ગાયક : મુહમ્મદ રફી — સંગીતકાર : અવિનાશ વ્યાસ
.
કહું છું જવાનીને, પાછી વળી જા
કે ઘડપણનું ઘર મારું આવી ગયું છે
મનને ન ગમતું ઘડપણનું ડહાપણ
પણ તન તારું સગપણ ભુલાવી રહ્યું છે
મનની સ્થિતિ હમેશા આશિક રહી છે
કાલે જ મેં કોઇને માશુક કહી છે
ફરી પાછા મળશું પાગલ થવાને
હમણા તો ડહાપણ ભઇ સતાવી રહ્યું છે
મુહોબ્બત તો મારો હક છે જનમનો
સાકી હતો ને રહ્યો છું સનમનો
ઘડપણને કહું છું કે માફી દઇ દે
મુહોબ્બતથી મુજને ભઇ ફાવી ગયું છે
સ્વર : આશા ભોસલેં , કુમાર શાનુ
कर ना सके हम प्यार का सौदा, कीमत ही कुछ ऐसी थी
जीती बाज़ी हार गये हम, किस्मत ही कुछ ऐसी थी
कोई न समज़े कोई न जाने कैसी ये मजबुरी है
पास है एक दुजे के कितने फीर भी कितनी दूरी है
आंखो में आंसु के है कतरें, होठो पे खामोशी है
हस न सके हम, रो न सके हम, हालत ही कुछ ऐसी थी
जीती बाज़ी हार गये हम, किस्मत ही कुछ ऐसी थी
एक तरफ़ है प्यार का दामन, एक तरफ है फर्ज़ मेरा
सोच रहा हुं कैसे चुकाउं ए झिंदगानी कर्ज़ तेरा
देखो ज़रा किस मोड पे लाये ये ज़ालिम हालात मेरे
हमको मिली ना तुमको मिली, वो चाहत ही कुछ ऐसी थी
जीती बाज़ी हार गये हम, किस्मत ही कुछ ऐसी थी
.
બંધ આંખોમાં શમણું સજી ગયું,
મારું દિલ આજે મારું નથી રહ્યું
ફૂલના પવનના, સાંજના પ્રણયના,
મનના તરંગના, સૂરના સનમના
રંગો સાતે કોઇ રંગી ગયું,
મારું દિલ આજે મારું નથી રહ્યું
મહેકે શ્વાસોમાં ભીના ચમન,
તારી સુગંધમાં ભાન ભૂલે છે મન
છમછમ ઝાંઝર વાગે મધુરા,
સરસર પાલવ સરકે અધૂરા
મારા ખોબામાં કમળ ખીલી ગયું,
મારું દિલ આજે મારું નથી રહ્યું
હૈયાના દેશમાં તોરણ બંધાયા
વ્હાલના ઉમંગના અવસર આવ્યા
તેં એક અનોખી દુનિયા વસાવી
મારા જીવનને સોળે શણગારી
મારું ઘર આજે સ્વર્ગ બની ગયું
મારું દિલ આજે મારું નથી રહ્યું
.
દિલ મા કોઇની યાદ ના પગલાં રહી ગયા,
ઝાંકળ ઊડી ગયું અને ડાઘાં રહી ગયા.
એને મળ્યા છતાંય કોઇ વાત ના થઇ,
ગંગા સુધી ગયા અને પ્યાસા રહી ગયા.
ફૂલો લઇને બાગથી હું નીકળી ગયો,
ને પાનખરના હાથમાં કાંટા રહી ગયા.
વરસ્યા વિના જંતી રહી શિર પરથી વાદળી,
‘આદિલ’ નજર ઉઠાવીને જોતા રહી ગયા.
.
ભૂલે-ચૂકે મળે તો મુલાકાત માંગશું
શણગારવા હ્રદયને એક આધાર માગશું
દિલના વિચાર દિલમાં ઉઠ્યાને શમી ગયા
અજવાળી રાત ગુજરી ગઇ કાળી રાતમાં
પ્રિતમની સાથે પહેલી મુલાકાતના સમય
જેની સવાર ના પડે એ રાત માંગશું
માન્યું કે જેને મળવું છે તેઓ નથી મળે
હું થઇ ગયો નિરાશ કે આશા નહીં ફળે
પણ એની સાધનામાં ભલે જિંદગી ઢળે
મૃત્યુ પછીની લાખ મુલાકાત માંગશું
.
ઘડી ઘૂંઘટ ઉઠાવો ને,ઘડી ઘૂંઘટથી મુખ ઢાંકો;
કરો દિલબર જે કરવું હોય તે,પણ નજર મારા તરફ રાખો.
