Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

સાવ અચાનક મૂશળધારે… – તુષાર શુક્લ

આજે વ્હાલા કવિ શ્રી તુષાર શુક્લનો જન્મદિવસ..! એમને ખૂબ ખૂબ… અઢળક…અમિત શુભેચ્છાઓ સાથે સાંભળીએ એમનું આ ખૂબ જ જાણીતું, અને મારું ખૂબ જ ગમતું વરસાદી ગીત..! અને હા, તુષારભાઇની કલમના ચાહકો માટે એક ખબર.. તાજેતરમાં જ એમની ૩ નવી ચોપડીઓ બહાર પડી છે. દીકરા-દીકરીના પિતા સાથેના સંવેદનશીલ સંવાદો મઢેલી આ ચોપડીઓ મારા હાથમાં ક્યારે આવે એની જ રાહ જોઇ રહી છું. 🙂

Happy Birthday Tusharbhai….  !!

સ્વર અને સંગીત : સોલી કાપડિયા

સાવ અચાનક મૂશળધારે, ધોધમાર ને નવલખ ધારે,
આ વાદળ વરસે છે કે તું ?
ધરાની તરસે વાદળ વરસે, તારી તરસે હું,
મને તું વાદળ કહે તો શું?

ગેબને આરે આભ ઓવારે શ્યામલ શ્યામલ મેઘ ઘેરાયા,
કુંતલ કંઠે આવકારના પ્રીત-ગીત નભમાં લહેરાયા;
ઉત્કટ મિલનની પ્યાસ લઈને, આલિંગન અણમોલ દઈને
આ મનભર મેઘ મળે કે તું?
ધરાની તરસે વાદળ વરસે, તારી તરસે હું,
મને તું વાદળ કહે તો શું?

દાવા છોડી લ્હાવા લઈએ, ભીંજાઈને ભીંજાવા દઈએ,
આજ કશું ના કોઈને કહીએ, મોસમ છે તો વરસી રહીએ;
તરસતણાં ચલ ગીત ભૂલીને, વરસ હવે તું સાવ ખૂલીને,
હવે કોઈ પાગલ કહે તો શું?
ધરાની તરસે વાદળ વરસે, તારી તરસે હું,
મને તું વાદળ કહે તો શું?

-તુષાર શુક્લ

શ્રી ગુરુને પાયે લાગું – વૈષ્ણવદાસ

જુન ૨૬ ના દિવસે કબીર જયંતી હતી, એટલે આમ તો હું કબીરજી ને અહીં યાદ કરવામાં ૨ દિવસ મોડી ખરી..! કબીરજી એટલે અમારા ભક્ત સમાજના ગુરુ..! અને ભક્ત સમાજના કોઇ પણ ગામ (કે અમેરિકન સીટી) ના ભજનમંડળના ભજનો – આ એક ભજન ‘શ્રી ગુરુને પાયે લાગું, પહેલા વહેલા…’ વગર પૂરા ન થાય. મારા પપ્પાનું આ ઘણું જ ગમતું ભજન, એટલે મને પણ એ હિસાબે નાનપણથી જ અતિપ્રિય. તો સાંભળીએ, સ્યાદલા ભજન મંડળના સ્વરમાં – ૧૯૮૨ની સાલનું રેકોર્ડિંગ.
(ભક્ત સમાજના અન્ય ઘણા ભજનોના શબ્દો, ઓડિયો અને વિડિયો – ramkabirbhajans.org – વેબસાઇટ પરથી મળી રહેશે).

સ્વર : સ્યાદલા ભજન મંડળ

શ્રી ગુરુને પાયે લાગું, પહેલા વહેલા, શ્રી ગુરુને પાયે લાગું;
કૃપા કરો તો કૃષ્ણ સેવા કરું, બીજું હું કાંઇ ન માગું ………… ટેક

દીયો ઉપદેશ સદા સુખકારી, જો મન નિર્મળ થાય;
ત્રિવિધ તાપ મત્સર મોહ મમતા, વિકાર સઘળો જાય ……. ૧

ગુરુ દર્શનનો મહિમા મોટો, જાણે સંત સુજાણ;
ભાવ ધરી ગુરુ સેવા કરશે, પામે પદ નિર્વાણ ……………… ૨

વેદ, પુરાણ, ભાગવત બોલે, જેને હોયે ગુરુજીનો દૃઢ વિશ્વાસ;
શ્રી ગુરુ નારાયણ તેને મળશે, કહે જન વૈષ્ણવદાસ ………. ૩

——-

આભાર : Ramkabirbhajans.org

સમસ્યાના સાગર તરી જાણજે – રવિ ઉપાધ્યાય

કવિ: રવિ ઉપાધ્યાય
ગાયિકા : રેખા ત્રિવેદી
સંગીતકાર : પ્રકાશ ઉપાધ્યાય

.

