Category Archives: કાવ્યપ્રકાર

લગ્નગીત ૪ : બહુ મીઠા વેવાણ રે પણ મીઠા વગરના

લયસ્તરો પર સપ્તપદી વિશેષ અઠવાડિયું ઉજવાઈ રહ્યું છે… અને એ જ ઉજવણીનાં ભાગરૂપે ઊર્મિસાગર.કૉમ પર પ્રસ્તુત છે, ફટાણાં સ્પેશ્યલ… અને અહીં ટહુકો પર માણીએ લગ્નગીતો સ્પેશ્યલ..!!    :-)

અને લગ્નગીતોનો એક ખાસ પ્રકાર – ફટાણાંની જરા મઝા લઇએ આજે..

.

બહુ મીઠા વેવાણ રે પણ મીઠા વગરના
હે સૌને ખોટી કરતા તાણ રે વેવાણ મીઠા વગરના

રૂપ એનું એવું કે કાળી અમાસ
અંગ એવા મહેકે ન આવે કોઇ પાસ
એ તો અમથા માંગે માન રે, વેવાણ મીઠા વગરના

તાડ જેવા ઉંચા ને નાકે છે બૂચા
એક આંખ બંધ તોયે ભારે છે લુચ્ચા
દાંત નહીં પણ ચાવે પાન રે, વેવાણ મીઠા વગરના

લગ્નગીત ૩ : આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

લયસ્તરો પર સપ્તપદી વિશેષ અઠવાડિયું ઉજવાઈ રહ્યું છે… અને એ જ ઉજવણીનાં ભાગરૂપે ઊર્મિસાગર.કૉમ પર પ્રસ્તુત છે, ફટાણાં સ્પેશ્યલ… અને અહીં ટહુકો પર માણીએ લગ્નગીતો સ્પેશ્યલ..!!    :-)

.

આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા
મસ્તીમાં સૌ છે ગુલતાન, જાનૈયા દેખાયા
આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

વરના કાકા ને વરના મામા
પહેરીને ઉભા જરકસીજામા
જોવા ઉમટ્યું લોક તમામ, જાનૈયા દેખાયા
આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

વરની મા તો લાગે સધ્ધર
વાજા વાગે ને ચાલે અધ્ધર
સૌને આપે એ બહુમાન, જાનૈયા દેખાયા
આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

ઢોલ નગારાને ત્રાંસા વાગે
સંગે શરણાઇના સૂર ગાજે
ભલે પધાર્યા આજ મહેમાન, જાનૈયા દેખાયા
આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

ધૂશળ મૂશળ —–
સાસુજીએ પોંખ્યા જમાઇ,
નાક તાણી કહે રાખજો ભાન, જાનૈયા દેખાયા
આવી રે વેવાઇની જાન, વરરાજા દેખાયા

લગ્નગીત ૨ : માંડવળે રે કાંઇ ઢાળો ને બાજોઠી

લયસ્તરો પર સપ્તપદી વિશેષ અઠવાડિયું ઉજવાઈ રહ્યું છે… અને એ જ ઉજવણીનાં ભાગરૂપે ઊર્મિસાગર.કૉમ પર પ્રસ્તુત છે, ફટાણાં સ્પેશ્યલ… અને અહીં ટહુકો પર માણીએ લગ્નગીતો સ્પેશ્યલ..!!    :-)

.

માંડવળે રે કાંઇ ઢાળો ને બાજોઠી
કે ફરતી મેલો ને કંકાવટી
તેવાડો રે મારા જાણાપરના જોષી
કે મારે લખવી છે કંકોતરી

બંધાવો રે મારે માલાભાઇને છેડે
કે જાય બેનબા ઘેરે નો’તરે
બેની રે તમે સૂતા છો કે જાગો
તમારે મૈયર પગરણ આદર્યા

વીરા રે તમે કિયા શે’ર થી આવ્યા
કે કિયે શે’ર તમારા બેસણા
બેની રે હું તો મુંબઇ શે’રથી આવ્યો
કે મુંબઇ શે’ર અમારા બેસણા

વીરા રે તમે કોણ કેરા બેટા
કે કઇ માતાને ઉદર વસ્યા
બેની રે હું તો મનુભાઇનો બેટો
કે વીરબાઇ માતાને ઉદર વસ્યો

બેની રે મારી ——-(?)
કે આંગણે આવ્યો વીરના ઓળખ્યો
———- (?)
———- (?)

