સ્વરકાર શ્રી પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાય

ગુજરાતના વ્હાલા અને વિખ્યાત સ્વરકાર એવા શ્રી પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાયને થોડા વધુ નજીકથી ઓળખવાનો પ્રયાસ – અમર ભટ્ટ અને એમની દીકરીઓના શબ્દોમાં….

‘ગુજરાતના proud possession…. શ્રી પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાય’  – સ્વરકાર અમર ભટ્ટ

ગુજરાતના proud possession એવા શ્રી પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાય વિષે થોડીક વાત કરતાં અત્યંત આનંદ થાય છે. હું ખૂબ નાનો હતો ત્યારથી પુરૂષોત્તમભાઇને સાંભળતો આવ્યો છું ને માણતો આવ્યો છું. ઘણીવાર એવો વિચાર આવે છે કે એવું તે શું છે આ માણસનાં સંગીતમાં કે તે આટલી બધી અસર કરે છે? મને લાગે છે કે સૌથી વધુ સ્પર્શતી બાબત એ એમના અવાજની, એમની રજઆતની અને એમના સંગીતની તાજગી છે. એક જ ગીત એમની પાસે અનેકવાર સાંભળો છતાં એ even fresh લાગે. ગુજરાતી સુગમસંગીત પુરૂષોત્તમભાઇને પામીને ધન્ય બની ગયું છે. કોઇપણ યુવાન કલાકાર માટે પુરૂષોત્તમભાઇ એક આદર્શ છે. હું ઘણીવાર કહેતો હોઉં છે કે પુરૂષોત્તમભાઇ એ ગુજરાતી સુગમસંગીતનો શ્વાસ છે. મને એમની સાથે રહેવાનું ને એમની પાસે શીખવાનું મળ્યું તે મારા જીવનનો એક અગત્યનો વળાંક છે તેમ હું માનું છે. જેટલી ગઝલો સ્વરબધ્ધ કરી છે તે બધી જ પુરૂષોત્તમભાઇનાં માર્ગદર્શન પછી અને એમની અસર નીચે સ્વરબધ્ધ થઇ છે તે વાતનો નિખાલસ સ્વીકાર કરું છું.

This text will be replaced

એમના કાર્યક્રમો, બેઠકો એ બધું જ આજે આંખ સમક્ષ પસાર થઇ જાય છે. એ મહેફિલો સવાર સુધી ચાલતી એમ થાય છે કે આ મહેફિલ પૂરી જ ન થાય. મારો એક પણ દિવસ એવો નથી ગયો કે જ્યારે મેં પુરૂષોત્તમભાઇને દિવસમાં એકવાર યાદ ન કર્યા હોય. એક શિક્ષક તરીકે પુરૂષોત્તમભાઇ ખૂબ વિશાળ હ્રદયનાં છે અને પોતાની પાસે રહેલું બધું જ આપણને આપવા તત્પર છે. આવા નિખાલસ, વિશાળ હ્રદયનાં ગુરુ મેં જોયા નથી. ઘણીવાર સપનામાં મને એમના કાર્યક્રમો આવે છે. Mozartની biographyમાં સંગીત-music ની સરસ વ્યાખ્યા છે.

‘It is the space between the notes that makes music’.

આ વાત પુરૂષોત્તમભાઇનાં સંગીતમાં દેખાય છે. કવિવર ટાગોરની કવિતામાં એક ભાવકનો પ્રશ્નો છે તે મારાં પણ પ્રશ્નો પુરૂષોત્તમભાઇ માટે છે :-

‘હે ગુણીજન તમે કેવી રીતે ગાઓ છો? હું તો અવાક થઇને સાંભળી રહું છું તમને, એમ થાય છે કે હું એવા સૂરે ગાઉં પણ મારા કંઠમાં સૂર શોધ્યોય જડતો નથી. કાંઇ કહેવા માંગું છું પણ શબ્દો અટકી જાય એ. હાર માનતા મારો પ્રાણ રડે છે. મારી ચોરેતરફ સૂરની જાળ ગૂંથીને મને તમે કેવા ફંદામાં ફસાવ્યો છે?’

This text will be replaced

મારો પુરૂષોત્તમભાઇ સાથે ઘનિષ્ઠ પરિચય થયો તેના કારણમાં આપણા ખબ સુંદર સ્વરકાર દક્ષેશ ધ્રુ છે અને એટલે હું દક્ષેશભાઇનો પણ ખૂબ આભારી છું કે મને પુરૂષોત્તમભાઇનો પરિચય કરાવ્યો.