નજર ને કહી દો કે નિરખે ન એવું,
નાહક નું દિલ કોઈનું પાગલ બને છે.
અમથી જીગરમાં આંધી ચડે છે ને,
આંખ્યો બીચારી વાદળ બને છે.
હો નજર ને કહી દો કે..
મશહૂર છે મહોબ્બત તમારી ને, આપ પણ મશહૂર છો;
અફસોસ કેવળ એટલો કે, છો તમે પણ દૂર છો.
જોવું ને ખોવું એ મહોબ્બત નો ક્રમ છે,
પાસે છે સાકી ને આગે સનમ છે.
ઝૂરી ઝૂરી વેરાયા આંખો નાં આંસુ,
ગૂંથાઈ પગની પાયલ બને છે.
હો નજર ને કહી દો..
થોડા દિવસો પહેલા ‘ना तो कारवाँ की तलाश है… …’ કવ્વાલી મૂકેલી ત્યારે નુસરત ફતેહઅલી ખાનને યાદ કર્યા હતા ને, તો આજે એમની એક ઘણી જ સરસ કવ્વાલી મૂકું છું. 20 મિનિટ સુધી ચાલતી આ કવ્વાલી મને સૌથી વધુ ગમતી કવ્વાલીઓમાં આવે. સાંસોકી માલા પે સિમરું મૈં પી કા નામ… આ જ શબ્દો અને ધૂન પરથી એક ફિલ્મનું ગીત પણ છે, પણ મારા સદનસીબે મેં પહેલા આ કવ્વાલી સાંભળી હતી, અને પછી ઘણા વખત પછી ફિલ્મનું ગીત. એટલે ગીતની અસલ મઝા હજુ પણ માણી શકું છું (ફ્લેશબેકમાં ફિલ્મનું ગીત યાદ કર્યા વગર).
આમ તો આખી કવ્વાલી જ ગમે છે, પણ એમાંથી વધુ ગમતી પંક્તિઓ…
सजनी पाती तब लिखुं जो प्रितम हो परदेस,
तनमें मनमें पिया बसे भेजुँ किसे संदेस
प्रेमके रंगमें ऐसी डुबी, बन गया एक ही रुप
प्रेमकी माला जपते जपते आप बनी मैं श्याम
saaNsoN kii maalaa pe simruuN maiN pii ka naam
apne mann kii maiN jaanuuN aur pii ke mann kii Ram
With every breath I take, I chant the name of my beloved
I know of my heart, and God knows of the heart of my beloved
yahii merii bandagii hai, yahii merii puujaa
This is my salutation [and] this is my prayer.
ek thaa saajan mandir meN aur ek thaa pritam masjid meN
par maiN prem ke rang meN aisii Duubii ban gayaa ek hii ruup
One lover was in the temple and another in the mosque
but to me, immersed in the joy of love, both seemed same
prem kii maalaa japte japte aap banii maiN Shyam
Chanting on rosary, the name of Shyam [Lord Krishna], I become him.
Note: A Hindu God sung and revered by the patrons of love.
ham aur nahiiN kuchu kaam ke
matvaare pii ke naam ke, har dam
I am worthless except that
I surrender to the name of my beloved, all the time.
priitam kaa kuch dosh nahiiN hai vo to hai nirdosh
apne aap se baateN kar ke ho gayii maiN badnaam
My beloved is not to be blamed, it is no fault of his
I became infamous only because of talking to myself.
નાનપણથી સાંભળતી આવી છું આ ગીત, અને તો યે જેટલીવાર સાંભળું એટલીવાર મઝા આવી જાય છે.. મારા નસીબ થોડા સારા કે મેં નાનપણમાં સાંબેલું જોયું છે. પણ આવતી પેઢી ચોક્કસ આ ગીત સાંભળીને પૂછશે કે – સાંભેલું એટલે શુ? 🙂 (આભાર પ્રજ્ઞાબેન, નીચેનો સાંબેલાનો ફોટો મોકલવા માટે..)
.
ધમ ધમક ધમ ધમ ધમ…. સાંબેલું…
અલક મકલનું અલબેલું…. સાંબેલું…
જનમ જનમથી વઉને માથે ભાંગેલું.. સાંબેલું..
જેવી ઘઉંમાં કાંકરી, નણંદ મારી આંકરી
હાલે ના પેટનુ પાણી, એવી મારી દેરાણી.. સાંબેલું..
જેવી ફૂટે ધાણી, એવી મારી જેઠાણી
જેવો કુવો ઉંડો, જેઠ એવો ભુડોં… સાંબેલું..