સમસ્યાના સાગર તરી જાણજે
મળ્યું છે જીવન તો જીવી જાણજે.

પરીક્ષા પ્રભુનેય દેવી પડે…..
થઇ અગ્નિમાં કંચન, તપી જાણજે…

ફુલોથી ઘણું શીખવાનું મળે
પીસાઇનેતું અત્તર બની જાણજે…

તફાવત તું સારાં બૂરાનો સમજ,
દીવાદાંડી જગની , બની જાણજે..

વિધાતાનો કેવો આ ઉપહાર છે.
તું બુધ્ધિની લ્હાણી કરી જાણજે.

પ્રલોભનથી રહીને નિરાળો ‘રવિ’ !
જીવન તો છે ઠીક, પણ મરી જાણજે.

પ્રણયપત્રો – ચન્દ્રકાન્ત ‘સુમન’

કાં પધારી એ રહ્યાં છે મેં પુકાર્યાં તો નથી,
ખુદબખુદ માની ગયાં છે ? મેં મનાવ્યાં તો નથી.

કાં તરંગોમાં ઉમંગો હું નિહાળું છું ભલા?
સાગરે કોઈ ઉમંગીને ડુબાવ્યા તો નથી?

દ્વાર પર આવીને મારે છે ટકોરા કોઈ,
અંધ કિસ્મત, તું જરા જો એ પધાર્યાં તો નથી?

ના ઘટા છાઈ શકે આવી કદી વૈશાખે,
એમણે મારા પ્રણયપત્રો જલાવ્યા તો નથી?

કેદ લાગે છે જીવન એણે નજર કીધા પછી,
એમણે અમને જિગર માંહે વસાવ્યા તો નથી?

ઓશીકું ભીનું થયું કેમ રુદન કીધા વગર,
અમને દિલબર ! તમે સપનામાં રડાવ્યા તો નથી?

કેમ ખારાશ છે આવી એ સમંદરનાં જલે ?
આંખ ! બે આંસુ કિનારે તે વહાવ્યા તો નથી?

યાદ કાં આવે નહીં મુજને મિલન કેરી મઝા,
એ પ્રસંગો તમે પાલવ તળે ઢાંક્યા તો નથી?

– ચન્દ્રકાન્ત ‘સુમન’

બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર.. – કેશવ રાઠોડ

સ્વર – પ્રફુલ દવે, ઉષા મંગેશકર અને કોરસ
સંગીત – ગૌરાંગ વ્યાસ
ગીત – કેશવ રાઠોડ
ગુજરાતી ફીલમ – ચોરી ના ફેરા ચાર (૧૯૭૯)

.

બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર, રે મધુવન
બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર….

હો મીઠું રે મીઠું બોલે રે મોરલો,
હાલો કાપે મારા કાળજાની કોર રે મધુવન
બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર….

હે દલનાં વેપારી અમે દલડા રે વેચીએ,
હે હાલો ચિત્તડા કેરા છો તમે ચોર રે મધુવન,
બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર….

સંગે રે રમશું ને સંગે રે ભમશું,
હે હાલો જોબનીયું ઝાકમઝોળ રે મધુવન,
બોલે છે ઝીણા ઝીણા મોર….

જળ પ્રપાત હે વહો નિરંતર – ભાગ્યેશ જહા

સ્વર : સોલી કાપડિયા

.

જળ પ્રપાત હે વહો નિરંતર, અનંત યુગોથી અનંત રાગથી,
ગીત ઊઠે તુજ મહા નિરંતર, જળ પ્રપાત હે વહો નિરંતર.

