Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

હસ્તાક્ષર – શ્યામલ મુન્શી

‘શ્યામલ – સૌમિલ’ નિર્મિત હસ્તાક્ષર સિરિઝનું ટાઇટલ ગીત.

શબ્દો : શ્યામલ મુન્શી
સંગીત : શ્યામલ – સૌમિલ મુન્શી
સૂર : જગજીતસીંગ
આલબ્મ – હસ્તાક્ષર
Marketed by : TOUCHING TUNES

hastakshar1

.

( શ્રી સૌમિલભાઇનો ખૂબ ખૂબ આભાર, જેમણે આ ગીત અહીં પ્રસ્તુત કરવાની પરવાનગી આપી )

અંતરનાં પાને હળવેથી અંકાયા સ્વર અક્ષર;
સૂર-શબ્દના થાય હૃદય પર સહિયારા હસ્તાક્ષર;
એવા આ હસ્તાક્ષર.

વતન તણી માટીની ફોરમ ભીંજવી દેતી ભીતર;
ફૂલ-ફૂલની ઓળખ લઇને ખુશ્બુ વહેતી ઘર ઘર;
સમય ભલેને સરી જાય પણ અમર રહે સ્વર અક્ષર;
સૂર-શબ્દના થાય હૃદય પર સહિયારા હસ્તાક્ષર;
એવા આ હસ્તાક્ષર.

એક જ નાની ફૂંક વહે ને એક બંસરી વાગે;
એક જ પીંછીં રંગ ભરે ને દ્ર્શ્ય સજીવન લાગે;
કંઠ એક જો બને પૂજારી ગીત બને પરમેશ્વર;
સૂર-શબ્દના થાય હૃદય પર સહિયારા હસ્તાક્ષર;
એવા આ હસ્તાક્ષર.

કોઇ પ્રીત કરી તો જાણે ! – મહેન્દ્ર વ્યાસ ‘અચલ’

koi preet

કોઇ પ્રીત કરી તો જાણે !
અંતરમાં આ શીતળ અગનને કોઇ ભરી તો જાણે ! – કોઇ…

દિવસ ઊગ્યે બેચેન રહેવું,
રાત પડ્યે મટકું ના લેવું,
ખોવાયા ખોવાયા જેવી,
પળ પળને વિસરાવી દેવી,
જીવતેજીવત આમ જીવનમાં કોઇ મરી તો જાણે ! – કોઇ…

દુનિયાની તીરછી દ્રષ્ટિમાં,
વેધક વાણીની વૃષ્ટિમાં,
મસ્ત બનીને ફરતા રહેવું,
મનનું કૈં મન પર ના લેવું,
ખુલ્લે પગ કંટકભર પથ પર કોઇ ફરી તો જાણે ! – કોઇ…

મોજાંઓના પછડાટોથી,
ઝંઝાનિલના આઘાતોથી,
નૌકા જ્યાં તૂટી પણ જાયે,
સાગર જ્યાં રૂઠી પણ જાયે,
એવા ભવસાગરમાં ડૂબી કોઇ તરી તો જાણે ! …

કોઇ પ્રીત કરી તો જાણે !

હે સર્જનહારા… – કેશવ રાઠોડ

જે ગણ્યાગાંઠ્યા ગુજરાતી ગીતો હું નાનપણથી સાંભળતી આવી છું – એમાંનું એક આ ગીત..! જેટલીવાર સાંભળું એટલીવાર નશો કરાવે..!

સ્વર : મુકેશ
સંગીત : ગૌરાંગ વ્યાસ

.

હે સર્જનહારા…
શાને સર્જી તેં, મેળાપ પછી જુદાઇ?
મેળાપ પછી જુદાઇ….

મીઠી લાગે છે મનવાને,મિલન કેરી ઘડી ઘડી..
પણ વિયોગની ક્ષણ લાગે છે,એ ક એક યુગ જેવડી,

ઘડનારો તું એક જ ને કેમ નોખી નોખી ઘડાઇ.. ?
મેળાપ પછી જુદાઇ….
હે સર્જનહારા…

હૈયા કેરા ઘાવ હજી તો નથી જરાયે રૂઝાયા..
વસંત પછી આ પાનખરના કેમ વાયરા વાયા?

રીત્યું તારી હે રખવાળા અમને ના સમઝાઇ..
મેળાપ પછી જુદાઇ….