વીરા રે મેં તો ઘોડિયે ને પારણે દીઠા
કે રથ ઘોડલિયે વીર ના ઓળખ્યો
વીરા રે મેં તો ઝભલે ને ટોપીએ દીઠા
કે પાઘડી પોશાકે વીર ના ઓળખ્યો

લગ્નગીત ૧ : પરથમ ગણેશ બેસાડો રે મારા ગણેશ દુંદાળા

લયસ્તરો પર સપ્તપદી વિશેષ અઠવાડિયું ઉજવાઈ રહ્યું છે… અને એ જ ઉજવણીનાં ભાગરૂપે ઊર્મિસાગર.કૉમ પર પ્રસ્તુત છે, ફટાણાં સ્પેશ્યલ… અને અહીં ટહુકો પર માણીએ લગ્નગીતો સ્પેશ્યલ..!!    🙂 આ નવેમ્બરમાં ક્યારના પૈણું પૈણું કરતા બે મિત્રોના લગ્ન થઇ રહ્યા છે… (કોઇ પાસે પેલું ‘ગગો કે’દાડાનું પૈણું પૈણું….‘ વાળું ગીત છે? કશેથી એ ગીત મળે તો ટહુકો પર મુકવું છે… ખાસ એ મિત્રો માટે..!! ) તો અઠવાડિયા સુધી આપણે આ લગ્નગીતો સ્પેશિયલની મઝા લઇએ..!! કોના લગ્નના ગીતો અને ફટાણા ગવાઇ રહ્યા છે, એ વાતો અઠવાડિયા પછી.! 🙂

* * * * *

.

( અહીં મુકેલા ઓડિયો પરથી લખેલા શબ્દો : )

પરથમ ગણેશ બેસાડો રે મારા ગણેશ દુંદાળા
ગણેશ દુંદાળા ને મોટી ફાંદાળા
ગણેશજી વરદાન દેજો રે હો… મારા ગણેશ દુંદાળા

ગણેશ દુંદાળા ને ફાંદે રૂપાળા
તેત્રીસ કરોડ દેવતા સીમડીએ આવ્યા
હરખ્યાં છે ગૌરીના મન રે હો મારા ગણેશ દુંદાળા
હરખ્યાં છે માવડીના મન રે હો મારા ગણેશ દુંદાળા

ઊઠો ગણેશ ને ઊઠો પરમેશ
તમે આવ્યે મારે રંગ રહેશે રે મારા ગણેશ દુંદાળા
વિવાહ ઘરણી ને જગન જનોઇ
પરથમ ગણેશ બેસાડો રે મારા ગણેશ દુંદાળા

————–

(માવજીભાઇ.કોમ પર ગણેશ સ્થાપના-૧ અને ગણેશ સ્થાપના-૨)

પરથમ ગણેશ બેસાડો રે મારા ગણેશ દુંદાળા
ગણેશ દુંદાળા ને મોટી ફાંદાળા
ગણેશજી વરદાન દેજો રે મારા ગણેશ દુંદાળા