મહાર્ણ્વોનું મૌન ઓગળે, વાદળ વરાળ આગ ઓગળે;
સતત સતત આ ધૈર્ય ભાવનું કેવું વિસ્મિત જંતર !
જળ પ્રપાત હે વહો નિરંતર.

અનરાધાર તું, ધોધમાર તું, સરળ સહજ પણ ધરાધાર તું;
તવ ચરણોમાં શોભે કેવું મેઘધનુનું તંતર !
જળ પ્રપાત હે વહો નિરંતર.

– ભાગ્યેશ જહા

આભાર – ઊર્મિ

આપણી જ વાર્તા – ગૌરવ ધ્રુ

આજનું આ ગીત ખાસ મારા ‘રાજા’ અમિત અને અમારી પરીની કહાણી માટે… (આમ તો અમે વર્ષમાં ચાર જાતની Anniversary ઉજવીએ છે, પણ આજે આ ગીત… બસ એમ જ.. પ્રેમમાં ક્યાં કારણ જોઇએ? 🙂 )

સ્વર : આશિત – હેમા દેસાઇ
સંગીત : આશિત દેસાઇ

.

આપણા જ જીવતરની આપણી જ વાર્તામાં આપણે જ રાજા ને રાણી
ખાધું પીધું ને પછી મોજ કીધી કહીએ તો થઇ જતી પરીની કહાણી

પરીઓના દેશનું નામ સ્વપ્ન નગરી,
એ નગરીના રહેવાસી આપણે
ઇચ્છા ના નામ ધરી પસ્તાયા એવા
કે સૂકવવા જઇ બેઠા તાપણે
સમજણ ના સીમાડા ઓળંગ્યા બાદ
ગાંડાતૂર થઇ કીધી ઉજાણી

આપણા જ જીવતરની આપણી જ વાર્તામાં આપણે જ રાજા ને રાણી
ખાધું પીધું ને પછી મોજ કીધી કહીએ તો થઇ જતી પરીની કહાણી

હોળી હલ્લેસા ને પાણીનું રણ
અને ડમરી સમ ____ એના લ્હેરે
લથબથતા ભીંજાતા નખશીખ ____
હવે શમણેરી વેશ જુઓ પ્હેરે
હાંફતા હરણ સમા કિનારે પહોચ્યા
ત્યાં આવ્યું તું અંકમાં સમાણી

આપણા જ જીવતરની આપણી જ વાર્તામાં આપણે જ રાજા ને રાણી
ખાધું પીધું ને પછી મોજ કીધી કહીએ તો થઇ જતી પરીની કહાણી

– ગૌરવ ધ્રુ

આપણે ભરોસે આપણે હાલીએ – પ્રહલાદ પારેખ

આજે સાંભળીએ કવિ શ્રી પ્રહલાદ પારેખનું આ ખૂબ જ જાણીતું ગીત. અને એ પણ સ્વરકાર શ્રી પરેશ ભટ્ટના પોતાના અવાજમાં.

સ્વર – સ્વરાંકન : પરેશ ભટ્ટ

.

આપણે ભરોસે આપણે હાલીએ,
હો ભેરુ મારા, આપણે ભરોસે આપણે હાલીએ.
એક મહેનતના હાથને ઝાલીએ,
હો ભેરુ મારા, આપણે ભરોસે આપણે હાલીએ.

ખુદનો ભરોસો જેને હોય નહીં રે તેનો
ખુદાનો ભરોસો નકામ;
છો ને એ એકતારે ગાઈ ગાઈને કહે,
‘તારે ભરોસે, રામ !’
એ તો ખોટું રે ખોટું પિછાણીએ, – હો ભેરુ …

બળને બાહુમાં ભરી, હૈયામાં હામ ધરી,
સાગર મોઝારે ઝુકાવીએ;
આપણા વહાણનાં સઢ ને સુકાનને
આપણે જ હાથે સંભાળીએ, – હો ભેરુ…

કોણ રે ડુબાડે વળી કોણ રે ઉગારે,
કોણ લઈ જાય સામે પાર?
એનો કરવૈયો કો આપણી બહાર નહીં,
આપણે જ આપણે છઈએ, – હો ભેરુ ….