હે સર્જનહારા…
શાને સર્જી તેં, મેળાપ પછી જુદાઇ?
મેળાપ પછી જુદાઇ…

સાહ્યબો… મારો ગુલાબનો છોડ… – કૈલાસ પંડિત

.

હે…
ક્યારે પૂરા થશે મનના કોડ ?
કે સાહ્યબો… મારો ગુલાબનો છોડ

ઢળતો દેખાય છે સૂરજ આકાશમાં
ઘેલો થઇ ખેલે છે ફૂલોથી બાગમાં
ભમરાની જેમ તો ય માની જો જાય તો
કહેવી છે વાત એવી મારે પણ કાનમાં

હે.. મારા જોબનનું ઉગ્યું પરોઢ
કે સાહ્યબો… મારો ગુલાબનો છોડ

કલકલતાં ઝરણાંમા નદીયું છલકાય છે
નદીયુંના વ્હેણમાં સાગર મલકાય છે
ચાંદાને જોઇ સાગર ઝૂલે છે ગેલમાં
ધરતીનો છેડો જઇ આભમાં લહેરાય છે

હે.. નદીને સાગર થવાના જાગ્યા કોડ
કે સાહ્યબો… મારો ગુલાબનો છોડ

આંખોની વાત હવે હોઠો પર લાવીએ
ફૂલોની પાસ જઇ કોરા થઇ આવીએ
રોપીને આસપાસ મહેંદીના છોડને
માટીના કુંડામાં તુલસી ઉગાડીએ

હે.. હવે હમણાં તો હાથ મારો છોડ
કે સાહ્યબો… મારો ગુલાબનો છોડ

H मैं चाहुं सपनोंमे बस साथ तुम्हारा हो…

સારા સંગીત અને સારી ફિલ્મ વચ્ચે હું ધારું છું એટલુ correlation નથી. એ વાતની અનુભુતી ઘણીવાર થઇ છે. અને આજે અહીં જે મુક્યું છે, એ ગીત આ વાતની એક સાબિતી. ફિલ્મનું નામ : ખ્વાહિશ. મલ્લિકા શેરાવત ને લીઘે ફિલ્મ ચર્ચામાં આવી ખરી.. પરંતું એક વાર પણ એના ગીત સાંભળવાની ઇચ્છા ના થઇ. એક દિવસ જ્યારે અચાનક આ ગીત સાંભળ્યું, ત્યારે એ એક સુખદ આંચકો હતો. આવું સરસ ગીત આજ સુઘી કશે ના સંભળાયુ?

	

Raat Ko Chupke Se Aata Hai Ek Farishta
Kuch Khushiyon Ke Lamhe Laata Hai Ek Farishta
Kehat Hai Sapno Ke Aagosh Mein Kho Jao
Tum Bhool Ke Gham Sare Chupke Se So Jao
Main Moond Ke Palkon Ko Jane Kab So Jati Hoon
Anjani Nagri Mein Kahin Ghoom Ho Jati Hoon
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho
In Mere Haathon Mein In Mere Haathon Mein Haath Tumhara Ho
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho

Geeton Ki Rimjhim Mein Chaahat Ke Mausam Mein
Tum Hum Se Milte Ho Hum Tum Se Milte Hai
Din Raat Badalte Hai Haalaat Badal Te Hai
Har Ek Pal Har Ek Lamha Hum Sang Sang Chalte Hai
Phir Subah Hoti Hai Aur Tutte Hai Sapne
Na Jaane Aise Kyon Roothte Hai Sapne
Tum Tanha Rehte Ho Main Tanha Rehti Hoon
Ek Baar Nahin Sau Baar Mein Phir Bhi Kehti Hoon
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho

Anjaani Raahon Mein Jeevan Ki Baahon Mein
Kabhi Sukh Bhi Milte Hai Kabhi Dukh Bhi Milte Hai
Kal Kisne Dekha Hai Kal Kisne Suna Hai
Taqdeer Ke Yeh Afsane Hum Sab Ko Chalte Hai
Kabhi Khwahish Dil Ki Yahan Puri Hoti Hai
Kabhi Khwahish Dil Ki Dil Mein Rehti Hai
Pal Pal Yeh Safar Lekin Chalta Hi Rehta Hai
Har Saas Mein Ek Rang Naya Bharta Hi Rehta Hai
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho
In Mere Haathon Mein In Mere Haathon Mein Haath Tumhara Ho
In Mere Haathon Mein In Mere Haathon Mein Haath Tumhara Ho
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho
Main Chaahoon Sapno Mein Bas Saath Tumhara Ho

હે વિહંગ .. – કૃષ્ણ દવે.