આવા સંપૂર્ણ કલાકાર ગુજરાત પાસે છે એ ગુજરાતનું સદનસીબ છે. ગુજરાત બહારના કલાકારોને હું જ્યારે પુરૂષોત્તમભાઇને અનોખો આદર અને અનેરું સન્માન આપતા જોઉં છું ત્યારે મારી છાતી ગજગજ ફૂલે છે અને એક જુદું જ રોમહર્ષણ થાય છે જે હું શબ્દોમાં વર્ષવી શકતો નથી. પુરૂષોત્તમભાઇ વિશે આ થોડીક વાત કરવાની તક આપવા બદલ આપનો આભાર માનું છું.

- અમર ભટ્ટ

——————————–

(‘થેંક યૂ પપ્પા’ માં પ્રકાશિત)
‘પપ્પા એટલે હાર્મોનિયમની સફેદ અને કાળી પટ્ટીઓનો સંપ – વિરાજ અને બીજલ ઉપાધ્યાય

અમે પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયની દીકરીઓ છીએ. હું બીજલ, ઘરમાં સૌથી નાની અને વિરાજ મારાથી મોટી બહેન. હું નાની છું છતાં લગ્નની બાબતમાં પહેલ મેં કરી! પછી વિરાજ મારા રસ્તે ચાલી. અમને ઉછેર્યા ચેલણા ઉપાધ્યાયે અને છાવર્યા પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયે. ગયા ભવની અમારી સાધના એવી છલોછલ હશે કે આ ભવે અમને પુરુષોત્તમ જેવા પિતા અને ચેલણા જેવી મમ્મી મળી.

This text will be replaced

પપ્પાથી સંગીત જેટલું નજીક એટલાં જ નજીક અમે. પપ્પાનું ઘર એટલે સંગીતનું નગર. વોશ-બેસિનના ખળખળ વહેતા નળમાંથી પણ તમે ‘સા’ ઘૂંટી શકો એવો સૂરીલો માહોલ..! પપ્પા આઠ વર્ષના હતા ત્યારથી મુંબઇમાં છે. કલાકાર તરીકેનો એમનો સંઘર્ષ અમારી આંખો સામેથી પસાર થયો છે. એ દિવસોના પપ્પા અને અત્યારના પપ્પામાં દુનિયાદારીની દ્રષ્ટિએ ઘણો ફેર છે. પણ, અમારા માટે તેઓ ક્યારેક નથી બદલાયા.

એમની કારકિર્દીનો સૂરજ ઊગવાને સંઘર્ષ કરતો હતો ત્યારથી લઇને આજ સુધી એમણે અમને કે મમ્મીને અછતના અંધકારમાં જીવતાં નથી શિખવાડ્યું. જીવન સાથે સમાધાન કરે પણ માંડવાલ કરે, એ પપ્પા ન હોય!

This text will be replaced

દુનિયાની નિષ્ફળતાને ભૂલીને તેઓ જ્યારે અમને ઉછેરતા ત્યારે અમે પણ અંદરથી મક્કમ બની જતાં! પપ્પા એટલે જુસ્સાનો પર્યાય. (અને હા, ક્યારેક ક્યારેક ગુસ્સાનો પણ!)

ગુસ્સાની વાત નીકળી છે ત્યારે યાદ આવે છે બીજલનો જન્મદિવસ… એ દિવસે પપ્પા બીજલ ઉપર ખૂબ ગુસ્સે થયેલાં પણ, પછી ગુસ્સો ઓસર્યા એટલે પોતે જ રડવા બેસી ગયા… ત્યારે ખબર પડે કે રડવા માટે જ ગુસ્સો કર્યો હશે..!

જો કે ગુસ્સે થવાની પરંપરા હવે વિરાજે સંભાળી છે, પપ્પાને ખખડાવવાની બાબતે વિરાજ ખાસ્સી ઉદાર છે. એમને કોઇ વાતે રોકવા, ટોકવા, વધુ બોલતા અટકાવવા – આ બધા પ્રશ્નો વિરાજ ઉકેલી શકે. જો કે આ પ્રકારના કાર્યક્રમમાં મમ્મીનો ફાળો પણ હૂંફાળો..! છતાં પણ, આ બધાની વચ્ચે પપ્પા એટલે સંગીત… મહેફિલ… વહાલ અને ખુલ્લેખુલ્લું ખડખડાટ હાસ્ય…!

ગુજરાતી સંગીત સાંભળનારો દરેક શ્રોતા જાણે છે કે પપ્પા એટલે સુગમ સંગીત… સંગીતના સંસ્કારો અમારી ઉપર થોપવામાં નથી આવ્યા, અમે કેળવ્યા છે. આત્મસાત કર્યા છે. ઘણા એવા કલાકારોને અમે જોયા છે કે એમનાં દીકરા-દીકરી ઉપર પોતાની કલાનો વારસો ઊતરે એ બાબતે સભાન રીતે પ્રયત્ન કરતાં હોય…! વળી, ઘણાને એમ હોય છે કે પુરુષોત્તમભાઇની દીકરીઓને તો સંગીત આવડવું જ જોઇએ ને! પપ્પાએ ‘મસ્તી પડે તો જ ગાવું’ – ના આગ્રહની પરંપરા અમને સોંપી છે.