કૃષ્ણની જાને રૂડા ઘોડલા શણગારો
ઘોડલે પિત્તળિયાં પલાણ રે મારા ગણેશ દુંદાળા

કૃષ્ણની જાને રૂડા હાથીડા શણગારો
હાથીડે લાલ અંબાડી રે મારા ગણેશ દુંદાળા

કૃષ્ણની જાને રૂડા જાનીડા શણગારો
જાનડી લાલ ગુલાલ રે મારા ગણેશ દુંદાળા

કૃષ્ણની જાને રૂડા ધોરીડાં શણગારો
ધોરીડે બબ્બે રાશું રે મારા ગણેશ દુંદાળા

કૃષ્ણની જાને રૂડી વેલડિયું શણગારો
વેલડિયે દશ આંટા રે મારા ગણેશ દુંદાળા

વાવલિયા વાવ્યા ને મેહુલા ધડૂક્યા
રણ રે વગડામાં રથ થંભ્યા રે મારા ગણેશ દુંદાળા

તૂટ્યા તળાવ ને તૂટી પીંજણિયું
ધોરીડે તૂટી બેવડ રાશું રે મારા ગણેશ દુંદાળા

ઊઠો ગણેશ ને ઊઠો પરમેશ
તમે આવ્યે રંગ રહેશે રે મારા ગણેશ દુંદાળા

અમે રે દુંદાળા ને અમે રે ફાંદાળા
અમ આવ્યે તમે લાજો રે મારા ગણેશ દુંદાળા

અમારે જોશે સવા મણનો રે લાડુ
અમે આવ્યે વેવાઈ ભડકે રે મારા ગણેશ દુંદાળા

વીવા, અઘરણી ને જગવને જનોઈ
પરથમ ગણેશ બેસાડું રે મારા ગણેશ દુંદાળા
————–

પરથમ ગણેશ બેસાડો રે મારા ગણેશ દુંદાળા
ગણેશની સ્થાપના કરાવો રે મારા ગણેશ સૂંઢાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા સીમડીએ આવ્યા
હરખ્યાં ગોવાળિયાનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા વાડીએ પધાર્યા
હરખ્યાં માળીડાનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા સરોવર પધાર્યા
હરખ્યા પાણિયારીઓનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા શેરીએ પધાર્યા
હરખ્યા પાડોશીઓનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા તોરણે પધાર્યા
હરખ્યા સાજનિયાંનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા માંડવે પધાર્યા
હરખ્યા માતાજીનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

તેત્રીસ કરોડ દેવતા માયરે પધાર્યા
હરખ્યા વરકન્યાનાં મન રે, મારા ગણેશ દુંદાળા

—————-

(લયસ્તરો પરની સપ્તપદી વિશેષ ઉજવણીનાં ભાગરૂપે, ટહુકો પર લગ્નગીતો પર્વ અને ગાગરમાં સાગર પર ફટાણાં સ્પેશિયલ)

ચાલ્યો જવાનો સાવ – મનોજ ખંડેરિયા

૨૭મી ઓક્ટોબર – વ્હાલા કવિ-ગઝલકાર શ્રી મનોજ ખંડેરિયાની પુણ્યતિથિ. ૬ વર્ષ પહેલા અચાનક જ આપણી વચ્ચેથી એમણે ભલે વિદાય લીધી એમ કહેવાય – પણ મનોજ ખંડેરિયા આમ જુઓ તો ક્યાંય નથી ગયા…

અને હા, આજે ૩૧ ઓક્ટોબર – સરદાર જયંતિ..!! એમને આપણા સંપૂર્ણ ટહુકો પરિવાર તરફથી હ્રદયપૂર્વક શ્રધ્ધાંજલી.

* * * * *

આ સીધી વાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ
શબ્દો સપાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

આ ચાકડેથી ઘટને ઉતારી વિખેરીને
માટી અઘાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

જાણું છું મારી માલમત્તા માંહ્ય છે છતાં
ખુલ્લો કબાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

ખાલી કડાંનો કાળો કિચુડાટ રહી જશે
હિંડોળા-ખાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

મનગમતી અહીંની ધૂળમાં ચાદર રજોટી મેં
એ મેલી-દાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

તું છેતરી લે તોલમાં, પણ ભાવ બે ન રાખ
નહીંતર હું હાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

સમૃધ્ધિ આ અખંડ દીવાની તને દઇ
ઘર ઝળહળાટ છોડીને ચાલ્યો જવાનો સાવ

અલબેલો રે… છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…

કવિ : ??
સ્વર : શુભાંગી શાહ
સંગીત : ??