( આ કવિતા વાંચીને એવું લાગ્યું, કે જાણે મને ઘર પાછું બોલાવે છે… )

હે વિહંગ ! આમ દૂર દૂર ના ઊડી જવાય,
આ સંબંધ નીડ, ડાળ, પર્ણનો, નસેનસે, ફરી, ફરી,
નહીં, નહીં, નહીં, રચાય.
હે વિહંગ….

આવરણ અગાધ ત્યજીને થયેલ સળવળાટ
યાદ કર થયેલ પાંખમાંથી સ્હેજ ફડફડાટ,
નીડ ડાળ પર્ણ મૂળમાં થયેલ ઝણઝણાટ,
ને ઊડેલ તુંય કેવું સ્વપ્ન જેમ સડસડાટ !

હે વિહંગ, અંતરંગ એ ઉમંગ, એ પ્રસંગ
એમ કેમ વિસ્મરાય ?
હે વિહંગ….

કૂંપળોય આંખમાં ભરી ભરી ફરે ઉચાટ,
ડાળ ડાળનેય આમ જોવડાવીએ ન વાટ,
પાંખ સ્હેજ ફફડતાં જ એમ થાય થરથરાટ,
આંગણેથી જેમ કે ઊડી રહ્યું ન હો વિરાટ !

હે વિહંગ, શું ન એટલું પુછાય આભનેય –
વૃક્ષથી ઊડી શકાય ?
હે વિહંગ….

કવિ પરિચય : (‘વાંસલડી ડોટ કોમ’ માં પ્રસ્તુત મોટાભાઇ કિરિટ દવે એ આપેલ પરિચયમાંથી સાભાર)

શ્રી કૃષ્ણ દવેનો જન્મ તા. સપ્ટેંબર 4, 1963. વતન સૌરાષ્ટ્રના અમરેલી જિલ્લાનું ધારી ગામ. એટલે 1 થી 7 ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ એમણે ધારીમાં કર્યો. ત્યાર પછી થોડોક અભ્યાસ રાજુલા તત્વજ્યોતિ સંસ્થામાં કર્યો. જેને કારણે તેમનું સંસ્કૃત સ્તોત્રોનું ગાન પાકું થયું. શ્રી કૃષ્ણ દવેની કવિતામાં લયનું સાતત્ય આને કારણે છે. ભાવનગર જિલ્લા તાલીમ સેવા કેન્દ્રમાં સુથારી કામની તાલીમ લઇને એ ફર્નિચરના નિષ્ણાત મિસ્ત્રી બન્યા. આજે એ ડોરસ્કીનના નિષ્ણાત ડિઝાઇનર છે. વ્યવસાયે બેંકમાં સેવા આપે છે. આ સમય દરમ્યાન એમણે ફરીથી અભ્યાસ પણ ચાલુ કર્યો અને બી.એ. પાસ કર્યું.

પ્રકાશિત સાહિત્ય :

* પ્રહાર
કાવ્યસંગ્રહ, પ્રથમ આવૃત્તિ 1992, દ્વિતીય આવૃત્તિ 1998
* વાંસલડી ડોટ કોમ
કાવ્યસંગ્રહ, પ્રથમ આવૃત્તિ 2005
* ભોંદુભાઇ તોફાની
બાળકિશોર કાવ્યસંવ્રહ, પ્રથમ આવૃત્તિ 2005

‘શંભુપ્રસાદ જોષી’ ના શબ્દોમાં

ફૂટે કવિતા કૃષ્ણને,
જ્ય્મ ફૂલ ફૂટે ડાળને !

નથી મળતા – નાશાદ

nathi malata

જીવન મંઝિલ છે સામે કિન્તુ રસ્તાઓ નથી મળતા,
સમસ્યાઓ છે કાંઇ એવી ખુલાસાઓ નથી મળતા
ગયા મઝધારમાં ‘નાશાદ’ એવા અમને મૂકીને
હવે સંસાર-સાગરના કિનારાઓ નથી મળતા

– નાશાદ.