એમની પાસેથી અમે સંગીતની ઘણી બારીકાઇ શીખ્યાં છીએ. હારમોનિયની સફેદ અને કાળી પટ્ટીઓનો સંપ શીખ્યાં છીએ. પપ્પા બેસ્ટ પરફોર્મર છે. ઉત્તમ ગાયક, ઉત્તમ સ્વરાંકન, ઉત્તમ કવિતા – આમ, બધું જ ઉત્તમ ભેગું થાય ત્યારે ‘શ્રેષ્ઠ’ – પરફોર્મરનો જન્મ થયો હોય છે. એમનાં ગીતો અમે હજ્જારો વાર હજ્જારોની સંખ્યામાં એમના જ કંઠે સાંભળ્યા છે છતાંયે અમને ‘કાન છુટ્ટો’ કરવાનું મન ક્યારેક નથી થયું. પપ્પાનું સંગીત અમને વધુ ગુજરાતી બનાવે છે.

This text will be replaced

પપ્પા બીજાના કાર્યક્રમોને પણ સાંભળે… સારુ લાગે તો દાદનો વરસાદ વરસાવી દે. વળી, પપ્પા નવી ટેલેન્ટને ઉછેરવામાં વધુ પડતાં ઉત્સાહી… આ બાબતે બહુ ઓછા કલાકાર એવા હશે જે ‘નવા’ ને સ્વીકારવામાં એમનાં જેટલો ઉસ્તાહ બતાવી શક્યા હોય.

ક્યારેક પપ્પાની ખૂબ ચિંતા થાય છે, એમના ‘પોઝિટિવ એટિટ્યૂડ’ – ને કારણે. તેઓ તબિયતની ચિંતા કર્યા વગર પ્રવાસો અને કાર્યક્રમો કર્યા જ કરે છે. ઉપરના સૂર ભરે છે ત્યારે ભૂલી જાય છે કે એમણે બાયપાસ કરાવી છે. (જો કે ગાતી વખતે બધું જ ભૂલી જાય એનું જ નામ કલાકાર ને!) આ બધું એટલે કહ્યું છે કારણ કે ‘પિતાની ચિંતા’ એ દીકરીઓનો વિશેષાધિકાર છે.

This text will be replaced

એમની બધી જ મર્યાદા વચ્ચે એમની વિશેષતાને દુનિયા સલામ કરે છે અને અમે એમની વિશેષતાઓને પ્રણામ કરીએ છીએ. એમણે ક્યારેય સ્ટેજ પરથી અમારી પાસે એમનાં જ સ્વરાંકનો ગવડાવવાનો આગ્રહ નથી રાખ્યો. એમણે અમારી પાસે બીજા સ્વરકારોનાં સ્વરાંકનો જ ગવડાવ્યાં છે. પણ, એ વાત ખરી કે અમે ગાતાં હોઇએ છીએ ત્યારે એમના ચહેરાનો હાવભાવ જોઇને અમને જે ખુશી થાય છે એવી ખુશી બીજે ક્યાંય નથી મળતી..!

This text will be replaced

આજે તો પપ્પા ઉંમરના એવા પડાવ પર છે જ્યાં સંઘર્ષનો ભૂતકાળ હવે હર્ષનો વર્તમાનકાળ બની ગયો છે. એ વિદેશ ગયા હોય છે ત્યારે પણ હમણાં ચાલીને અમારા ઘરે આવશે અને અમારા દીકરાઓ જોડે ક્રિકેટ રમશે – એવો આભાસ થાય છે.

યાદ છે ત્યાં સુધી બીજલના લગ્ન વખતે પપ્પા ખૂબ રડેલા. જેનાથી એમની તબિયતને અસર થઇ હતી. એટલે વિરાજના લગ્ન વખતે અમે નક્કી કરેલા પ્લાન મુજબ એમને સૌથી છેલ્લે મળીને વિરાજે સીધા નીકળી જ જવાનું રાખ્યું. વળી, અમે બધાએ એમને બીજા કામમાં રોકી રાખ્યા. આવું એટલા માટે કર્યું હતું કે એમની તબિયતને અસર ન થાય. ‘સોરી પપ્પા, પણ રડતા પપ્પાને જોવાનું કઇ દીકરીઓને ગમે?’