(ધેનુ ચરાવે ક્હાનો…. )

* * * * * * *

.

અલબેલો રે, અલબેલો રે…
છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…

મોરમુગુટ માથે, તિલક ભાલે શોભે
પીળા પિતાંબરવાળો રે,
છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…
અલબેલો રે…

ધેનુ ચરાવે ક્હાનો, રાસ રચાવે ક્હાનો,
ગોકુળ કીધું ઘેલું રે,
છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…
અલબેલો રે…

શામળા તેં તો મારા, દલડાં ચોરી લીધા
વૃંદાવન કીધું ઘેલું રે,
છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…
અલબેલો રે…

રોકે મારગ ક્હાનો, ફોડે ગાગર ક્હાનો,
નટખટ એ નખરાળો રે,
છોગાવાળો તે છેલછબીલો રે…
અલબેલો રે…

સૂકી જુદાઇની ડાળ – અનિલ જોશી

ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૯ માં ફક્ત શબ્દો સાથે મુકેલું આ ગીત – આજે સોલીભાઇના સ્વર – સંગીત સાથે ફરી એકવાર.. અને આજે નહીં પૂછું કે ગમશે ને? – આજે તો મને ખબર છે કે આ મઝાનું ગીત ફરી ફરી માણવું તમને ગમશે જ 🙂

સ્વર : સોલી કાપડીયા

સંગીત : પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય

(સુક્કી જુદાઇ……Lassen Volcanic National Park, CA – Sept 09)

.

સૂકી જુદાઇની ડાળ તણાં ફૂલ અમે
છાના ઊગીને છાના ખરીએ
તમો આવો તો બે’ક વાત કરીએ…

ફાગણ ચાલે ને એનાં પગલાની ધૂળથી
નિંદર ઊડે રે સાવ કાચી
જાગીને જોયું તો ઊડે સવાલ, આ તે
ભ્રમણા હશે કે વાત સાચી,

જીવતર આખ્ખુંય જાણે પાંચ સાત છોકરાં
પરપોટા વીણતા દરિયે
સૂકી જુદાઇની ડાળ તણાં….

કેડીના ધોરિયે જંગલ ડૂબ્યાં
ને અમે કાંઠે ઊભા રહીને ગાતા
રાતા ગુલમહોરની યાદમાં ને યાદમાં
આંસુ ચણોઠી થઇ જાતાં !

કોણ જાણે કેમ હવે ઝાઝું જીરવાય નૈ,
મરવા દીયે તો કોઇ મરીયે !

સૂકી જુદાઇની ડાળ તણાં ફૂલ અમે
છાના ઊગીને છાના ખરીએ
તમો આવો તો બે’ક વાત કરીએ…

આપણું મળવાનું ક્યાં સંભવ હવે – હિતેન આનંદપરા

આપણું મળવાનું ક્યાં સંભવ હવે, કારણ વગર
ફોડ પાડીને કહું તો, લાભ કે વળતર વગર

જંગલો ખૂંદી વળેલો, ગામનો જણ – શહેરમાં
બેધડક રસ્તા ઉપર નીકળી શકે નહીં ડર વગર

કાળ તો તત્પર સદા, મારા પ્રહારો ઝીલવા
હું જ પાગલ હાથ ફંગોત્યા કરું ગોફણ વગર

માણસોને ચારવા નીકળી પડેલું આ નગર
સાંજના, ટોળું બની પાછું ફરે માણસ વગર

હું હજારો યુધ્ધનો લઇને અનુભવ શું કરું ?
જિંદગીમાં કાયમી લડવાનું છે લશ્કર વગર

તું ગરીબી આટલી, ક્યારેય ના દેતો ખુદા
આંગણે આવેલ પંખીને ઉડાડું ચણ વગર.