ओंकार स्वरुपा, सद्‍गुरु समर्था

Omkar Swarupa – (singer : Suresh Wadkar)

ganesha

ओंकार स्वरुपा, सद्‍गुरु समर्था
अनाथाच्या नाथा, तुज नमो
तुज नमो, तुज नमो, तुज नमो

नमो मायबापा, गुरुकृपा घना
तोडीया बंधना मायामोहा
मोहोजाळ माझे कोण नीरक्षीर
तुजविण दयाळा सद्‍गुरु राया

सद्‍गुरु राया माझा आनंद सागर
त्रैलोक्या आधार गुरुराव
गुरुराव स्वामी असे स्वयंप्रकाश
ज्या पुढे उदास चंद्ररवी

रवी, शशी, अग्नि, नेणती ज्या रुपा
स्वप्रकाशरुपा नेणे वेद

एका जनार्दनी, गुरु परब्रम्ह
तयाचे पै नाम सदा मुखी
तुज नमो, तुज नमो तुज नमो

વાંસળીથી વિખૂટો થઇને આ સૂર

સ્વર : નિશા ઉપાધ્યાય

(ગીત સાંભળીને મેં અહીં શબ્દો લખ્યા છે. જ્યાં ભૂલ થઇ હોય ત્યાં ઘ્યાન દોરવા વિનંતી કરું છું.)

radha_krishna_PZ14_l

.

વાંસળીથી વિખૂટો થઇને આ સૂર એક ઢૂંઢે કદંબની છાંય..
કે મારગની ધૂળને, ઢંઢોળી પૂછે, મારા માધવને દિઠો છે ક્યાંય..
કે સૂર એક ઢૂંઢે કદંબની છાંય..

યમુનાના વ્હેણ, તમે મૂંગા છો કેમ? કેમ રાધાની આંખ આ ઉદાસ…
વહી જતી લહેરખી ને વ્યાકુળ કરે છે અહીં, સરતી આ સાંજનો ઉજાસ…
કે બાંવરી વિભાવરીની ના પગલાંથી લાગણીની રાતરાણી ઝાકળથી ન્હાય..
કે સૂર એક ઢૂંઢે કદંબની છાંય.. – વાંસળીથી વિખૂટો

ઉડતું આવે જો અહીં મોરપિચ્છ તો તો અમે રાખશું સુંવાળા રંગ…
મારી તે મોરલીના આભમાં ઉગે છે એક, શ્યામના તે નામનો મયંક…
કે જળમાં આ તેજ એનું એવું રેલાય હવે પાતાળે હરિ પરખાય..
કે સૂર એક ઢૂંઢે કદંબની છાંય.. – વાંસળીથી વિખૂટો

મુક્તકો – કૈલાસ પંડિત

કોયલોના કાન સરવા થઇ ગયા
ઊતર્યા છે ક્યાંથી ટહુકા પહાડમાં
મોરલી ગુંજી હશે વૃંદાવને
ઘૂંઘરું ખનક્યા હશે મેવાડમાં
————————————————-

દ્વાર ખખડ્યું કે વિચાયું ખોલતા
એ જ મળવાને મને આવ્યા હશે
મેં પછી સમજાવતા મુજને કહ્યું
આટલી રાતે તો એ હોતા હશે ?
————————————————-

અમસ્તી કોઇ પણ વસ્તુ નથી બનતી જગતમાંહે
કોઇનું રૂપ દિલના પ્રેમને વાચા અપાવે છે
ગઝલ સર્જાય ના ‘કૈલાસ’ દિલમાં દાહ લાગ્યા વિણ
પ્રથમ ઘેરાય છે વાદળ, પછી વરસાદ આવે છે
————————————————-

એકાદ એવી યાદ તો છોડી જવી હતી
છુટ્ટા પડ્યાની વાતને ભૂલી જવી હતી
વહેતા પવનની જેમ બધું લઇ ગયાં તમે
થોડીઘણી સુગંઘ તો મૂકી જવી હતી
————————————————-

કોણ ભલાને પૂછે છે? અહીં કોણ બૂરાને પૂછે છે?
મતલબથી બધાને નિસ્બત છે, અહીં કોણ ખરાને પૂછે છે?
અત્તરને નિચોવી કોણ પછી ફૂલોની દશાને પૂછે છે?
સંજોગ ઝુકાવે છે નહીંતર અહીં કોણ ખુદાને પૂછે છે?
————————————————-