્પિત બ્લોગને મળી રહ્યો છે.
આજે આવા નંદિતા ઠાકોરની આ સફરને આપ સહુ સમક્ષ મૂકતાં “ટહુકો” અને “આપણું આંગણું”ની ટીમ આનંદ અનુભવી રહી છે.

અમે તમે ને આપણે YouTube સિરીઝના 100 એપિસોડ નિમિત્તે સંપાદક નંદિતા ઠાકોર સાથે વિશેષ સંવાદ ‘ટહુકો’ અને ‘આપણું આંગણું’ બ્લોગના સંયુક્ત ઉપક્રમે –

‘આપણું આંગણું’ બ્લોગ Link – http://aapnuaangnu.com/
‘અમે તમે અને આપણે’ Youtube Channel Linkhttps://www.youtube.com/channel/UC-7dI31Qq1-lgdqvibwCxeg

‘આપણું આંગણું’ આયોજિત ત્રિદિવસીય લલિત નિબંધ શિબિર (Online) – ૧૮-૧૯-૨૦ જૂન, ૨૦૨૧

Tahuko Foundation team supports the exceptional literary activities by ‘આપણું આંગણું’ blog team. Thank for your passion and dedication towards Gujarati Language & Literature, Jayshree Merchant and Hiten Aanandpara.

Please join this 3 day shibir on Lalit Nibandh. See details below:

“આપણું આંગણું” બ્લોગ આયોજિત

ત્રિદિવસીય લલિત નિબંધ શિબિર (Online) – ૧૮-૧૯-૨૦ જૂન, ૨૦૨૧.

ફેકલ્ટી: ડૉ. મણિલાલ હ. પટેલ
કુલ : ૩ સેશન
રોજનો : દોઢ કલાક

શિબિરમાં ભાગ લેવા રજિસ્ટ્રેશન જરૂરી. રજિસ્ટ્રેશનની છેલ્લી તારીખ: ૧૭ જૂન

આ ગુગલ ફોર્મ ભરી આપ રજિસ્ટ્રેશન કરી શકો છો.
https://forms.gle/yNUUTFc5KnBP4kQG8

પ્રવેશ ફી ભરવા માટેની વિગત :
1. GPay | Paytm | Whatsapp
Payment No:
+91 9869439539
In the name of :
Hiten M Anandpara

2. for Payment via
Credit card / Debit Card /
Net Banking
Click this Payment Link:
https://imjo.in/6Xph7S

બને છે – જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

પઠન – જયશ્રી વિનુ મરચંટ

.

કશું જિંદગીમાં અચાનક બને છે
ન હો જ્યાં કશુંયે ત્યાં થાનક બને છે

હું માગણ જો માગું બરાબર એ લાગે
કરો શું જો દાતા જ યાચક બને છે

બધું છે છતાંયે કમી શેની લાગે?
જો પૂછું તો દિલ આ અવાચક બને છે

અમે તો રહ્યાં માગતા હાથ એનાં
ડુબે એનાં ક્યાં કોઈ તારક બને છે?

વરસ મેઘ બારે, તરસ છીપશે ક્યાં
ન છીપે તરસ તો જ ચાતક બને છે

નયનથી ખરે આંસુના કંકુ ચોખા
ને પૂજાની “ભગ્ન” આ તાસક બને છે
– જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

લાગે – જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

પઠન – જયશ્રી વિનુ મરચંટ

.

સવારો હવે તો વજનદાર લાગે
સુકોમળ આ તડકાનો પણ ભાર લાગે

છે શરણાગતિ કેવી દૈવી તમારી
હું જીતું છતાં પણ મને હાર લાગે

સજાવી કહું વાતને લે હું થોડી
સીધીસટ કહું તો નહીં સાર લાગે

ભળે બોલવામાં વધુ ટોળ ટોણાં
ફુલો જેવા સંબંધ પણ ખાર લાગે

છે શું ‘ભગ્ન’ એની ગઝલમાં તે એવું
ઊતરતાં જ દિલમાં તરત ધાર લાગે
– જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

કાળચક્રનો નિયમ – જયશ્રી મર્ચન્ટ

ગ્રીષ્મ, શરદ અને હેમંતમાં
લાંબા-ટૂંકા થતાં આ દિવસો..

