ગુજરાતી પાઠ્યપુસ્તકમાં ભણેલા આ વાર્તા-ગીત… આ બાળગીતના કવિ – શ્રી રમણલાલ સોનીનો આજે જન્મદિવસ.. (25 – જાન્યુઆરી , 1908). આ ગીત અમે નિશાળમાં ગાતા એવું યાદ છે.. (એટલે કે શિક્ષક ગવડાવતા..). પણ ઘણા વર્ષોથી એની કોઇ ઓડિયો મારા ધ્યાનમાં નથી આવી. તમને ખ્યાલ હોય તો મદદ કરશો? ટહુકાના બાળમિત્રો – અને આપણા બધાની અંદરના બાળકને આ ગીત વાંચવા સાથે સાંભળવા પણ મળે તો વધુ મઝા આવશે એવું નથી લાગતું? (રીંછ અને સિંહનો એકસાથે કોઇ સારો ફોટો તમારા કેમેરામાં કેદ થયો હોય, તો એ પણ અમારી સાથે વહેંચશો તો ગમશે…! 🙂 )

અને મારી ફોટાની ફરમાઇશ પૂરી કરી ભૂમિએ.. (ત્રણ ફોટા ભેગા કરીને…) આભાર ભૂમિ..! ખરેખર મઝાનો ફોટો બન્યો છે. સિંહ અચાનક સામે આવતા રિંછ જાણે બે પગે ઉભુ થઇને સલામ કરતુ હોય એવું લાગે..!! 🙂

(photo mixing by Bhumi… Click here for original pictures – 1, 2, 3)

રીંછ એકલું ફરવા ચાલ્યું, હાથમાં લીધી સોટી;
સામે રાણા સિંહ મળ્યા રે, આફત આવી મોટી.

ઝૂકી ઝૂકી ભરી સલામો, બોલ્યું મીઠાં વેણ :
‘મારે ઘેર પધારો, રાણા ! રાખો મારું કહેણ.

હાડચામડાં બહુ બહુ ચૂંથ્યાં, ચાખોજી મધ મીઠું;
નોતરું દેવા ખોળું તમને, આજે મુખડું દીઠું !’

રીંછ જાય છે આગળ, એના પગ ધબધબ,
સિંહ જાય છે પાછળ, એની જીભ લબલબ.

‘ઘર આ મારું, જમો સુખેથી, મઘથી લૂમેલૂમ’
ખાવા જાતાં રાણાજીએ પાડી બૂમેબૂમ !

મધપૂડાનું વન હતું એ, નહીં માખોનો પાર;
બટકું પૂડો ખાવા જાતાં વળગી લારોલાર !

આંખે, મોઢે, જીભે, હોઠે ડંખ ઘણેરા લાગ્યા;
‘ખાધો બાપ રે !’ કરતાં ત્યાંથી વનરાજા તો ભાગ્યા.

રીંછ એકલું ફરવા ચાલ્યું, હાથમાં લીધી સોટી;
સામે રાણા સિંહ મળ્યા’તા, આફત ટાળી મોટી !

સૌને ઉત્તરાણની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ… ઘણા બધા તલના લાડુ ખાઓ, બોર ખાઓ, ઘણા બધા પતંગ કાપો, અને આખો દિવસ ધાબા પર પસાર કરી સાંજે ફાનસ ચગાવો, અને ખાટા પૂડા ખાઓ..!!

અહીં પ્રસ્તુત ગીત કોઇ જુની રેકોર્ડમાંથી લેવામાં આવ્યું છે (જે કવિ તુષાર શુક્લએ ‘કંકુનો સૂરજ’ કાર્યક્રમમાં રજૂ કરેલું). ગીત સાથે પ્રદ્યુમ્ન તન્ના અને અનિરુધ્ધ તન્ના એવું નામ હતું, પણ વધુ કોઇ માહિતી નથી. આપને ગીત વિશે વધુ માહિતી હોય તો જરૂરથી જણાવશો. ત્યાં સુધી, સાંભળો આ મઝાનું Vintage પગંત-બાળગીત..!!

.

ઊડે પતંગ ભાઇ ઊડે પતંગ
વિધવિધ રંગ કેવા ઊડે પતંગ
(આગળના શબ્દો લખવામાં થોડી મદદ કરશો? 🙂 )

૨૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૯ ના દિવસે – મધુસુદન પારેખ લિખિત નાટક ‘શિશુસ્તાન’ લગભગ ૩૦ વર્ષ પછી, નવા રૂપરંગ સાથે સુરતના ગાંધીસ્મૃતિભવન ખાતે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સાંભળીએ એ બાળનાટકનું શિર્ષકગીત… એ નાટક વિષેનો ગુજરાતમિત્રમાં છપાયેલ લેખ આપ અહીં ક્લિક કરીને વાંચી શકો છો.

સ્વર – સંગીત – શબ્દો : રૂપાંગ ખાનસાહેબ
કોરસ : ધ્વનિ, ઐશ્વર્યા, સુપલ, વ્રતિની
સંગીત વ્યવસ્થા : મેહુલ સુરતી

.

ચાલો ચાલો ને તમને બતાવીયે
ચાલો ચલો ને રંગ જમાવીએ
શિશુસ્તાનના નગરોની તમને સહેલ કરાવીએ,

ભૂલકાઓનો દેશ અનેરો નહિ કોઇ રહેતા બીજા
જયારે માગો ફ્રીમા મળતા આઈસક્રીમ ને પિત્ઝા

પાસપોર્ટ છે કોમીક્બૂક્સ ને ચોક્લેટની કરન્સી,
મમ્મી પપ્પા ને પણ અવવા લેવા પડતા વીઝા,

ચાલો ચાલો ને તમને બતાવીયે
ચાલો ચલો ને રંગ જમાવીએ
શિશુસ્તાનના નગરોની તમને સહેલ કરાવીએ,

આંગળી ઝાલી સૂરજ્દાદા સ્કૂલે મૂક્વા આવે,
ચાદામામા જાતે આવી હાલ્રરડા સભળાવે,
સપનામા જ્યા બાળપણ ને ભણતર ના બિવડાવે,
શૈશવની મસ્તીનો અંત સમય પહેલા ના આવે,

ચાલો ચાલો ને તમને બતાવીયે
ચાલો ચલો ને રંગ જમાવીએ
શિશુસ્તાનના નગરોની તમને સહેલ કરાવીએ,

શિશુસ્તાન… શિશુસ્તાન… દેશ અમારો શિશુસ્તાન..!!
શિશુસ્તાન… શિશુસ્તાન… દેશ અમારો શિશુસ્તાન..!!