This text will be replaced

આમ તો ધારેલું કે પપ્પાને પત્ર સ્વરૂપે વાત કરતાં હોઇએ એ રીતે લખવું, પણ પછી વિચાર આવ્યો કે પપ્પાને પત્ર લખવો પડે એટલે દૂર રાખવાનું કોઇ કારણ? પપ્પા વિશે લખવું એટલે અરીસા સામે ઊભા રહીને આપણે જ આપણો ફોટો પાડવો; જેમાં ફ્લૅશના અજવાળા સિવાય કંઇ જ દેખાતું નથી હોતું !

102 thoughts on “સ્વરકાર શ્રી પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાય

  1. kartik

    મારી પહેલી ગુજરાતી ગીત ની કેસેટ ‘ગુલમહોર’ ત્યાર થી ગુજરાતી ગીતો સાભળવાનો રસ લાગ્યો, જે આજ સુધી છે.

    Reply
  2. ketan

    પુરુશોત્તમ ભાઇને લાઇવ પહેલી વખત સાભળવાનો મોકો મળીયો સુરત ખાતે ના તેમના પ્રોગામ મા.ખુબ ખુબ આનન્દ થયો.જો કોઇ વ્યક્તિ ને ગુજરાતી સુગમ નો ચાહક બનવવો હોય તો તેને પુરુષોત્તમભાઇ ઉપાધ્યાય ની કોઇ રચના સંભળાવો.” અદભુત અવાજ” સાથે સાથે ભાશા તરફ નો તેમનો ખુબ જ પ્રેમ નો અનુભવ થયો. લોકો એ તેમની sence of humer પણ માણી. અમરભાઈની સાથે સંમત કે પુરૂષોત્તમભાઈ એ ગુજરાતી સુગમસંગીતનો શ્વાસ છે. ગુજારાતી સન્ગીત ના ચાહક લોકોઆ એ જો જિદગી મા તેમને એક વાર લાઈવ સાભળૅ તો બિજી વાર ગમે તેટલા રુપિયા ખરચવા પડે તો પણ તેમને સભળવાનુ ચુકે નહિ. જો કોઇ નિ પસે મારિ કોઇ ડાળખિ મા પાદ્ડા નથિ’ગીત હોય તો મુકલવા વિનતી.

    Reply
  3. kantibhai bhanderi surat

    પુરુશોત્તમ ભાઇને લાઇવ પહેલી વખત સાભળવાનો મોકો મળીયો સુરત ખાતે ના તેમના પ્રોગામ મા.ખુબ ખુબ આનન્દ થયો.જો કોઇ વ્યક્તિ ને ગુજરાતી સુગમ નો ચાહક બનવવો હોય તો તેને પુરુષોત્તમભાઇ ઉપાધ્યાય ની કોઇ રચના સંભળાવો.” અદભુત અવાજ” સાથે સાથે ભાશા તરફ નો તેમનો ખુબ જ પ્રેમ નો અનુભવ થયો. લોકો એ તેમની sence of humer પણ માણી. અમરભાઈની સાથે સંમત કે પુરૂષોત્તમભાઈ એ ગુજરાતી સુગમસંગીતનો શ્વાસ છે. ગુજારાતી સન્ગીત ના ચાહક લોકોઆ એ જો જિદગી મા તેમને એક વાર લાઈવ સાભળૅ તો બિજી વાર ગમે તેટલા રુપિયા ખરચવા પડે તો પણ તેમને સભળવાનુ ચુકે નહિ. જો કોઇ નિ પસે મારિ કોઇ ડાળખિ મા પાદ્ડા નથિ’ગીત હોય તો મુકલવા વિનતી.

    Reply
  4. Bharat Gadhavi

    આ લેખ માં શ્રી પુરુષોતમ ભાઈ ના આછા પરીચય સાથે મુકેલી ગઝલો અદ્અભુત છે. તેમાય ખાસ કરીને “ઉપેક્ષા માં નઈ તો બિજુ તથ્ય શુ છે” ને ” કોણ કહેછે લક્ષય વિધે કોઇ એવો જણ નથી ” મારી ખુબજ પ્રિય ગઝલો છે. આપ મિત્રો ને પણ સાંભળીને ખુબજ આનંદ આવશે.

    Reply
  5. damini

    હજુ હમના જ ગુજરાત સમાચાર ના પ્રોગ્રામમ પુરશોતમભઐઇ ને માન્યા. બહુ જ મઝા આવિ.દિકરિ નિ કલમે પિતા વિશે વન્ચિને દુર દરિયા પર રહેલ પિતા યાદ્દ આવિ ગયા.ગુજરાતિ સુગમ સન્ગિત ને માનવા લાયક બનાવ્યુ ભઐએ જ્ થન્ક્સ્

    Reply
  6. manvant patel

    જ્યાઁ જ્યાઁ વસે એક ગુજરાતી,ત્યાઁ સદાકાળ ગુજરાત !
    ગાયકશ્રેી અને હન્સાબહેનને સાઁભળવાનો લ્હાવો લીધો છે.
    બન્નેના કઁઠ કામણગારા છે.બે બહેનો પૈકી એક તરફથી
    સ્વભાવ દર્શન થયુઁ ને આનઁદ પણ થયો !મજા પડે જ ને ?
    બહેનોના કઁઠ પણ ઘણા જ મોહક છે !શેીતલ સન્ગેીત રડિયો
    અને કૉમ્પ્યુટર મારફતે હજુ ય સાઁભળુઁ છુઁ.પુરુષોત્તમભાઇને
    શુભેચ્ચ્છાઓ.બન્ને બહેનોને પણ શુભાશિષ.તક બદલ આભાર !