હોય છો ને બટકો, દિયર વટનો કટકો
લીલી લીલી વાડીઓ, ને સસરો એમાં ચાડિયો.. સાંબેલું..
એવો બાંધો સાસુ તણો, પાણીમાં જેમ ફૂલે ચણો
મીઠો મગનો શીરો, એવો નણંદનો વીરો.. સાંબેલું..
હમણાં થોડા દિવસો પહેલા સરખા લાગતા ગીતો મોરપિચ્છ અને ટહુકા પર મુક્યા હતા, એ તો યાદ હશે તમને. આજે પણ એક એવું ગીત લઇને આવી છું, કે સાંભળતા હો સુરેશ દલાલને અને રમેશ પારેખ વારે વારે યાદ આવે… ગીતના શબ્દો છે, “તમે માછલી માગો ને અમે દરિયો દઇએ.”.. હવે તમે જ કહો, રમેશ પારેખનું પેલુ ખૂબ જાણીતું “વ્હાલબાવરીનું ગીત – હું તો ખોબો માગું ને દઈ દ્યૈ દરિયો ! ” યાદ ન આવે એવું બને ?
સ્વર : હંસા દવે
.
અમે એવા છઇએ, અમે એવા છઇએ.
તમે માછલી માગો ને અમે દરિયો દઇએ.
તમે અમથું જુઓ તો અમે દઇ દઇએ સ્મિત,
તમે સૂર એક માગો તો દઇ દઇએ ગીત,
તમે વાંસળી કહો ત્યાં અમે વૃન્દાવન જઇએ,
અમે તારા બગીચાની માલણ છઇએ.
તમે પગલું માંડો કે અમે થઇ જઇએ પંથ,
અમે ફૂલોની પાંદડીમાં છૂપી વસંત,
તમે પૂછો નહિ અમને અમે કેવા છઇએ,
અમે તારા આકાશમાં પારેવાં છઇએ.
આમ તો દેશ અને કુટુંબ કાયમ જ યાદ આવે… અને દિવાળીના દિવસો હોય તો તો પૂછવું જ શું ? પછી ઊર્મિએ કહ્યું એમ, દેશમાં દોડી જવાની ઇચ્છા ન થાય તો જ નવાઇ…
મારે તો અમેરિકામાં આ બીજી દિવાળી છે..(અને દિલથી તેમજ કાયદાની રીતે પણ હું હજી ભારતવાસી જ છું.. 🙂 પણ જેઓ વર્ષોથી અહીંયા કે પછી ગુજરાતથી દૂર છે, એમણે તો જે-તે દેશમાં રહીને જ પોતાની અંદરના ગુજરાતને જીવતું રાખ્યું હોય છે. એમની ભાવનાને ખૂબ સરસ રીતે ‘મા ભોમ ગુર્જરી’માં વણી લેવામાં આવી છે. તો એમાંથી એક ગીત આજે સાંભળીએ.. અને થોડા હસી લઇએ.
સાથે સાથે… સૌને મારા તરફથી દિવાળી અને નવ-વર્ષની શુભેચ્છાઓ.
સ્વર : બાલી બ્રહ્મભટ્ટ, આશિત દેસાઇ
.
અમે યુ.એસ.એ. ના રહેવાસી પણ છીએ દિલથી ભારતવાસી
અમેરિકા તો વર્લ્ડ-ક્લાસ છે મનમાં એવો દમામ
ડોલર-સેંટમાં દીઠા સૌએ અડસઠ તીરથધામ
ન્યુ જર્સી કે મેનહટન વોશિંગટન બાલ્ટીમોર
વેસ્ટ કોસ્ટમાં હોલીવુડ ને ડીઝની કેરો શોર
સાંજ પડે ને સાંભરે અમને ડેડ-મોમ ને માસી
અમે યુ.એસ.એ. ના રહેવાસી પણ છીએ દિલથી ભારતવાસી
મોટલ વાળા પટેલ મગનભાઇ મેક થયા છે ભાઇ
નોખા રહેતા ઇંડિયન થઇ કહેવાયા એન.આર.આઇ
સ્વીચ ઉંધી નળ ઉંધા ચાલે ગાડી ઉંધે પાટે
ક્રિકેટ ગિલ્લી-દંડા છોડી બેઝબોલ માટે બાધે
ગોટ-પિટ ગોટપિટ કરતા જો મોટેલ પર બેઠા માસી
અમે યુ.એસ.એ. ના રહેવાસી પણ છીએ દિલથી ભારતવાસી
