Category Archives: અછાંદસ

અછાંદસ શ્રેણીમાંના બધા પોસ્ટ (કક્કાવાર). સંપૂર્ણ પોસ્ટ માટે ક્લીક કરો.

કાવ્ય - સુરેશ દલાલ
તને ચાહવી છે મારે તો - પ્રિયકાન્ત મણિયાર
નાળવિચ્છેદ - વિવેક મનહર ટેલર
પાગલપન - પન્ના નાયક
- એમાં મારો શું વાંક? - સુરેશ દલાલ
.... - જ્યોર્જ સેફરિસ
અ-બોધકથા – ચંદ્રકાન્ત ટોપીવાળા
અભણ અમરેલવીએ કહ્યું - રમેશ પારેખ
અવાજથી ધ્વનિ સુધીની યાત્રા - લાભશંકર ઠાકર
અસ્તિત્વ ? - નીલેશ રાણા
આજની રાત હું ઉદાસ છું - હરીન્દ્ર દવે
આત્મહત્યા કરવા જઇ રહેલ વ્યક્તિને !!! - કૃષ્ણ દવે
આપણે મળ્યા છીએ જ ક્યાં ! - ધીરુ પરીખ
આવ તું ..
આવું કેમ ?
ઈસુ તથા શ્રી મોહનદાસ ગાંધીને – વિપિન પરીખ
એ શું ?
એક - વિપિન પરીખ
એક કાગળ જૂનો…. – વિવેક મનહર ટેલર
એક છોકરી…
એક પળમાં... - નંદિતા ઠાકોર
એક પ્રશ્નપત્ર -ઉદયન ઠક્કર
એક સાંજ - ઉર્વશી પારેખ
એકલતા...... ? - માલા કાપડિયા
કથા-વ્યથા વૃધ્ધાવસ્થાની - વિપિન પરીખ
કદાચ - વિપિન પરીખ
કવિતા - જયન્ત પાઠક
કવિતા - પન્ના નાયક
કવિતા - મીનાક્ષી પંડિત
કવિતા - મીનાક્ષી પંડિત
કવિતા - વિવેક મનહર ટેલર
કવિતા - સુરેશ દલાલ
કવિતા ન કરવા વિશે કવિતા - જયંત પાઠક
કવિની આત્મકથા - વિવેક મનહર ટેલર
કાળજી..!! - એષા દાદાવાળા
કેટલાક તડકા કેટલા આકરા હોય છે - સૌમ્ય જોશી
કોણ માનશે ?
ખાલીપાથી ભરેલું ઘર - અરવિંદ ભટ્ટ
ગુજરાતીમાં - નયના જાની
ગોઠવણ એટલે શું ? - કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય
ગ્લૉબલ કવિતા : ૫૫ : પાણીની કૂંચી -ઓક્ટાવિયો પાઝ
ગ્લૉબલ કવિતા : ૫૬ : સ્ત્રીઓને શું જોઈએ છે? -કિમ એડોનિઝિયો
ગ્લૉબલ કવિતા : ૫૭ : જંગલીને - – એલ્ઝ લાસ્કર-શુલર (જર્મન)
ગ્લૉબલ કવિતા: ૫૪ : પ્યાદું - કોન્સ્ટન્ટિન કવાફી
ઘડિયાળ : કેટલાંક મોનો-ઇમેજ - મિલિન્દ ગઢવી 'ગ.મિ.'
ઘરઘત્તા - ઊર્મિ
ચાલ મન ! - વિપિન પરીખ
જત જણાવાનું તમને - કમલ શાહ
જાગેલું ઝરણું - ઝવેરચંદ મેઘાણી
ઝાકળબિંદુ - પન્ના નાયક
તમે - મનસુખ લશ્કરી
તરફડાટ એટલે ? - પન્ના નાયક
તારા ગયા પછી - અશ્વિની બાપટ
તારે નામે લખું છું - કુમાર પાશી
તાવડી - જયન્ત પાઠક
તું ઇટ્ટાકિટ્ટા છોડ - રમેશ પારેખ
તું મને ના ચહે – હરીન્દ્ર દવે
થાય છે - વિપિન પરીખ
દર શનિવારનું ritual - પન્ના નાયક
દીકરીના લગ્ન પછી, ઘરમાં - જયંત પાઠક
દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક
પગફેરો – એષા દાદાવાળા
પતંગનો ઓચ્છવ – રમેશ પારેખ
પરાજિત રાજ્ય - હર્ષદેવ માધવ
પુરુષોત્તમ પર્વ 5 : તેં પથ્થર પસંદ કેમ કર્યો ? - અવિનાશ વ્યાસ
પ્રતિક્ષા - પ્રીતિ સેનગુપ્તા
પ્રિયજનની પગલીઓ - જયંત પાઠક
પ્રેમ ( એક પ્રસ્તાવના ) – સુન્દરમ્
પ્રેમ અને કવિતા – અખિલ શાહ
પ્રેમને કારણો સાથે (મને મારી ભાષા ગમે છે) - વિપિન પરીખ
ફફડાટ - ઇન્દુકુમાર ત્રિવેદી
ફેર ! - હસિત બૂચ
બા... - પન્ના નાયક
ભગવાન મહાવીર અને જેથો ભરવાડ –સૌમ્ય જોશી
ભગવાનનો ભાગ - રમેશ પારેખ
ભાગવત - વિજ્યા લક્ષ્મી (અનુ. કિશોર શાહ)
ભારતમહિમા – ન્હાનાલાલ કવિ
ભૂરા પતંગિયા – અખિલ શાહ
મનોજ પર્વ ૧૧ : શાહમૃગો
માઇલોના માઇલો મારી અંદર - ઉમાશંકર જોશી
માણસ - વેણીભાઇ પુરોહિત
માતૃભાષા – પન્ના નાયક
મારા ખોબામાં - રમેશ પારેખ
મારા જાગરણના સાથી - હસમુખ પાઠક
મારું એકાંત - લતા હિરાણી
મૂળ ખુલ્લાં દેખાય તેવું .. - મનીષા જોષી
મૃત્યુદંડ - મિલિન્દ ગઢવી 'ગ.મિ.'
રખડવા નીકળ્યો છું – પ્રહલાદ પારેખ
રાહ - રિતા ભટ્ટ
રિઅર વ્યૂ મિરર - ચંદ્રકાંત શાહ
લખવો છે એક પ્રેમપત્ર ....
લગ્નની વર્ષગાંઠે કોઈને પણ ગીફ્ટ કરી શકાય એવી કવિતા.. - એષા દાદાવાળા
લાવ જરાક હસી લઉં !
લાવો તમારો હાથ - પન્ના નાયક
વરસાદ - અનિલ જોશી
વિરહ... - હરીન્દ્ર દવે
વૃક્ષકાવ્યો – ધૂની માંડલિયા
વ્હાલા પપ્પાને… - ઊર્મિ
શું થયું મુંબઇ ? - કૃષ્ણ દવે
શું ફેર પડે છે ! - કૃષ્ણ દવે
સંવેદનના બિંદુ પર... -એષા દાદાવાળા
સપનાં - પન્ના નાયક
સાગરસખાને - દક્ષા વ્યાસ
સાનિધ્ય - ચતુર પટેલ
સુખ - કીર્તિ ચૌધરી (અનુ. નિરંજન સટ્ટાવાલા)
સ્નેપશોટ - પન્ના નાયક
હળવાશ – પન્ના નાયક
હાથ મેળવીએ – નિરંજન ભગત
હુ અનેકને ચાહી શકું છું - સુરેશ દલાલ
હું - સાઇકલ - પપ્પા - ધડામ........... - વત્સલ શાહ
હું ક્યાં છું ? – જયન્ત પાઠક
હું જ છું મારી શિલ્પી
હું માગું છું - નીતા રામૈયા
હેપ્પી બર્થ ડે, જયશ્રી....
હોમસિકનેસ - પન્ના નાયક
૧૫મી ઑગસ્ટ, ૧૯૪૭ – ઉમાશંકર જોશી
H इस बार नहीं... - प्रसून जोशी
SCHIZOPHRENIA -અશરફ ડબાવાલા
~ - કાજલ ઓઝા - વૈદ્ય
~ - કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય



મારા ખોબામાં – રમેશ પારેખ

મારા ખોબામાં ખખડાવું કોડી ૪૦
તને બોલાવું : રમવા આવીશ ?
છાબડી લઇને ચાલ, પરપોટા વીણશું
ને સાંજરે વળીશું ઘેર પાછાં

વીણેલા પરપોટા સાંધી સાંધીને
એના દરિયાઓ ગોઠવશું આછા
પછી દરિયાને તું ક્યાં વાવીશ ?

રણથી ટેવાયેલી આંગળીઓ
પાણીને ઑળખાણ આપતાં મૂઝાંશે
પોતાના ખખડાટે છળી જતી કોડીને
દરિયો અફળાય તો શું થાશે ?

તારા ખોબામાં તું શું લાવીશ ?

(  આભાર – http://www.rameshparekh.in/)

કેટલાક તડકા કેટલા આકરા હોય છે – સૌમ્ય જોશી

કેટલાક તડકા કેટલા આકરા હોય છે
[ઘઉંની ગૂણ ઉપાડતા મજૂરનું અછાંદસ]

કાવ્ય પઠન : સૌમ્ય જોશી

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

કેટલાક તડકા કેટલા આકરા હોય છે
ગયાના ગયા ઉનાળે તૂટી ગયા એનાં છેલ્લાં ચપ્પલ.
હવે,
કચ્ચીને દાઝ કાઢતી કપચી પર,
છેલ્લા સેઠે પાણી ના પાયેલું ગળું લઈને,
મેલા હાથની કાળી રેખાઓવાળી મુઠ્ઠીમાં સાચવેલા એડરેશના જોરે,
ચસ્માવાળા કૉલેઝિયને બતાયેલા રસ્તે,
એ પહોંચે છે બંગલે.
ને હરામખોર સૂરજ ને એના ખુલ્લા માથા વચ્ચે બે મિનિટ માટે આવે છે ઘઉંની ગૂણ,
કેટલાક છાંયડા કેટલા ભારે હોય છે.