– હિતેન આનંદપરા

માણેકચોકમાં – આદિલ મન્સૂરી

અમદાવાદનું ઘણું જ જાણીતું સ્થળ.. માણેકચોક..! એના વિષે અમદાવાદના જ ગઝલકાર સ્વ. શ્રી આદિલ મન્સૂરીએ લખેલી ગઝલ – એમના પોતાના અવાજમાં.

(માણેકચોકમાં………….. )

* * * * *

ગઝલ પઠન : આદિલ મન્સૂરી

.

દ્રષ્ટિ ફરેબ ખાય છે માણેકચોકમાં
બુદ્ધિયે છેતરાય છે માણેકચોકમાં

સપનાંઓ નંદવાય છે માણેકચોકમાં
ને ઊર્મિઓ ઘવાય છે માણેકચોકમાં

પથ્થર સમયના ફોડતા ખરબચડા હાથને
રેશમનો સ્પર્શ થાય છે માણેકચોકમાં

ખિસ્સામાં કંઈ ન હોય તો વળજો ન એ તરફ
લાખોના સોદા થાય છે માણેકચોકમાં

જોવા મળ્યા આ શહેરમાં એવા ય લોક જે
જીવન વટાવી ખાય છે માણેકચોકમાં

એ બાજુ જાવ તો તમે સંભાળજો જરા
સોનું સતત કસાય છે માણેકચોકમાં

નીકળો કશું ખરીદવા ને અકસ્માતથી
વેચાઈ પણ જવાય છે માણેકચોકમાં

અત્યંત ખાનગી હશે જે વાત એ વિશે
જાહેર સભા ભરાય છે માણેકચોકમાં

કિલ્લાના કાંગરાઓથી ઊતરે છે જ્યારે સાંજ
રાત્રી જવાન થાય છે માણેકચોકમાં

રંગીન પાલવોમાં પવન મહેક પાથરે
એ વિસ્તરી છવાય છે માણેકચોકમાં

ઊઘડે ભલે ને રોજ દુકાનો નવી નવી
કબરોય પણ ચણાય છે માણેકચોકમાં

હવે પ્રભુ અવતાર લ્યો તો પ્રભુ જાણું…. – અવિનાશ વ્યાસ

સ્વર : મુકેશ
સંગીત : અવિનાશ વ્યાસ

(આ ચંદ્રમાં તો હવે હાથવેંતમાં…….Photo by Espradio)

.

આજ ખરું અવતરવાનું ટાણું,
હવે પ્રભુ અવતાર લ્યો તો પ્રભુ જાણું

કંસની સામે તમે કૃષ્ણ થયા
અને રાવણની સામે રામ
પણ આજે તો કંસનો પાર નથી જગમાં
ને રાવણ તો સો માં નવ્વાણું
હવે પ્રભુ અવતાર લ્યો તો પ્રભુ જાણું

કૈક ને માર્યા તમે કૈક ને તાર્યા
ને ધર્યા તમે વિધવિધ અવતાર
પણ આજે જ્યારે ભીડ પડી ત્યારે
અવતરતા લાગે કેમ વાર?

શ્રધ્ધાનો દીવો તારો મંડ્યો બુઝાવા
હવે કોણ તાણે તારું ઉપરાણું?
હવે પ્રભુ અવતાર લ્યો તો પ્રભુ જાણું

આ ચંદ્રમાં તો હવે હાથવેંતમાં
અને સૂરજની ઘડિયું ગણાય
આકાશ વિંધીને અવકાશે આદમ
દોડ્યો આવે ને દોડ્યો જાય

બધું એ જીતાય, પણ એક તું ના જીતાય
તો ગીતાનો ગાનારો સાચો માનું
હવે પ્રભુ અવતાર લ્યો તો પ્રભુ જાણું