    Reply
  7. Bharat Gadhavi

    શ્રી જયશ્રી…..આ લેખ માં મુકેલી ગઝલ “ઉપેક્ષા નઈ તો બિજુ તથ્ય શું છે” એ કયા આલ્બમ માંથી મુકી છે તે જણાવી શકશો…..????.
    મારે એ આલ્બમ ખરીદવો છે…….

    Reply
  8. Bharat

    Bahu varsho pahela, Shri Purshottamji ne sambhadya hata, Durdarshan par, that was “Divso Judai na Jay che”, 1989 – 1991. Emna original awaj ni CD I want. He is smiply Great.

    Reply
  9. Jayantibhai Patel

    શ્રેી પુરષોત્તમભાઈ ના ગેીતો મને બહુ જ ગમે. મળતેી ઉપલબ્ધ કેસેટો મેળવેી લેીધેી પણ મને જોઈતેી “નહેી રે જણેલેી કદેી નહેી રે મળેલેી એવેી ક્રુષણ સુદામાનેી જોડેી” , “વાતે વાતે તને વાકુ પડ્યુ” , “કઈ કામ બને” જેવા ગેીતો વાળેી કેસેટ મળેી સકેી નથેી. માત્ર રેડેીયા મા થોડાક ગેીત સાંભળવા મળે છે. જે કેસેટ નેી મને પ્રતેીક્ષા છે. અમદવાદ દુરદર્શન પર ૫-૬ વર્ષ પેહલા ડાયરા જેવો પ્રોગ્રામ આવેલો ખુબ સરસ હતો. તે ફરેી જોવા નથેી મળ્યા.
    પુરષોત્તમભાઈ ના ગેીત તથા ગઝલ અવારનવાર સાંભળતો રહુ છુ. આજે પણ તેમનો સ્વર અદભુત છે.

    Reply
  10. Pushpendraray Mehta

    સમ્યક તનોતિ …સન્તાન્.ાઅવિનાશ ભાઈ ના માનસ પુત્ર તરિકે ગુજરાતિ ભાષા અને સન્ગિત ને ખુબજ ઉન્ચાઈ એ લઅઈ જઈ નામ રોશન કર્યુ….ખુબજ અભિનન્દન અને દીર્ઘાયુષ્ય માટે પ્રાર્થના…..

    Reply
  11. Ashok Bhatt

    પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય એટલે ગુજરાતી સુગમસન્ગીત નો પ્રાણ. પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય એટલે જ ગુજરાતી સુગમસન્ગીત. પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય ન હોત તો ગુજરાતી સુગમસન્ગીત પણ ન હોત. મારે મતે તો જેમ બન્ગાળ મા રવિન્દ્ર-સન્ગીત છે તેમ આપણા ગુજરાત મા પુરુષોત્તમ-સન્ગીત છે જેને આપણે સુગમ સન્ગીત કહી ને વખાણીએ છીએ. ગુજરાતી કવીઓ ના શબ્દો ને સ્વર અને સૂર નો સુન્દર શણગાર સજાવી ને આપણી સમક્ષ રજુ કરી ને, સમ્ભળાવી ને, સમઝાવી ને, આપણ ને ગુજરાતી કવિતા નો આન્નદ લેતા કર્યા, સન્ગીત સમઝતા કર્યા તે માટે ગુજરાત અને ગુજરાતીઓ પુરષોત્તમભાઈ ના “યાવદ ચ્ન્દ્ર દિવાકરૌ” રૂણી રહેશે.

    Reply
  12. Bhavin Desai Surat

    Madam,
    congratulation.
    very good website.
    for every gujarati have to visit this. if they proud to be a gujarati.
    all the best and best wishes from
    Bhavi Desai/Vibha Desai/Vatsal and Vedant
    surat

    Reply
  13. Bansilal N Dhruva

    શ્રી જયશ્રીબેન,ઘણા વખતે શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય ને સાંભળું છું,આભાર,’ટહુકો’.
    ગુજરાતી સુગમ સંગીત નુ બહુમુલ્ય રતન છે શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય.