…. – જ્યોર્જ સેફરિસ

મને વસવસો છે કે મેં પહોળી નદીને મારી
આંગળીઓમાંથી
પસાર થવા દીધી એક પણ બિંદુ પીધા વિના.
હવે હું પથ્થર થઈને ડૂબતો જાઉં છું.
મને જો કોઇ સંગાથ હોય તો તે કેવળ
નાનકડા પાઇન વૃક્ષનો.

જે કંઇ હું ચાહતો હતો
તે બધાંનો જ નાશ થયો મકાનો સહિત
જે ગઇ ગ્રીષ્મમાં નવાનકોર હતાં
તે પાનખરના પવનમાં ભાંગી પડ્યાં…

– જ્યોર્જ સેફરિસ
(અનુવાદ – સુરેશ દલાલ)

એક પ્રશ્નપત્ર -ઉદયન ઠક્કર

કવિ શ્રી ઉદયન ઠક્કરનો ખૂબ જ જાણીતો પ્રશ્નપત્ર.. આજે તમારા માટે..!! .. કવિ એ સવાલો આપ્યા.. અને હું લઇ આવી અહીં સુધી.. હવે જવાબો કોને આપવા – કેવા આપવા… પાસ થવું કે નાપાસ – એ બધું તમારા હાથમાં..!! 🙂

*******

1. હાથ પરોવો હાથોમાં ને આંગળીઓની વચ્ચે રહેલી ખાલી જગ્યા પૂરો.

2. અને આમ તો તમે ય મારી વાટ જુઓ છો, કેમ, ખરું ને…
‘હા’ કે ‘ના’માં જવાબ આપો.

3. (આવ, હવે તો ભાદરવો વરસાદ થઈને આવ, મને પલળાવ !)
કૌંસમાં લખ્યા પ્રમાણે કરો.

4. નાની પ્યાલી ગટગટ પીને ટાઢા પેટે હાથ ફેરવી હું તો જાણે બેઠો’તો, ત્યાં તમને જોયાં. તમને જોઈ તરસ્યો તરસ્યો તરસ્યો થ્યો છું : રસ-આસ્વાદ કરાવો.

5. શ્વાસોચ્છવાસો કોના માટે? કારણ પૂરાં પાડો.

6. છેકાછેકી બને તેટલી ઓછી કરવી.
(સાફસૂથરો કોરોકટ બસ તને મળ્યો છું)

7. ‘તમને હું ચાહું છું, ચાહીશ.’ કોણે, કયારે, કોને, આવી પંક્તિ(નથી)કહી?

8. હવે ખુલાસો. આ લો મારું નામ લખ્યું કાગળ પર, તેને ચૂમો. નહીંતર કેન્સલ વ્હોટ ઈઝ નોટ એપ્લીકેબલ.

* * *

(આભાર લયસ્તરો)

તારે નામે લખું છું – કુમાર પાશી

તારે નામે લખું છું : સિતારા, પતંગિયા, આગિયા
તારા રસ્તાઓ સીધા સરળ હોય
એના પર છાયા હોય ઝગમગતા આકાશની
અણદેખ્યા વિશ્વનાં રૂપાળાં રહસ્યો ખૂલતાં જાય તારા પર
જેથી આંખોમાં તારી સ્વપ્નો હોય ઊંચેરી ઉડ્ડયનનાં

તારે નામે લખું છું : આનંદ, આરજૂ, ખુશબૂ
તારો એકએક દિવસ ખૂબસૂરત હોય, નમૂનેદાર હોય
તારી કોઈ પણ રાત ચાંદ-તારાથી ખાલી ન હોય
સવાર થતાં જ્યારે તું ઊઠે
તારી સામે ફેલાયેલી હોય દિશાઓ ફૂલોની
જ્યારે રાત આવે
તારી આંખોમાં સ્વપ્ના હોય હિંડોળાના

તારે નામે લખું છું : એ આખુંય ખુશનુમા શહેર
જે મેં જોયું નથી
તારે નામે લખું છું સઘળાએ ખૂબસૂરત શબ્દો
જે મેં લખ્યા નથી

તારે નામે ઊજળી સવાર, રંગીન સાંજ લખું છું
સનાતન જામ લખું છું
જે સુખની ક્ષણો મને પ્રાપ્ત થઈ છે એ બધી જ તારે નામે લખું છું
તારે નામે લખું છું.

– કુમાર પાશી (ઉર્દૂ કવિ)
( અનુવાદ- સુરેશ દલાલ)