સતત બદલાતી ઋતુઓની છડી પોકારતા,
કાળચક્રની ધરી પર સતત ફર્યા કરે છે,
થાક્યા વિના

તારા ગયા પછી સ્થગિત થયેલી મારી રાતો
ને મારા દિવસો પણ
ઋતુઓના આ નિયમને
ક્યારેય અનુસરશે ?
-જયશ્રી મર્ચન્ટ

એક ટીપું આંસુનું – જયશ્રી મર્ચન્ટ

આંખથી અનાયાસે
ખરી પડેલાં આંસુને
ચાંચમાં ઝીલવા,
કોઈક ચાતક
ક્યાંક તો વાટ જોતું હશે,
બસ, એ એક ભ્રમમાં
હું તો વરસાવતી રહી,
આંસુનો વરસાદ સતત…

પણ ત્યારે ચાતક ક્યાંય ન હતું
હવે ચાતક
મારા આંગણામાંના
ઝાડની ડાળ પર બેઠું છે
પણ, મારી આંખે
નથી તો શ્રાવણ
કે નથી ભાદરવો
છે કેવળ સૂનકાર…
-જયશ્રી મર્ચન્ટ

હવે આ મળવાનું! – જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

પઠન : જયશ્રી વિનુ મરચંટ, “ભગ્ન”

.

અમસ્તુંયે હવે ક્યાં થાય મળવાનું ?
સમયની ધારથી વ્હેરાય મળવાનું

ભલે સામે જ હો, પણ ના મળે નજરો
છતાં આને જ તો કહેવાય મળવાનું!

તું ઝાલી હાથ મારો ચાલ પળ બે પળ
ભલે ને બે’ક પળ જીવાય મળવાનું

કોઈ ઉંમરના ખાનામાં છે ખોવાયું
બને ના શક્ય કે શોધાય મળવાનું !

અમે તો રાહ જોઈ શ્વાસ આખર લગ
હજી પણ ‘ભગ્ન’ જો હિજરાય મળવાનું!
-જયશ્રી વિનુ મરચંટ “ભગ્ન”

હવે તો ફૂલ દઈને મળીએ – જયશ્રી વિનુ મરચંટ

વાંચી ને – સાંભળીને હવળાફૂલ થઇ જવાઇ એવું મઝાનું ગીત… કવિ એ મોકલ્યુ કે તરત જ જવાબમાં ફોન કરી ને ટહુકો માટે માંગી લીધુ..!! અને સાથે બોનસમાં એમના પોતાના અવાજમાં એનું પઠનગાન..!!! ગમ્યું ને?

કવિના અવાજમાં કાવ્ય પઠન :

એકમેકને ચાલ
હવે તો ફૂલ દઈને મળીએ
એકમેકને સાવ
હળવાફુલ થઈને મળીએ
– એકમેકને ચાલ….

કોણે જાણ્યો રાત
પછીનો તોર અહીં ઉષાનો?
આજે રાતે ભર વરસાદે
ચાલને સંગે પલળીએ
– એકમેકને ચાલ…..

તારા સાથે ગુલમ્હોરો
પછી આંખો દેશે મીંચી
ચાંદની પીતાંપીતાં સૂઈએ
સેજ ઢાળીને ફળિયે
– એકમેકને ચાલ…..

કાલ હઈશું તું કે હું
વિખૂટા કે સંગાથે?
ચિંતાના પરપોટા ફોડી
જઈએ સાગર તળિયે
– એકમેકને ચાલ…..

– જયશ્રી વિનુ મરચંટ

લીલોછમ ટહુકો – જયશ્રી મર્ચન્ટ

 લીલોછમ ટહુકો...  Picture by Sanesh Chandran, Africa
લીલોછમ ટહુકો… Picture by Sanesh Chandran, Africa

આજે માણીએ અમારા બે એરિયાના કવયિત્રી – જયશ્રીબેન મર્ચન્ટ – ના આલ્બમ ‘લીલોછમ ટહુકો’નું ટાઇટલ ગીત.!! મને તો આલ્બમના બધા જ ગીતો અને ગઝલો ગમે છે – પણ એમાં આ ગીત તો એકદમ જ સ્પેશિયલ છે. અને એ કેમ એ તો તમને ખબર હશે જ ને? 🙂

સ્વર – સંગીત : નેહલ રાવલ ત્રિવેદી
પ્રસ્તાવના : તુષાર શુક્લ

લીલોછમ ટહુકો ઊડ્યો છે પાંખમાં,
લઈને આકાશ આ આખું
મને દઈ દો, આ ટહુકાનું આયખું!

મેઘધનુષનું એક આખું નગર વસે.
પેલે પાર વાદળિયા, ધૂંધળિયા દેશમાં!
ને વીજલડી! તારા ને ચાંદાની ઓથે,
ઊઘડતું બ્રહ્માંડ આખું!
મને દઈ દો આ ટહુકાનું આયખું!

યમુનાને કાંઠે, કદમના પાન પાન,
સખી માધવની મુરલીએ મ્હાલે!
ને રાધિકાની રગરગમાં વાસંતી ટહુકો,
ઊતરે લઈ આકાશ આખું!
મને દઈ દો આ ટહુકોનું આયખું!

– જયશ્રી મરચંટ