    બંસીલાલ ધ્રુવ.

    Reply
  14. Nirupam Chhaya

    પુરુષોત્તમભઇ ને સાંભળીને જાણે ગુજરાતી સ્વર ગૌરવગાથા સાંભળી. ગુલ્મહોર સીવાય તેમની cds કૅ કેસેટ ની યાદી મળી શકે?

    Reply
  15. Nirupam Chhaya

    પુરુષોત્તમભઇ ને સાંભળીને જાણે ગુજરાતી સ્વર ગૌરવગાથા સાંભળી. ગુલ્મહોર સીવાય તેમની cds કૅ કેસેટ ની યાદી મળી શકે??? thanks…

    Reply
    1. Poojan Majmudar

      કંઠે ગુલમહોર નો ઠાઠ
      અનુભુતી
      હૈયા ને દરબાર
      અને બીજી ઘણી બધી…

      Reply
  16. BHARAT BHAGAT MONTREAL CANADA

    ક્યા હશે આવા મોર્લના શદ અને કોકિલ કન્ધિ અવાજ્ મ્ને રુબરુ શભલ્વા મલેલો ૧૯૭૩ મા લગ્ભગ વલસાદ મા શેથ આર્ જે, જે ના હોલ્મા, અમોૂ મ્ર્યદિત આમન્ત્રિતો હતા અએ મેહ્ફિલ આજે પાન મ્ને યાદ આવેે પુર્સોતમ્ ઉપાધ્યા, સારોજ ગુદાનિ,રાજુલ માહેતા, હશા દવે, અતુલ દેસએ, અને ઘનજ નમન્કિત ગુજરતિ ગયક ક્લાકરો ને સભલ્વા નો અએ દિન નો લ્હવો હજિ ભુલતો નથિ, જ્યા સોમ્નથ ને દ્વર્કેશ અને પસિમ કેરા દેવ જય જય ગર્વિ ગુજરત નાએ શબ્દો આજે મરિ ૭૦ વર્શ નિ વયે પન ભુલિ શક્તો નથિ, ખરે ખર અએજે ગુજરત નો અમાર વર્શો.

    Reply
  17. Hasmukh Gohel

    Partham prabhuji sathe prit na kidhi aene muva pachhi Sant banove, Tulsi mangavo, aene tilak karavo.

    - Aa bhajan shodhi apsho to khubaj meharbani.

    Reply
    1. ASHWIN DEDHIA

      હુ પન ‘પ્થ્મ પ્ભુજિ સથે પ્રેીત્ …….. શોધુ ચ્હયો ચ્

      Reply
      1. Jayesh

        I am also searching for this song badly. can someone help find ‘Pratham Prabhuji saathe Preet na kidhi, muva taane sant banavo…….’?

        Reply
  18. MANOJ PANDYA

    હુ એક ગેીત શોધુ શુ ,, સાજ પદિ ઘર આવો બલમ્, કોઇ નિ પાસે હોય તો મને મૈલ કર્જો.

    મનોજ્

    Reply
  19. MANOJ PANDYA

    Hi Friends,,

    I am very much fan of Mr.Upadyay. I am looking for one song ,,,

    saanj padi ghar aavo balam, if any one have a link of song please e-mail me.

    Thanks

    MANOJ,, CANADA

    Reply
  20. Rakesh K.Soni

    પુરુશોત્તમભાઈ ને શાંભળવાનો એક લ્હાવો છે.એમને શાભળયા વગર નો એક્પણ દિવસ જ્તો નથી. એમની ૭૫મી વષૅગાઠ નિમીતે નવસારી ખાતે ટાટા હોલમા એક કાયૅક્રમમા,તેમજ તા.૩૧/૦૩/૨૦૧૨ ના દિને પણ ટાટા હોલમા એમને શાભળવાની ખુબજ મઝા આવી.એમના સુગમ સંગીત અન ગઝલ શાંભળવાથી આખા દિવસનો થાક ઊતરી જાયે છે. એ મારો અનુભવ છે.

    Reply
  21. Baiju P Shah

    સાંજ પડી ઘર આવો બાલમ પન્થ ખડી ઘર આવો બાલમ
    શક્ય હોય તો સંળાવશો… પ્લીઝ… ટી. વી. પર એક વખત જોઇ હતી…

    Reply
  22. manubhai1981

    કોણ જાણે કેટલામી વખત આ વાઁચુઁ છુઁ.
    પરમ ક્ર્પાળુ પરમેશ્વરના આશિર્વાદ સૌ
    પર સદાય વરસતા રહો, એવી નમ્ર પ્રાર્થના !

    Reply
  23. krishna

    respected purshottam dada…. my papa is 1 of the great fan of yours…
    his name is dinesh parmar….
    u r like a god for him…..
    really.. i m nt kidding…..!!!
    i also love u a lot dadaji..
    thanks 4 being gujrati… we r proud gujju….