– પ્રહલાદ પારેખ

વ્હાલા પપ્પાને… – ઊર્મિ

ઊર્મિનું આ અછાંદસ મને પણ એટલું જ પોતીકું લાગે છે.. પપ્પાની સાઇકલ, એમના હાલરડાં, એમની આગળ પૂરી થતી કેટલીય નાની-નાની જીદ.. કેટકેટલું યાદ આવી જાય..! જાણે વર્ષોની નહીં પણ ગઇકાલની જ વાત હોય એ બધી..!

આજે Father’s Day ના દિવસે મારા બંને પપ્પાઓને અને દેશ-વિદેશમાં રહેતા બધા જ પપ્પાઓ અને એમની લાડકી દીકરીઓને આ ગીત મારા અને ઊર્મિના તરફથી..!

( જાણે કે હું, પપ્પા અને તિથલનો દરિયો…. Photo : Excellent Worth)

* * * * *

વ્હાલા પપ્પા,

યાદ તમોને
સાયકલ પેલી ?
જેના પર હું રોજ
(નોકરી પરથી આવ્યા
થાક્યા પાક્યા તોય) તમોને
આગળની એ સીટ પર જ બેસીને
આંટો એક ધરાર લેવાની
કરતી જીદ?!

ને
યાદ તમોને?
રોજ રાત્રીએ
મારી એ ભજવેલી
સ્ટોરી, બેડ-ટાઇમની ?
રોજ એક ની એક
હું ભજવું.
જેમાં રોજ રોજ તમે
બત્તી ગુલ કરો
એ પછી જ
હું થાતી
બાથરૂમ જાવાની
ને
પાણી પીવાની?!

અને
બધું એ પતે પછી યે
વારંવાર
તમારી પાસે
બત્તી ચાલુ-બંધ કરાવવા
ફરીફરીને
મારી પસંદગીના
બ્લેન્કેટ માટે
હું તમને કરતી
અવશ્ય એક ટહુકો…
તમને ય તો ખબર
કે
તમારા માટે જ હતો
મારો એ સ્પેશ્યલ લહેકો-
“પપ્પા, કટ્કો જોઈએ!”

યાદ તમોને?

પપ્પા !
એ બધ્ધું જ
હવે તો
મારા ઘરમાં
ચકરાવો લઈ
ફરી થયું છે શરુ!!
મારું સ્થાન લઈને
મારો નાનકો,
હવે તો
એ બધું યે
યાદ કરાવે મને!!

ફરી ફરીને એ જ અનુભવ…
તાજો થાતો રોજ.
પરંતુ
પાત્રો હવે બદલાયાં !
હું મારી
આ નવી ભૂમિકા
ભજવાતી જોઈ રહું,
તમારા સ્થાને ?

* * *
અને હા.. સાથે સાથે આ પહેલા ટહુકો પર મુકેલા આ ‘પપ્પા સ્પેશિયલ’ ગીત સાંભળવાનું/વાંચવાનું આમંત્રણ પણ આપી જ દઉં ને 🙂

પ્રિય પપ્પા હવે તો તમારા વગર…. – મુકુલ ચોક્સી
તો, પપ્પા! હવે ફોન મૂકું? – મનહર ત્રિવેદી
સ્નેહે સુપુત્રી…. – હિમાંશુ ભટ્ટ

આકાશી અસવાર – બાલમુકુન્દ દવે

ઊની રે વરાળો પહોંચી આભમાં
ધરતી પાડે રે પોકાર;
દુખિયાંનો બેલી સમરથ ગાજિયો,
વા’લીડે કરિયો વિચાર :
આવે રે રાજાનો રાજા મેહુલો.

આવે રે દેકારા દેતો દખ્ખણે,
વરતે જયજયકાર;
છડી રે પોકારે વનના મોરલા,
ખમ્મા ! આવો અનરાધાર:
આવે રે રાજાનો રાજા મેહુલો.

છૂંટાં રે ઊડે રાજાનાં ઓડિયાં,
ઝૂલે વીજની તલવાર;
અંકાશી ધોડાના વાગે ડાબલા,
સાયબો થિયો છે અસવાર :
આવે રે રાજાનો રાજા મેહુલો.

નીચે રે મહેરામણ ઘેરા ગાજતા,
ઊંચે હણેણે તોખાર;
એકના પડછંદા દૂજે જાગતા,
ધરતી-આભ એકાકાર :
આવે રે રાજાનો રાજા મેહુલો.

– બાલમુકુન્દ દવે