    Reply
  24. Harish Ganatra

    વરસો વિતિ ગયા! પુરુશોત્તમ ભૈ ને મલ્યે ! એવો એક સમય હતો જ્યારે મુમ્બૈ મા રહેતા ત્યારે મલવાનુ થતુ.હવે Radio, T.V. અને computer પર મુલાકાત થિ સન્તોશ માનવો રહ્ય્યો ! Myself and my better half Pushpa have always enjoyed listening to his ever enchanting, ever lasting, ever pleasing music ! Gujarati script tried but was not very successful ! Maybe I need practicing ! Purushottambhai ne Ishwar khub dirgh ane tandurast jivan ape evi Shub kamna sathe virmu chhu.

    Reply
  25. Balvant Joshi

    સુર મંદીરદ્વારા બહાર બાળ ગીતની કેસેટ જે મેં ૧૯૮૬ ની સાલ માં લીધીહતી;ધન વગરના ધનજીભાઈ …….થી મને એક એક ઝાડવાની માયા….વગેરે એ કેસેટ જોઈએ છે મદદ કરશો

    Reply
  26. Ravindra Sankalia.

    ામર ભટ્ના શબ્દોમ પુરુષોત્તમભાઈનો સારો પરિચય થયો. વિરાજ બીજલની વાતો ખુબજ હ્રદયસ્પર્શી.

    Reply
  27. shirin

    kevi hashe ma ya ma mane kadie na sambhre ava shabdo barabar yad nathi mane ae geet khubaj game chhe jaishree bahen, mukva maherbani karsho ?tahuko divse divse vadhu ne vadhu saras thatu jay chhe thanks a lot

    Reply
  28. dilipsinh parmar

    ક્યારે ન સાંભ્ળયુ નહોય તેવુ સંગીત અમોએ રેંડીયો ટહુકો પાસેથી સાંભ્ળેલ છે.જે ગણી આનંદની વાત છે,

    Reply
  29. varsha

    Dear purshottambhai,

    Me tamaru geet sambhadyu maru khvanu che sapanu ,kharekhar khub saras rajuaat che.thank you.
    mane sugmsangeet sikhvu che.hu india ni bahar rav chu ,to kaik online sikhi saku classical music to tamaro dhano badho aabhar manish

    thank you

    varsha survaiya

    Reply
  30. tarunkumar c raval

    GUJARATI SANGEET NE JENE JIVANT RAKHYU CHE ANE
    KETLIYE ADHABHUT RACHNA NE SWARBADDHA KAREL CHE
    MURABI SHRI PURUSHOTTAMBHAI NE PRANAM ANEK VAKHAT
    TV MA SAMBHLEL CHE MAAN LALCHAYCHE DIVSO JUDINA…
    RACHNA …

    Reply
  31. harsha

    મને યાદ છે,હું જયારે ૮ કે ૯ વર્ષની હતી ત્યારે વાલકેશ્વર,મુંબઈમાં મારા ‘માં’ના મામા ને ઘરે સંગીતની બેઠક થતી અને શ્રી પુરુષોત્તમ ભાઈને અમે બોલાવતા.તેમના ઘણા લોકપ્રિય ગીતો આજે છે તેમાંના ગીતો રૂબરૂ વર્ષો પહેલાં સાંભળ્યા છે.પણ,મહેફિલને અંતે જેમ ભૈરવી હોય તેમાંમારી સંગીત મહેફિલને અંતે તેઓને “દીકરી ચાલી,પોતાને સાસરિયે.”આ ગીત ની ફરમાઇશ મારા મામી કરતાં.અને પછી એ ગીત સાંભળતાં સાંભળતાં ખૂબ રોતાં.પુરુષોત્તમભાઈ આ ગીત અદ્ભુત રીતે રજુ કરતાં.અને મેં તેઓને શરૂઆતના વર્ષોમાં ઘર બેઠકમાં સાંભળ્યા છે એનો મને ગર્વ છે.

    Reply
  32. Hasit Vyas, Jamnagar.

    AT the age of 7 years my seen my elders listening to EP of gujarati sugam sangeet by purshottam upadhyay. one of ghazal was sung by begam akhtar …” main taji tari tammana teno aa anjam 6…. ke have sache j lage 6 ke taru kam 6.”… moved me from inside … at that time we were learning raagas in primery school . and it became trend to find the raag of the composition which were offered to us to listen. eventually that became second nature,…. so gradually by listening to him i became the real beneficiary of gujarati sugam . Today after 35 years still if i listen his voice anywhere…my heart jumps anmd i stop any activity to listen to him. Ek var shyam tame radha ne kahi dyo ke….. ke pachhi…. tu kaurav tu pandav manava tu raavan tu raam… haji pan prastut 6. hats off to the pioneer of gujarati sugam sangeeet…. ene live sambhalva ek lahvo 6.. e tamne upadi ne sudama banavi de…( jeni gothadi today nahi todi … ) ke tyathi upadi ne mukkada ka sikandar baanvi de( game tya hu dubu game tya hu nikalu 6 mari pratikhsa kinare kinare)

    Reply
    1. vinod trivedi

      મને શ્રેી પુરુશ્ત્તમ્ભૈ એ ગાયેલ એક વેલ ના અનેક તુમ્બદા ગેીત સાભળવુ સે.
      આભાર્
      I shall be thankful if you would arrange to play/put a song “Ek Vel na anek tumbada sau na bhag nirala re,
      sang by Shri Purushttam Upadhaya

      Reply
  33. હેમન્ત જાની

    પુરુશોત્તમ્ભાઈ ની રચના ઓ અદ્ભુત છે. એમના પ્રાર્ંભીક વર્ષોની રચનાઓ માં “ઓલ્યા માંડવાની જુઇ….” તો એ વર્ષોની સર્વ શ્રેષ્ઠ રચનાઓ માહેંની એક ગણાય્…તેઓના સંગીત મઢેલા ગીતો અને ગઝલો માણવા એ પણ એક લહાવો છે…મારી પાસે તેમના લાઈવ સ્ટેજ કર્યક્રમો નો સારો એવો સંગ્રહ છે..જે મારા પાછલા વર્ષો માં માણવાની અમુલ્ય મુડી છે….ઘણું જીવો પુરુષોત્તમ્ભાઈ…

    Reply
  34. Rashesh

    શ્રિ પુ.ઉ. નિ ” મલશે હે હ્રદય” , અદભુત ગઝલ નિ એમ પિ થ્રિ ક્યાથિ મલિ શકે.

    Reply
  35. Suresh Shah

    મિત્રને ઘેર લાંબી રાત સુધી બેસી, પુરુષોત્તમભાઈ અને હંસાબેનને સાંભળેલા. હજીયે વાગોળિયે છીએ.
    પુરુષોત્તમભાઈએ અમારા જેવા કાંઈકને ગીત-સંગીતની સમજણ આપી અને એથીયે વધુ આસ્વાદ કરાવ્યો.
    કેટકેટલા ગીતો યાદ કરીયે?
    અને એમની સાદગી, સહ્રદયતા, પ્રેમ, લાગણી આ બધું ભીંજવી નાખે છે. તે રાત્રે, ઘરમાં શેત્રંજી પાથરીને માઈક વગર ગાવાનુ, ચવાણુ અને ચા સાથે મઝાક કરતા રાત ક્યારે વીતી ગઈ, અને હજી કાઈંક સાભળીએ ….

    - સુરેશ શાહ

    Reply
  36. Rajni & Usha Shah U.S.A

    Hi Purshottambhai,

    So many things came into my mind. India, East Africa, New Jersey, Lagnotsav, Sur Shamana, Bhavan’s and much more. You are a true Gem for Gujarati Gazals ,Raas Garba, Sugam Sangeet and Lagna Geet.

    Reply
  37. PURNENDU ANJARIA

    mu. Purushottambhai na live sampark ma thoda samay pahela j aavi shakyo te mate atyant khed anubhavu chhu.
    temna mob no melavava mate mathaman karvi padi pan ante safalta malta, temni sathe vat kari ane JINDAGI NI AA MADHUR ANE YAADGAR PALO NE hridaya ma ankit kari.
    Mu. Purushottambhai ni kala mate shu kahevu? temna Fan chhie? na, na, aa shabdo chalu chhe.
    To pachhi LOVERS chhie em kahevu? Na, na, ema hridaya ni lagnio abhivyakta thati nathi. Ante dirgh manomanthan pachhi, ek shabd malyo, jema ame temni kala pratye bhav sabhar lagni vyakta kari shakya. Ame temne kahyu ke, “Purushottambhai, tamari kala ni ame, GOPIO chhie. Temne manya vina amri savar padti nathi. Meditation ma temna sangeet no sathwaro sampadyo chhe. 68ma varshe khed jarur chhe k temne manvani amri umar tunki padshe. Etle Prabhu ne aajeejee chhe ke Mu. Purushottambhai ne ane amne pan dirghayu banave, jethi baki ni zindagi ma ame temne mantaa rahie.

    Reply
  38. Bhagwati Shukla

    I heard many times from my sister about Purshottambhai about when he was studying in Uttarsanda.
    All the teacher like him and they want him to stay in their class and and they purposely failed him, and this continue for couple of years !!! I like his songs and personally saw him in u.s.a. and enjoyed too much.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>